Sinh viên y khoa quốc tế đổ về Việt Nam học nghề từ 'lớp học sống' lâm sàng
Xuất thân từ nhiều quốc gia trên khắp châu Á, châu Phi và cả châu Âu, các sinh viên y khoa quốc tế đang mang theo khát khao học hỏi kinh nghiệm lâm sàng thực tiễn tại một nền y học Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, giàu bản sắc và thấm đẫm tính nhân văn. Họ tìm đến đây không chỉ để nâng cao chuyên môn mà còn để trải nghiệm một môi trường đào tạo độc đáo, khác biệt so với nhiều quốc gia phát triển.
Giảng đường mở của y khoa thực hành
Trái ngược với nhiều quốc gia phát triển, nơi đào tạo y khoa ngày càng phụ thuộc vào mô phỏng công nghệ cao và quy trình khép kín, môi trường bệnh viện tại Việt Nam vẫn giữ vững đặc trưng "lâm sàng mở". Nhờ vậy, sinh viên có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, quan sát toàn bộ quá trình từ thăm khám, chẩn đoán cho đến điều trị và theo dõi sau can thiệp.
Tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, một trung tâm ngoại khoa hàng đầu cả nước, mỗi ngày diễn ra hàng trăm ca phẫu thuật từ đơn giản đến cực kỳ phức tạp, bao gồm chấn thương nặng, đa chấn thương do tai nạn giao thông, phẫu thuật tiêu hóa, gan mật, ghép tạng và phẫu thuật thần kinh. Đây chính là "lớp học sống" mà nhiều sinh viên y khoa quốc tế đang tìm kiếm.
Maria Weber, một sinh viên đang theo học chương trình y khoa tại Đức, chia sẻ rằng cô đã lựa chọn Việt Nam cho kỳ thực tập lâm sàng kéo dài ba tháng. "Ở đây, chỉ trong một tuần, tôi có thể quan sát số lượng ca bệnh nhiều hơn cả vài tháng thực tập tại bệnh viện quê nhà", cô nói. Điều khiến cô ấn tượng nhất là cách các bác sĩ Việt Nam ra quyết định nhanh chóng trong những tình huống khẩn cấp, khi thời gian và điều kiện không cho phép sự do dự.
Học trong áp lực thực tế
Trong khi đó, tại Bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện đa khoa lớn nhất cả nước, sinh viên quốc tế được tiếp cận toàn diện với các chuyên ngành như nội khoa, hồi sức - cấp cứu, chống độc, tim mạch, hô hấp và nội tiết. Những ca bệnh nặng, bệnh lý phức tạp và nhiều bệnh nền phối hợp tạo ra thách thức lớn cho đội ngũ y tế, đồng thời cũng là bài học thực tiễn quý giá cho những người học nghề.
Không ít sinh viên quốc tế thừa nhận rằng họ lựa chọn Việt Nam vì muốn được "học trong áp lực thật". Ở nhiều quốc gia, sinh viên thực tập lâm sàng chủ yếu chỉ quan sát và ít được tham gia vào các cuộc thảo luận chuyên môn sâu. Ngược lại, tại Việt Nam, đặc biệt là ở các khoa điều trị nặng, sinh viên thường xuyên được yêu cầu theo dõi diễn biến bệnh, tham gia phân tích hồ sơ bệnh án và lắng nghe bác sĩ giải thích lý do lựa chọn phác đồ điều trị.
Tầm sư học đạo và học cả y đức
Điểm khác biệt lớn nhất khiến sinh viên nước ngoài nhớ đến Việt Nam không chỉ là số lượng ca bệnh hay kỹ thuật chuyên môn, mà còn là cách truyền nghề đầy tận tâm của các bác sĩ. Nhiều bác sĩ đầu ngành tại Việt Đức và Bạch Mai sẵn sàng giải thích cặn kẽ từng thao tác phẫu thuật và từng quyết định lâm sàng cho sinh viên, dù công việc của họ vốn dĩ rất áp lực.
PGS, TS Nguyễn Mạnh Khánh, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, nhận xét: "Sinh viên quốc tế thường rất chăm chú và cầu thị. Các em không chỉ hỏi về kỹ thuật mổ, mà còn hỏi vì sao phải lựa chọn phương án này, xử trí thế nào khi điều kiện không đầy đủ. Điều đó cũng buộc chúng tôi phải lý giải rõ ràng hơn, khoa học hơn những gì mình làm hằng ngày".
Theo bác sĩ Khánh, việc tiếp nhận sinh viên nước ngoài không chỉ là chia sẻ tri thức, mà còn là cơ hội để đội ngũ y tế Việt Nam nhìn lại chính mình, chuẩn hóa hơn quy trình đào tạo và nâng cao năng lực giao tiếp chuyên môn bằng ngoại ngữ.
Giao tiếp nhân văn trong y học
Tại Bệnh viện Bạch Mai, GS, TS Mai Duy Tôn, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, chia sẻ rằng nhiều sinh viên quốc tế đặc biệt quan tâm đến cách bác sĩ Việt Nam giao tiếp với bệnh nhân và người nhà. "Các em nói với tôi rằng, ở Việt Nam, bác sĩ phải làm nhiều hơn vai trò điều trị: giải thích, trấn an, thuyết phục, chia sẻ. Điều đó rất khác với một số hệ thống y tế nơi bác sĩ và bệnh nhân ít tương tác hơn", GS Tôn cho biết.
Adewale Ogunleye, một sinh viên đến từ Nigeria đang thực tập tại Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai, bày tỏ sự ấn tượng mạnh mẽ với cường độ làm việc của bác sĩ Việt Nam. "Có những ca trực kéo dài xuyên đêm, bác sĩ gần như không rời khỏi khoa. Áp lực rất lớn, nhưng họ vẫn giữ được sự tập trung và trách nhiệm cao nhất với người bệnh", anh chia sẻ.
Vị thế mới của y học Việt Nam
Việc sinh viên quốc tế tìm đến Việt Nam để học y khoa cho thấy sự chuyển dịch quan trọng về vị thế của y học nước nhà. Từ chỗ chủ yếu tiếp nhận tri thức y khoa từ bên ngoài, Việt Nam đang từng bước trở thành nơi chia sẻ và lan tỏa kinh nghiệm chuyên môn trong khu vực. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy y học Việt Nam đã đạt đến độ chín nhất định, đủ khả năng vừa điều trị hiệu quả cho người bệnh trong nước, vừa tham gia đào tạo và hỗ trợ nguồn nhân lực y tế quốc tế.
