Từ ranh giới sinh tử đến 'tái sinh' nhờ lá phổi ghép
Thức dậy sau ca phẫu thuật kéo dài từ đêm hôm trước, người đàn ông 31 tuổi nhận ra mình đã đón thêm một năm mới và một cuộc đời mới với lá phổi được hiến tặng. "Ngày tôi vào phòng mổ là 31/12/2025, khi tỉnh lại đã là 1/1/2026, được chào đón năm mới cũng như một sự khởi đầu mới", bệnh nhân xúc động chia sẻ vào ngày 24/2, sau ca ghép phổi diễn ra vào ngày cuối cùng của năm tại Bệnh viện Phổi Trung ương.
Phép màu tái sinh từ những lá phổi hiến tặng
Từng mắc chứng giãn phế quản nặng với nhiều biến chứng chồng chất, thời gian sống của anh chỉ còn tính bằng tháng. Giờ đây, người đàn ông này đang dần hồi phục nhờ lá phổi được ghép thành công. Với anh, đó không chỉ là một ca mổ thông thường, mà là một phép màu tái sinh, mở ra cơ hội để hoàn thành những giấc mơ còn dang dở.
Không riêng gì anh, nhiều bệnh nhân khác cũng vừa bước qua lằn ranh sinh tử một cách kỳ diệu. Vào mùng 7 Tết Bính Ngọ, một bệnh nhân khác đã được ghép phổi từ nguồn tạng hiến của một chàng trai trẻ chết não tại Bệnh viện Bạch Mai. Hiện tại, người này đã tỉnh táo, rút ống nội khí quản và có thể tự thở bằng lá phổi mới.
Những người từng phải nằm hồi sức nhiều tháng sau ca ghép nay đã có dịp gặp lại nhau trong ngày đầu xuân, cùng nhau tri ân các y bác sĩ đã trao cho họ cuộc đời lần thứ hai.
Thành tựu ấn tượng và mục tiêu phát triển
Tiến sĩ Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, cho biết đến nay cơ sở này đã thực hiện thành công 13 ca ghép phổi. Tỷ lệ sống sau ghép đang tiệm cận với các trung tâm hàng đầu trong khu vực và trên thế giới. Chỉ trong chưa đầy hai tháng cuối năm 2025, bệnh viện đã thực hiện liên tiếp 5 ca ghép:
- Hai ca trong cùng một ngày.
- Ba ca trong vòng 7 ngày.
- Một ca vào ngày 31/12/2025.
Ngay trong đêm mùng 6 rạng sáng mùng 7 Tết năm 2026, ca ghép phổi đầu tiên của năm mới tại bệnh viện cũng đã diễn ra thành công tốt đẹp.
Các ca ghép này được triển khai theo tiêu chuẩn chuyên môn của UCSF Medical Center (Hoa Kỳ), với sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều đơn vị như:
- Bệnh viện E.
- Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia.
- Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
- Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa.
- Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch.
- Bệnh viện Chợ Rẫy.
- Bệnh viện Nhân dân 115.
Cùng với đó là sự tham gia của nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế.
Thách thức và triển vọng tương lai
Hiện nay, danh sách chờ ghép phổi có hàng trăm bệnh nhân. Nếu không được ghép kịp thời, sau ba năm, tỷ lệ sống sót của họ sẽ dưới 5%. Lãnh đạo bệnh viện nhận định rằng, với năng lực hiện tại, nếu nguồn tạng hiến trở nên dồi dào hơn, đơn vị có thể thực hiện từ 40 đến 50 ca ghép mỗi năm.
Bệnh viện đang đặt mục tiêu xây dựng một mô hình chuyên sâu hiện đại, tập trung vào ba lĩnh vực chính:
- Ghép phổi.
- Ung thư phổi.
- Trị liệu tế bào.
Nhiều chuyên gia từ Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) đã đến trao đổi chuyên môn, hướng tới việc xây dựng một trung tâm ghép phổi đạt chuẩn Đông Nam Á. Trung tâm này sẽ có khả năng điều trị cho bệnh nhân cả trong và ngoài nước.
Các kỹ thuật mới như điều trị bệnh phổi bằng tế bào gốc đang được nghiên cứu và triển khai. Nếu thành công, người bệnh có thể được điều trị ngay tại Việt Nam với chi phí thấp hơn rất nhiều so với việc ra nước ngoài. Điều này mở ra cơ hội để Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn cho "du lịch y tế" trong tương lai.
