Sống khỏe với bệnh hen trong mùa lạnh: 5 nguyên tắc vàng từ chuyên gia
Mùa lạnh với không khí lạnh và ẩm ướt là thời điểm đầy thách thức đối với người mắc bệnh hen suyễn. Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng tại Bệnh viện Bạch Mai, đây là tác nhân kích ứng trực tiếp lên đường thở vốn đã rất nhạy cảm của bệnh nhân. Khi hít phải khí lạnh, đường thở dễ bị co thắt, niêm mạc phế quản phù nề và tiết dịch nhầy nhiều hơn, dẫn đến các triệu chứng khò khè, khó thở và tức nặng ngực.
Nguy cơ từ virus và các tác nhân môi trường
Ngoài yếu tố nhiệt độ, mùa lạnh cũng là thời điểm các loại virus gây nhiễm khuẩn đường hô hấp phát triển mạnh mẽ. Chúng chính là "ngòi nổ" làm bùng phát các cơn hen cấp tính nguy hiểm, đe dọa tính mạng người bệnh. Do đó, việc chủ động phòng ngừa và kiểm soát bệnh trở nên vô cùng quan trọng.
5 nguyên tắc vàng giúp kiểm soát bệnh hen trong mùa lạnh
Để bảo vệ đường hô hấp và sống khỏe mạnh, người bệnh hen cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:
- Giữ ấm cơ thể đúng cách: Không chỉ mặc đủ ấm khi ra ngoài, cần đặc biệt chú ý giữ ấm vùng cổ, ngực và mũi. Đeo khẩu trang khi ra khỏi nhà giúp làm ấm luồng không khí trước khi đi vào phổi.
- Duy trì thuốc dự phòng: Sai lầm lớn nhất là tự ý bỏ thuốc khi thấy sức khỏe ổn định. Thuốc dự phòng (thường dạng xịt/hít) giúp ổn định tình trạng viêm đường thở. Hãy đảm bảo dùng thuốc đúng liều và đúng kỹ thuật hít theo chỉ dẫn bác sĩ.
- Vệ sinh môi trường sống: Mùa lạnh thường đóng kín cửa, tạo điều kiện cho nấm mốc và mạt bụi nhà phát triển. Đảm bảo nhà cửa luôn khô ráo, sạch sẽ, tránh dùng rèm, thảm bắt bụi hoặc nuôi thú cưng trong phòng ngủ.
- Tránh các tác nhân kích ứng đường thở: Hạn chế tiếp xúc với khói hương, khói thuốc lá, mùi hóa chất nồng hắc, phấn hoa và đặc biệt tránh để cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột.
- Chế độ dinh dưỡng và vận động: Ăn uống đủ chất để tăng cường sức đề kháng. Khi tập thể dục, nên chọn thời điểm nắng ấm, tập trong nhà và khởi động kỹ trước khi tập, không tập quá sức.
Nhận biết và xử trí cơn hen cấp nguy hiểm
TS Trường cảnh báo, cơn hen cấp có thể diễn biến rất nhanh và đe dọa tính mạng. Người lên cơn hen cấp sẽ khó thở dữ dội, phải ngồi ngả người ra trước, chống tay để thở, không thể nằm xuống. Họ nói năng khó khăn, chỉ nói được từng từ đứt quãng do khó thở, thuốc cắt cơn không còn tác dụng. Các dấu hiệu nguy hiểm khác bao gồm môi, đầu ngón tay, ngón chân chuyển sang màu xanh tím, rối loạn ý thức với biểu hiện lo lắng, hốt hoảng, lờ đờ hoặc lịm đi. Người bệnh và người nhà cần đặc biệt lưu ý để đi cấp cứu kịp thời.
Việc tuân thủ các nguyên tắc trên không chỉ giúp kiểm soát bệnh hen hiệu quả trong mùa lạnh mà còn ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, đảm bảo chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
