Tại Khoa Ngoại Gan Mật Tụy Thoát vị của Bệnh viện Phụ thuộc Phổ Nhân, Đại học Khoa học và Công nghệ Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, mẹ của nam sinh họ Lý nhìn con trai nằm trên giường bệnh mà vừa xót xa vừa bất lực. Chỉ hơn nửa tháng nghỉ ngơi buông thả, chàng trai đang tuổi đôi mươi đã rơi vào tình trạng nguy kịch.
Chế độ ăn uống thả ga sau kỳ nghỉ
Sau khi về quê nghỉ lễ, Lý, sinh viên năm nhất, bước vào chế độ "nghỉ xả hơi" đúng nghĩa. Lý thường xuyên ăn gà rán, trà sữa, thịt mỡ và hàng loạt món nhiều chất béo, nhiều đường. Thêm vào đó là lịch sinh hoạt đảo lộn, thức khuya, ngủ thất thường.
Rạng sáng một ngày đầu năm nay, Lý đột ngột đau bụng dữ dội, mồ hôi vã ra nên được gia đình đưa đến Khoa Cấp cứu của bệnh viện.
Chỉ số mỡ máu cao gấp 47 lần bình thường
Kết quả xét nghiệm khiến cả ê kíp y tế giật mình. Chỉ số triglycerid, tức mỡ trung tính trong máu, cao gấp 47 lần mức bình thường. Khi lấy máu, điều dưỡng nhận thấy mẫu máu có màu trắng đục như pha sữa. Bệnh nhân được chẩn đoán viêm tụy cấp và chuyển ngay vào Khoa Ngoại Gan Mật Tụy Thoát vị để điều trị.
Bác sĩ điều trị cho biết, mỡ máu tăng nghiêm trọng không chỉ làm nặng thêm tình trạng viêm tụy mà còn có thể gây rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp, thậm chí đe dọa tính mạng.
Diễn biến nguy kịch và can thiệp lọc máu
Lý lập tức được điều trị hạ mỡ máu, ức chế men tụy, truyền dịch và các biện pháp hỗ trợ khác. Tuy nhiên, bệnh diễn tiến nhanh chóng. Nam sinh xuất hiện sốt cao, chướng bụng dữ dội, tim đập nhanh, huyết áp tăng vọt, tình trạng nguy kịch.
Sau khi đánh giá toàn diện, các bác sĩ quyết định chuyển bệnh nhân vào Khoa Hồi sức tích cực. Tại đây, Lý được thực hiện lọc máu, sử dụng thiết bị chuyên dụng để loại bỏ lượng lipid dư thừa và các chất chuyển hóa độc hại khỏi máu. Nhờ nỗ lực cấp cứu và chăm sóc tích cực, các chỉ số dần cải thiện. Bệnh nhân đã được chuyển ra khỏi phòng hồi sức, tiếp tục điều trị củng cố tại khoa thường.
Triệu chứng viêm tụy cấp do tăng mỡ máu
Theo thông tin trên Sức khỏe & Đời sống, triệu chứng của viêm tụy cấp do tăng mỡ máu tương tự các thể viêm tụy cấp khác và thường xuất hiện đột ngột. Biểu hiện điển hình gồm:
- Đau dữ dội vùng thượng vị (trên rốn).
- Cơn đau lan ra sau lưng hoặc hai bên mạn sườn.
- Đau tăng dần sau vài giờ và kéo dài liên tục.
- Buồn nôn và nôn nhiều, gặp ở khoảng 70 - 80% người bệnh.
- Bụng chướng, đầy hơi, bí trung tiện hoặc đại tiện.
- Có thể kèm sốt, mệt mỏi, tụt huyết áp nếu bệnh diễn biến nặng.
- Ở những trường hợp nặng, người bệnh có thể xuất hiện suy hô hấp, suy thận, rối loạn đông máu, sốc và suy đa cơ quan.
Khuyến cáo phòng ngừa từ bác sĩ
Các bác sĩ khuyến cáo, phần lớn trường hợp viêm tụy cấp do tăng triglycerid hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt rối loạn lipid máu. Người mắc tăng triglycerid cần:
- Duy trì chế độ ăn ít chất béo bão hòa, hạn chế thực phẩm nhiều đường.
- Tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tập luyện thể lực đều đặn.
- Hạn chế hoặc tuyệt đối không sử dụng rượu, bia.
- Tuân thủ điều trị bằng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ nếu đã được chẩn đoán rối loạn mỡ máu.
Đặc biệt, những người mắc đái tháo đường, béo phì hoặc hội chứng chuyển hóa cần kiểm soát tốt đường huyết và mỡ máu để giảm nguy cơ biến chứng. Ngoài ra, nên khám sức khỏe định kỳ và xét nghiệm mỡ máu thường xuyên để phát hiện sớm tình trạng tăng triglycerid, từ đó điều trị kịp thời.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, buồn nôn, nôn nhiều hoặc đau bụng kéo dài, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị. Việc phát hiện sớm, xử trí đúng thời điểm không chỉ giúp hạn chế tổn thương tuyến tụy mà còn giảm nguy cơ suy đa cơ quan và tử vong.
