Một người đàn ông 33 tuổi tại TP.HCM suýt đánh mất khả năng làm cha vì chủ quan với căn bệnh tưởng nhẹ. Anh N.H.H. nhập viện trong tình trạng sốt cao, tinh hoàn trái sưng đau kéo dài sau một tuần bị sưng đau vùng mang tai nhưng không đi khám.
Biến chứng nguy hiểm từ quai bị
Tại Phòng khám Nam khoa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, các bác sĩ ghi nhận tinh hoàn trái của bệnh nhân sưng đau nhưng không có dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu như tiểu buốt hay tiểu rát. Qua khai thác bệnh sử, anh H. từng bị sưng đau tuyến mang tai hai bên khoảng một tuần trước đó nhưng tự ý cho rằng bệnh nhẹ nên không đến cơ sở y tế.
Dựa trên biểu hiện lâm sàng và tiền sử, bác sĩ chẩn đoán anh bị viêm tinh hoàn do quai bị – một biến chứng thường gặp ở nam giới sau tuổi dậy thì. Bệnh nhân được chỉ định xét nghiệm kháng thể quai bị, điều trị hạ sốt, giảm đau, nâng đỡ bìu và theo dõi diễn tiến. Sau khi ổn định, anh được hẹn tái khám và làm tinh dịch đồ để đánh giá sức khỏe sinh sản.
Anh H. chia sẻ: "Tôi đã có một con và vẫn mong muốn sinh thêm em bé thứ hai. Khi nghe bác sĩ giải thích quai bị có thể ảnh hưởng đến tinh hoàn và khả năng sinh sản, tôi rất lo lắng."
Quai bị không chỉ ở trẻ em
Bác sĩ Nguyễn Gia Kỳ, Phòng khám Nam khoa, khoa Ngoại thận - Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết quai bị là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, lây lan qua giọt bắn đường hô hấp, nước bọt hoặc tiếp xúc gần. Nhiều người lầm tưởng quai bị chỉ xuất hiện ở trẻ em, nhưng người trưởng thành chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm vaccine vẫn có nguy cơ nhiễm virus.
Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau vùng hàm và sưng tuyến mang tai. Với nam giới sau tuổi dậy thì, dấu hiệu đáng lo ngại là sưng đau tinh hoàn xuất hiện sau sốt hoặc sau khi tuyến mang tai sưng đau. Bác sĩ Kỳ nhấn mạnh: "Đây có thể là biểu hiện của viêm tinh hoàn do quai bị. Nam giới không nên chủ quan chờ tự khỏi mà cần đi khám sớm để được xác định nguyên nhân và theo dõi phù hợp."
Cảnh giác với các bệnh lý cấp cứu
Bác sĩ Kỳ cũng lưu ý không phải mọi trường hợp đau tinh hoàn đều liên quan đến quai bị. Một số bệnh lý cấp cứu như xoắn tinh hoàn có triệu chứng tương tự và cần xử trí khẩn cấp để tránh tổn thương không hồi phục. Hiện chưa có thuốc đặc hiệu điều trị virus quai bị, việc điều trị chủ yếu kiểm soát triệu chứng, giảm đau, hạ sốt, nghỉ ngơi, uống đủ nước và theo dõi sát diễn tiến.
Nhiều người có thói quen tự điều trị bằng các phương pháp truyền miệng như đắp lá, dùng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc tự ý uống kháng sinh. Những biện pháp này không giúp điều trị đúng nguyên nhân, thậm chí khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm phát hiện và xử trí biến chứng.
Bác sĩ Kỳ khuyến cáo: Với nam giới trong độ tuổi sinh sản, mọi biểu hiện sưng đau tinh hoàn đều cần được thăm khám sớm. Phát hiện đúng nguyên nhân không chỉ giúp điều trị kịp thời mà còn bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.
