Thời Tiết Sáng Lạnh Trưa Nóng: Mối Đe Dọa Sức Khỏe Không Thể Xem Thường
Sự thay đổi nhiệt độ nóng - lạnh nhanh chóng trong ngày đang buộc cơ thể phải liên tục điều chỉnh để thích nghi, vô hình trung tạo ra áp lực cực lớn lên hệ tim mạch và hô hấp. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với những người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường hoặc các vấn đề về phổi.
Biên Độ Nhiệt Dao Động Mạnh: "Cú Sốc" Nhiệt Nguy Hiểm
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, chuyên gia từ Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết biên độ nhiệt dao động mạnh trong thời gian ngắn có thể tạo ra những "cú sốc" nhiệt đáng lo ngại. Khi trời lạnh, cơ thể kích hoạt cơ chế giữ nhiệt; đến lúc nắng lên, hệ thống điều hòa lại phải chuyển sang thải nhiệt. Việc thay đổi trạng thái liên tục này khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt làm việc quá tải, nhất là ở người cao tuổi, dẫn đến nguy cơ cao về sức khỏe.
Tác Động Trực Tiếp Lên Hệ Mạch Máu Và Nguy Cơ Đột Quỵ
Thời tiết thất thường tác động trực tiếp lên hệ mạch máu, với hiện tượng sáng rét buốt trưa nắng gắt đẩy nguy cơ đột quỵ tăng cao ở miền Bắc. Buổi sáng sớm, khi nhiệt độ thấp, các mạch máu dưới da co lại để dồn máu nuôi tim, não và các cơ quan nội tạng, làm huyết áp tăng cao. Thời điểm này càng nhạy cảm hơn do sau một đêm ngủ dài, máu thường cô đặc, dòng chảy chậm. Sự co mạch kết hợp với độ nhớt của máu làm tăng áp lực lên thành mạch, dễ dẫn tới vỡ mạch máu não hoặc hình thành cục máu đông gây tắc mạch.
Nguy cơ chưa dừng lại khi nhiệt độ tăng nhanh vào buổi trưa. Lúc này, mạch máu ngoại vi giãn ra để tỏa nhiệt, khiến huyết áp dao động mạnh hoặc tụt áp thoáng qua, gây hoa mắt, chóng mặt. Đến chiều tối, trời lại trở lạnh, mạch máu tiếp tục co lại. Bác sĩ Hoàng cảnh báo quá trình co - giãn lặp đi lặp lại trong ngày tạo áp lực lớn lên thành mạch, có thể làm bong tróc mảng xơ vữa hoặc nứt vỡ túi phình động mạch, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh tim mạch.
Hệ Hô Hấp Cũng Bị Ảnh Hưởng Nghiêm Trọng
Hệ hô hấp cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt trong những ngày thời tiết "sáng đông, trưa hè". Không khí lạnh và khô vào buổi sáng làm niêm mạc đường thở mất nước, suy giảm hoạt động của hệ thống lông chuyển – hàng rào bảo vệ tự nhiên của phổi. Virus và vi khuẩn vì thế dễ bám dính, gây viêm nhiễm. Với bệnh nhân hen phế quản hoặc phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ và độ ẩm là tác nhân thường gặp kích phát các cơn khó thở cấp.
Nhóm Nguy Cơ Cao Và Biện Pháp Phòng Ngừa
Các chuyên gia nhận định nhóm nguy cơ cao gồm người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh nền như tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường, suy tim và lao động ngoài trời cần đặc biệt thận trọng trong giai đoạn này. Để giảm tác động bất lợi của thời tiết, người dân nên:
- Mặc nhiều lớp áo mỏng để dễ điều chỉnh, tránh giữ trang phục quá dày khi trời đã nắng ấm.
- Người cao tuổi được khuyến cáo hạn chế ra ngoài trước 6–7h sáng trong những ngày rét đậm.
- Sau khi thức dậy, nên dành vài phút vận động nhẹ trên giường để "đánh thức" hệ tuần hoàn, sau đó mới mặc áo ấm, đi tất và ra khỏi phòng.
- Chế độ ăn nên ưu tiên các món nóng, dễ tiêu như cháo, súp; uống đủ nước và bổ sung gia vị có tính ấm như gừng, tỏi, quế để hỗ trợ giữ nhiệt và ổn định tuần hoàn.
Việc chủ động phòng ngừa và theo dõi sức khỏe là vô cùng quan trọng để đối phó với những biến động thời tiết bất thường này.
