Karaoke Tết: Niềm vui sum vầy nhưng tiềm ẩn nguy cơ 'đột quỵ thanh quản'
Khi Tết đến xuân về, bên cạnh những món ăn truyền thống như bánh chưng, thịt kho và những phong bao lì xì đỏ thắm, dàn karaoke đặt giữa phòng khách dường như trở thành một phần không thể thiếu trong không khí sum họp gia đình. Chỉ cần một người cầm mic cất giọng hát bài "Gánh mẹ…", lập tức cả nhà cùng hòa theo, tạo nên những khoảnh khắc ấm áp và vui vẻ. Từ sáng sớm cho đến trưa, từ chiều muộn sang tối, bài hát này nối tiếp bài hát khác, khiến nhiều gia đình còn đùa vui rằng: "Chưa khản tiếng là chưa hết Tết!".
Những tràng vỗ tay và nguy cơ tổn thương dây thanh quản
Tuy nhiên, phía sau những tràng vỗ tay tán thưởng và những phút giây "phiêu" hết mình cùng âm nhạc, lại ẩn chứa nguy cơ tổn thương dây thanh quản mà nhiều người không hề lường trước được. PGS.TS Phạm Thị Bích Đào, chuyên gia Tai Mũi Họng tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết dịp lễ Tết là thời điểm gia tăng đáng kể các ca khàn tiếng và mất tiếng sau những buổi hát karaoke kéo dài.
"Nhiều người có quan niệm rằng Tết là phải hát cho thỏa thích. Cả năm mới có dịp sum họp đông đủ, nên cứ bật mic lên là mọi người thay nhau 'gánh' các bài hát. Nhưng khi bạn đang thăng hoa theo cảm xúc, cổ họng thực ra đang phải làm việc quá sức", PGS Đào chia sẻ một cách thẳng thắn.
Khi cuộc vui kéo dài và cổ họng 'chịu trận'
Không ít gia đình xem karaoke như một "món đặc sản" không thể thiếu trong ngày xuân. Buổi sáng vừa ăn xong đã bắt đầu hát, trưa nghỉ ngơi một chút rồi lại mở nhạc tiếp tục. Chiều tối khi khách đến chơi, thêm vài ly rượu, tiếng hát càng trở nên to hơn và cao trào hơn bao giờ hết.
Anh V.V.M (quê ở miền Bắc) là một trong những trường hợp điển hình cho tình huống này. Sau Tết 2025, anh đã tìm đến bệnh viện với giọng nói thều thào, nói không ra hơi, và khi mở miệng chỉ nghe thấy tiếng gió. Cả năm làm việc xa nhà, Tết về quê là dịp để anh em bạn bè tụ tập, và dàn karaoke hoạt động hết công suất.
Những bài hát cao trào như "Gánh mẹ", "Sầu tím thiệp hồng" liên tục được lựa chọn. Men rượu khiến ai nấy đều cảm thấy sung sức hơn thường ngày. Anh M. vốn không phải là ca sĩ chuyên nghiệp, nhưng lại hát với tất cả cảm xúc, nhiều đoạn cố rướn giọng và gào lớn. Sau vài ngày Tết, anh bắt đầu bị khàn tiếng, nhưng nghĩ rằng vài hôm sẽ tự khỏi, anh vẫn tiếp tục nói chuyện và giao lưu.
Một tháng trôi qua, giọng nói của anh vẫn không trở lại bình thường. Khi đến khám, dây thanh của anh đã bị tổn thương nặng, phù nề, và phải điều trị kéo dài. "Giờ bệnh nhân muốn hát lại cũng… bất lực", PGS Đào cho biết với sự tiếc nuối.
'Đột quỵ thanh quản' – cái giá của việc hát hò quá mức
Theo PGS.TS Phạm Thị Bích Đào, việc hát karaoke liên tục nhiều giờ đồng hồ và kéo dài qua nhiều ngày chính là "thủ phạm" âm thầm tàn phá họng và dây thanh quản. Khi hát, dây thanh phải rung liên tục để tạo ra âm thanh. Nếu hoạt động quá sức, đặc biệt là ở những nốt cao, dây thanh sẽ dễ bị phù nề và dày lên.
Ban đầu, người hát chỉ cảm thấy khàn tiếng nhẹ, nhanh mệt khi nói chuyện, đau rát ở họng, và có cảm giác vướng víu trong cổ. Tuy nhiên, nếu vẫn cố "chiến" tiếp, tình trạng có thể trở nên nghiêm trọng hơn: hình thành hạt xơ, polyp trên dây thanh, thậm chí là rách cơ dây thanh.
Một số trường hợp nặng còn được ví như "đột quỵ thanh quản" – tức là tổn thương cấp tính khiến giọng nói gần như biến mất đột ngột, và cần được can thiệp y tế sớm. Nguy cơ này càng tăng cao nếu vừa hát vừa sử dụng rượu bia. Men rượu làm cho người hát cảm thấy hưng phấn, ít cảm nhận được sự mệt mỏi của cổ họng.
Trong không gian phòng kín với âm thanh lớn, mọi người thường có xu hướng gào to để "lấn át" tiếng nhạc, vô tình khiến dây thanh phải chịu áp lực cực lớn. Đã có không ít trường hợp sau vài ngày Tết phải nhập viện vì mất tiếng hoàn toàn, công việc bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí phải tạm dừng giao tiếp trong thời gian điều trị.
Khuyến cáo từ chuyên gia để bảo vệ sức khỏe
Tết là dịp sum họp gia đình, và niềm vui không thể thiếu đi tiếng cười và âm nhạc. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của chuyên gia, mỗi người chỉ nên hát karaoke tối đa từ 1 đến 2 tiếng mỗi ngày, đồng thời có thời gian nghỉ ngơi giữa các bài hát để dây thanh có cơ hội "hồi sức".
Bên cạnh đó, cần chú ý uống đủ nước, hạn chế sử dụng rượu bia khi hát, và tránh cố gắng rướn giọng hoặc gào lớn ở những đoạn vượt quá khả năng của bản thân. Nếu cảm thấy có dấu hiệu khàn tiếng hoặc đau họng, nên dừng ngay việc hát hò thay vì cố gắng thể hiện tiếp.
Đặc biệt, nếu tình trạng khàn tiếng kéo dài trên 2 tuần, không nên chủ quan tự chờ khỏi mà cần đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được kiểm tra và điều trị kịp thời. "Tết là để vui vẻ và sum vầy. Hát karaoke cho vui thì được, nhưng nếu 'gánh mẹ' xuyên trưa, xuyên Tết, rất có thể đến lúc hết Tết… cũng hết luôn giọng nói", PGS Đào nhắn nhủ một cách chân thành.
Giữ gìn cổ họng cũng chính là một cách để giữ trọn niềm vui đầu năm – để sau những ngày xuân rộn ràng, bạn vẫn còn nguyên vẹn giọng nói cho công việc và cuộc sống phía trước.
