Cảnh báo từ bác sĩ: Tự ý đắp lá chữa vết thương có thể dẫn đến nhiễm trùng máu
Tại khoa Bệnh lây đường máu, Viện Lâm sàng các bệnh Truyền nhiễm, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận những ca bệnh nghiêm trọng do thói quen tự điều trị tại nhà theo "mẹo dân gian". Một trong những trường hợp điển hình là ông N.H. (56 tuổi), người đã phải nhập viện trong tình trạng vùng vai trái sưng nề biến dạng, da đỏ mọng, đau nhức dữ dội và sốt rét run.
Từ vết thương nhỏ đến nguy cơ nhiễm trùng máu
Ông H. ban đầu bị chấn thương vùng vai trái và đã được bác sĩ thăm khám, tư vấn hướng điều trị. Tuy nhiên, trong quá trình theo dõi tại nhà, bệnh nhân không tuân thủ chỉ định mà tự ý đắp lá theo mách bảo của người xung quanh với hy vọng giảm đau, giảm sưng. Sau một thời gian, tình trạng không cải thiện mà còn trở nặng, xuất hiện các dấu hiệu sưng nề, nóng đỏ, đau tăng, kèm sốt và chảy dịch, buộc phải nhập viện cấp cứu.
Qua thăm khám và xét nghiệm, các bác sĩ ghi nhận tình trạng nhiễm trùng phần mềm lan tỏa, chỉ số viêm tăng cao và siêu âm cho thấy vùng vai trái phù nề rõ. Bệnh nhân được phẫu thuật sớm để cắt lọc phần hoại tử, kết hợp điều trị kháng sinh, thuốc chống viêm - giảm đau và chăm sóc tại chỗ. Hiện tại, tình trạng của ông H. đã cải thiện rõ rệt: hết sốt, chỉ số viêm giảm, vùng vai giảm sưng và đau, hồi phục tốt.
Sai lầm nguy hiểm của việc đắp lá
Nhiều người dân cho rằng lá cây là "thảo dược tự nhiên" nên vô hại, nhưng các chuyên gia y tế chỉ ra ba nguy cơ chính:
- Ổ vi khuẩn di động: Lá cây tươi chứa hàng triệu vi khuẩn và nấm mốc. Khi giã nát và đắp lên vùng da tổn thương, vi khuẩn có thể xâm nhập sâu vào các lớp biểu bì, gây nhiễm trùng.
- Hàng rào bảo vệ da bị phá hủy: Việc đắp lá kín làm da bí bách, tăng nhiệt độ tại chỗ, tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn kị khí phát triển.
- Độc tính từ nhựa cây: Nhiều loại lá chứa chất gây kích ứng hoặc độc tố tự nhiên, có thể dẫn đến viêm da tiếp xúc, làm trầm trọng thêm tình trạng sưng nề và gây khó khăn cho chẩn đoán, điều trị chuyên môn.
Theo TS Trịnh Văn Sơn, Chủ nhiệm khoa Bệnh lây đường máu, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, viêm mô bào nếu không được điều trị kịp thời bằng kháng sinh phù hợp có thể dẫn đến biến chứng nặng như áp xe cơ, hoại tử cơ, viêm xương và nguy hiểm nhất là nhiễm khuẩn huyết, có thể gây tử vong.
Khuyến cáo sơ cứu đúng cách từ bác sĩ
Thay vì tự ý đắp lá, bác sĩ Sơn khuyến cáo người dân nên thực hiện sơ cứu theo quy trình để giảm thiểu rủi ro:
- Nghỉ ngơi và hạn chế vận động: Tránh làm tổn thương thêm mạch máu và dây chằng ở vùng chi bị thương.
- Chườm lạnh: Sử dụng túi chườm đá bọc qua khăn vải, áp lên vùng sưng khoảng 15-20 phút. Phương pháp này giúp co mạch, giảm sưng và đau hiệu quả trong 48 giờ đầu. Tuyệt đối không chườm nóng hoặc đắp lá nóng.
- Băng ép: Dùng băng thun quấn nhẹ nhàng vùng chấn thương để hạn chế dịch tràn ra xung quanh, hỗ trợ giảm sưng nề.
- Kê cao: Đặt vùng bị thương cao hơn mức tim nếu có thể, giúp máu lưu thông về tim tốt hơn và giảm áp lực tại chỗ.
Bác sĩ Sơn nhấn mạnh: "Chúng tôi thấu hiểu tâm lý của người bệnh, nhưng y học hiện đại dựa trên bằng chứng, không dựa trên 'mách bảo'. Khi đã có chỉ định của bác sĩ, việc tuân thủ hướng dẫn là rất cần thiết. Nếu thấy diễn biến không thuận lợi, cần khám và điều trị sớm tại các cơ sở y tế."
Trường hợp cảnh báo khác: Tự đắp lá chữa rắn cắn
Một trường hợp tương tự xảy ra với nam thanh niên 27 tuổi ở Khánh Hòa. Sau khi bị rắn cắn, anh này tự đắp lá cây theo mẹo dân gian, khiến tình trạng nhiễm độc trở nên nghiêm trọng và phải nhập viện cấp cứu. Điều này cho thấy việc tự ý áp dụng phương pháp dân gian không chỉ với vết thương thông thường mà cả trong các tình huống nguy cấp đều có thể dẫn đến hậu quả khôn lường.
Khi gặp vấn đề về sức khỏe, người dân cần đến cơ sở y tế để được tư vấn và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, đảm bảo an toàn cho bản thân và tránh những biến chứng đáng tiếc.
