Bệnh nhân trẻ đột ngột khó thở, vã mồ hôi, phát hiện lao màng ngoài tim nguy hiểm
Anh Tú (tên đã thay đổi) đột ngột xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi nhiều, khó thở dữ dội và vã mồ hôi lạnh, buộc phải nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. Kết quả thăm khám ban đầu ghi nhận tình trạng tràn dịch màng ngoài tim với lượng dịch trung bình, khiến các bác sĩ phải tiến hành chọc hút dịch ngay lập tức để xác định nguyên nhân.
Nguyên nhân đa dạng và chẩn đoán bất ngờ
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1 thuộc Trung tâm Tim mạch, cho biết nguyên nhân gây tràn dịch màng ngoài tim khá đa dạng, có thể liên quan đến các bệnh lý như lao, ung thư hoặc một số vấn đề tim mạch khác. Sau khi tiến hành chọc hút dịch và xét nghiệm, kết quả bất ngờ cho thấy dương tính với vi khuẩn lao, xác định anh Tú mắc lao màng ngoài tim – một thể bệnh hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm.
Lao màng ngoài tim: Bệnh lý nguy cơ cao và dễ bỏ sót
Lao màng ngoài tim xảy ra khi lớp màng bao quanh tim bị vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis xâm nhập, gây viêm nhiễm. Bệnh có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc đi kèm với các thể lao khác như lao màng phổi, lao màng bụng. Theo bác sĩ Kiều, viêm màng ngoài tim do lao chiếm khoảng 1% các trường hợp tử vong do lao, với nhiều biến chứng đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Các biến chứng nguy hiểm bao gồm:
- Tràn dịch màng tim nghiêm trọng, gây chèn ép tim cấp tính.
- Viêm màng ngoài tim co thắt, dẫn đến suy tim tiến triển.
- Nguy cơ tử vong cao do chẩn đoán muộn hoặc điều trị sai phương pháp.
Bác sĩ Kiều nhấn mạnh, khoảng 30% bệnh nhân lao màng ngoài tim có nguy cơ tiến triển thành viêm màng ngoài tim co thắt nếu chẩn đoán muộn hoặc điều trị không đúng cách, làm tăng tỷ lệ biến chứng và tử vong.
Điều trị kịp thời và tiên lượng tích cực
May mắn thay, anh Tú được phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, ngay lập tức được điều trị bằng phương pháp chọc hút dịch màng ngoài tim kết hợp với phác đồ thuốc kháng lao chuẩn. Chỉ sau một tuần, các triệu chứng như khó thở và sốt đã biến mất hoàn toàn, sức khỏe cải thiện rõ rệt với khả năng ăn uống tốt hơn. Anh tiếp tục tuân thủ điều trị thuốc kháng lao ít nhất 6 tháng theo chỉ định của bác sĩ để đảm bảo hiệu quả lâu dài.
BS.CKI Đỗ Anh Tuấn, thuộc khoa Nội tim mạch 1 tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đã tiến hành siêu âm để xác định mức độ tổn thương tim cho bệnh nhân, giúp theo dõi và điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Triệu chứng không điển hình và nhóm nguy cơ cao
Bác sĩ Tuấn lưu ý, lao màng ngoài tim là bệnh lý nguy hiểm nhưng dễ bị bỏ sót do triệu chứng không điển hình, thường bị nhầm lẫn với các vấn đề sức khỏe thông thường. Các biểu hiện thường gặp bao gồm tràn dịch màng tim, đau ngực âm ỉ, khó thở tăng dần, sốt nhẹ kéo dài, tim đập nhanh bất thường, mệt mỏi kéo dài và sụt cân không rõ nguyên nhân.
Nguy cơ vi khuẩn lao lan đến màng ngoài tim tăng cao ở những người có hệ miễn dịch suy yếu, cụ thể như:
- Bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS hoặc các bệnh suy giảm miễn dịch khác.
- Người dùng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài, chẳng hạn như corticoid hoặc hóa trị liệu.
- Người mắc lao phổi hoặc có tiền sử lao từ trước.
- Người bị suy dinh dưỡng, thể trạng yếu.
Phòng ngừa và khuyến cáo từ chuyên gia
Nếu người bệnh tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị và tái khám định kỳ, nguy cơ tái phát lao màng ngoài tim sau điều trị là rất thấp. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể tái phát khi hệ miễn dịch suy giảm hoặc tiếp xúc với nguồn lây mới từ môi trường.
Để phòng ngừa lao nói chung và lao màng ngoài tim nói riêng, các bác sĩ khuyến cáo người dân nên:
- Tiêm vaccine BCG đầy đủ, đặc biệt cho trẻ em và nhóm nguy cơ cao.
- Thực hiện xét nghiệm tầm soát lao tiềm ẩn định kỳ ở những đối tượng có nguy cơ.
- Duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, tập thể dục đều đặn.
- Đảm bảo ngủ đủ giấc và tránh các yếu tố gây suy giảm miễn dịch.
Độc giả có thể gửi câu hỏi về các vấn đề tim mạch để được bác sĩ giải đáp chi tiết và kịp thời.
