Cảnh báo đau lưng cấp tăng mạnh dịp cận Tết do dọn dẹp nhà cửa sai cách
Những ngày cuối năm, không khí tất bật lau dọn, sắp xếp nhà cửa đón Tết bao trùm nhiều gia đình. Tuy nhiên, theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh – Chủ tịch Hội Nội soi và Thay khớp Việt Nam, nguyên Chủ tịch Hội Nội soi và Y học thể thao Đông Nam Á, đây cũng chính là thời điểm số ca đau lưng cấp tính tăng lên một cách rõ rệt. Tình trạng này đặc biệt phổ biến ở nhóm người trung niên, cao tuổi hoặc những người đã có sẵn bệnh lý thoái hóa cột sống.
Nguyên nhân và cơ chế gây đau
Bác sĩ Nam Anh giải thích, khi cột sống bị thoái hóa, toàn bộ hệ thống cơ bắp và dây chằng có nhiệm vụ nâng đỡ sẽ trở nên suy yếu và dễ bị kích thích hơn bao giờ hết. Chỉ cần một động tác cúi gập người đột ngột, bê vác đồ vật sai tư thế hoặc làm việc liên tục trong thời gian dài cũng có thể khiến các cơ vùng thắt lưng – vốn là nhóm cơ hoạt động mạnh mẽ nhất của cơ thể – bị co thắt dữ dội, dẫn đến những cơn đau cấp tính khó chịu.
Nguy hiểm hơn, trong một số trường hợp, hành động sai tư thế có thể gây ra rách vòng xơ bao quanh nhân đĩa đệm. Hậu quả là dẫn đến thoát vị đĩa đệm cấp tính và chèn ép trực tiếp vào các rễ thần kinh. Lúc này, người bệnh không chỉ đơn thuần là đau lưng mà còn xuất hiện cảm giác tê buốt, lan tỏa từ vùng lưng xuống mông, đùi và cả hai chân. Điều này ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng đi lại và sinh hoạt hàng ngày của họ.
Chẩn đoán và các phương pháp điều trị
Theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh, để xác định chính xác nguyên nhân gây ra cơn đau lưng cấp, các bác sĩ thường chỉ định người bệnh thực hiện chụp X-quang hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI). Những phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại này giúp đánh giá chi tiết mức độ co thắt cơ, tình trạng thoái hóa cột sống và đặc biệt là phát hiện sớm các trường hợp thoát vị đĩa đệm đang chèn ép rễ thần kinh.
Việc điều trị sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân cụ thể và mức độ tổn thương được xác định. Đối với các trường hợp đau lưng cấp do co thắt cơ đơn thuần, người bệnh có thể được chỉ định sử dụng thuốc kháng viêm, giảm đau, thuốc giãn cơ kết hợp với chế độ nghỉ ngơi hợp lý. Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh rằng vật lý trị liệu mới chính là nền tảng quan trọng nhất trong điều trị các tổn thương liên quan đến cột sống.
Những phương pháp vật lý trị liệu như từ trường siêu dẫn, chiếu laser cường độ cao, xoa bóp trị liệu chuyên sâu sẽ giúp các cơ được giãn ra, giảm đau hiệu quả và phục hồi chức năng vận động. Nếu người bệnh được chẩn đoán bị thoát vị đĩa đệm, ngoài vật lý trị liệu, phác đồ điều trị có thể được phối hợp thêm các phương pháp như tiêm steroid ngoài màng cứng, nắn chỉnh cột sống, châm cứu hoặc áp dụng liệu pháp hành vi nhận thức. Tất cả phụ thuộc vào mức độ tổn thương và đáp ứng điều trị của từng cá nhân.
Phẫu thuật chỉ được đặt ra như một lựa chọn cuối cùng khi tất cả các biện pháp điều trị bảo tồn đều không mang lại hiệu quả, cơn đau kéo dài dai dẳng và bắt đầu ảnh hưởng nghiêm trọng đến các chức năng khác của cơ thể.
Cảnh báo biến chứng nguy hiểm và sai lầm thường gặp
Chuyên gia cảnh báo một cách nghiêm túc, thoát vị đĩa đệm nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách có thể dẫn đến những biến chứng vô cùng nguy hiểm như bí tiểu, yếu cơ chân hoặc thậm chí là liệt chân. Một khi các biến chứng này đã xuất hiện, khả năng hồi phục hoàn toàn là rất thấp, kể cả khi ca phẫu thuật được thực hiện thành công.
Trong bối cảnh cận Tết bận rộn, nhiều người có xu hướng chịu đựng cơn đau với tâm lý "cố gắng xong việc rồi mới tính". Theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh, đây chính là một sai lầm phổ biến và rất đáng lo ngại. Đau lưng cấp tính nếu chậm trễ trong việc điều trị có thể nhanh chóng tiến triển thành mãn tính, kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, ảnh hưởng nghiêm trọng và lâu dài đến chất lượng cuộc sống.
Khuyến cáo phòng ngừa thiết thực
Để phòng ngừa hiệu quả tình trạng đau lưng cấp trong dịp Tết, bác sĩ đưa ra những khuyến cáo thiết thực sau:
- Luôn giữ tư thế đúng khi sinh hoạt và lao động, hạn chế tối đa các động tác khom cúi lưng.
- Không bưng bê, vác vật nặng quá sức hoặc có trọng lượng trên 2 kg, kể cả trong trường hợp bế trẻ nhỏ.
- Khi lau dọn nhà cửa, cần học cách nâng nhấc đồ vật đúng kỹ thuật, tránh rướn người quá mức để quét bụi hay lau dọn ở những vị trí trên cao.
- Nghỉ ngơi sau mỗi 30 phút làm việc liên tục, đặc biệt chú ý khi cơ thể bắt đầu có những dấu hiệu mỏi mệt đầu tiên.
"Nếu không may xuất hiện các cơn đau lưng, người bệnh tuyệt đối không nên chờ đợi chúng tự hết. Thay vào đó, cần đi khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc về sau", TS.BS Tăng Hà Nam Anh nhấn mạnh.
