Ông Võ Hải Sơn, Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), đã thông tin tại tọa đàm "Sốt xuất huyết Dengue: những diễn biến khó lường tại Việt Nam" do Báo Sức khỏe và Đời sống tổ chức ngày 10.6. Theo đó, để ngăn chặn hiệu quả sự bùng phát của sốt xuất huyết, hướng tới không còn ca tử vong, các công cụ mới không thay thế mà bổ sung cho các biện pháp hiện có trong chiến lược phòng ngừa dịch bệnh.
Diễn biến bất thường của dịch sốt xuất huyết
Ông Sơn nhấn mạnh: "Do đó, cần tiếp tục đẩy mạnh kiểm soát muỗi; nâng cao năng lực điều trị và từng bước ứng dụng dữ liệu môi trường, thời tiết để cảnh báo dịch sớm". Ngành y tế đang nghiên cứu triển khai thí điểm tiêm chủng vắc xin sốt xuất huyết tại một số địa bàn trước khi xem xét đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng.
Theo ông Sơn, sốt xuất huyết do virus Dengue đang diễn biến khó lường. Chu kỳ bùng phát dịch có xu hướng ngắn lại và ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, mọi vùng miền. Dịch bệnh hiện không còn tuân theo quy luật cũ. Cụ thể, năm 2025, số ca tăng trở lại nhưng không giảm vào cuối năm như thường lệ, tháng 11 và 12 vẫn ở mức cao. Trong 5 tháng đầu năm 2026, đã ghi nhận hơn 50.000 ca, cao gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước. Thời tiết diễn biến bất thường, đan xen nóng ẩm và mưa liên tục từ đầu năm, tạo điều kiện lý tưởng cho muỗi vằn truyền virus sinh sôi, làm tăng ca mắc.
"Đáng lo ngại hơn, sốt xuất huyết tuýp huyết thanh DENV-2 đang chiếm ưu thế, làm tăng nguy cơ xuất hiện nhiều ca nặng", ông Sơn lưu ý.
Mở rộng địa bàn và các yếu tố tác động
Về diễn biến sốt xuất huyết tại Việt Nam, TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam, cho biết dịch đã mở rộng đến các tỉnh, thành trên cả nước. Nhiều địa phương miền Bắc trước đây chưa từng có ca bệnh, nay đã xuất hiện sốt xuất huyết Dengue, điển hình là đợt bùng phát năm 2022 khiến hàng trăm ca nhập viện.
Ba yếu tố chính dẫn đến sự thay đổi lớn này bao gồm: biến đổi khí hậu tạo điều kiện cho muỗi vằn Aedes aegypti sinh sôi; đô thị hóa nhanh với hạ tầng chưa đồng bộ tại các khu dân cư đông đúc; và dịch bệnh ngày càng khó dự báo, gây khó khăn cho hệ thống y tế trong việc chuẩn bị và ứng phó chủ động.
TS Angela Pratt cho biết hiện có các công cụ phòng ngừa mới, trong đó hệ thống cảnh báo sớm ngày càng cải thiện nhờ công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), giúp dự báo xu hướng lây truyền chính xác hơn. Đồng thời, vắc xin trở thành công cụ dự phòng chủ động, giúp giảm nguy cơ mắc và diễn tiến nặng, qua đó giảm gánh nặng điều trị và tử vong.
Việt Nam đã cấp phép cho một loại vắc xin sốt xuất huyết Dengue và sắp tới sẽ triển khai thí điểm để đánh giá tính khả thi đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng.
