Một người đàn ông 30 tuổi tại Trung Quốc đã tử vong vì say nắng sau khi làm việc ngoài trời khoảng 2 giờ. Sự việc xảy ra trong điều kiện nhiệt độ lên tới 40°C, khiến cộng đồng lo ngại về những nguy cơ tiềm ẩn trong mùa hè nắng nóng.
Cảnh báo từ bác sĩ: Say nắng không đơn giản
Nhiều người vẫn cho rằng say nắng chỉ là tình trạng mệt mỏi do nóng, có thể khắc phục bằng cách nghỉ ngơi hoặc uống nước. Tuy nhiên, các bác sĩ nhấn mạnh rằng say nắng là một cấp cứu y khoa cực kỳ nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong nếu không được xử lý kịp thời. Khi cơ thể mất khả năng điều hòa thân nhiệt, nhiệt độ trung tâm tăng nhanh vượt quá 40°C, kèm theo các rối loạn thần kinh như lú lẫn, co giật, mê sảng hoặc hôn mê.
Khác với nhiệt độ đo ở nách hay ngoài da, thân nhiệt trung tâm phản ánh mức nhiệt sâu bên trong cơ thể. Khi nhiệt này tăng quá cao, protein trong tế bào bắt đầu bị phá hủy, các cơ quan quan trọng như não, tim, gan, thận nhanh chóng suy giảm chức năng. Các chuyên gia cho biết, cứ chậm làm mát cơ thể thêm một giờ, nguy cơ tử vong có thể tăng đáng kể. Vì vậy, say nắng không phải là tình trạng có thể chịu đựng được mà là cuộc chạy đua với thời gian.
Nguyên nhân và cơ chế say nắng
Cơ thể con người liên tục sinh nhiệt thông qua quá trình trao đổi chất. Bình thường, nhiệt được giải phóng nhờ tiết mồ hôi và giãn mạch máu dưới da. Tuy nhiên, khi thời tiết quá nóng, độ ẩm cao và môi trường bí bách, cơ chế tản nhiệt này gần như bị tê liệt. Mồ hôi khó bay hơi, nhiệt tích tụ bên trong cơ thể khiến thân nhiệt tăng nhanh. Trong điều kiện oi bức, đặc biệt khi lao động nặng hoặc vận động mạnh, lượng nhiệt sinh ra vượt xa khả năng giải nhiệt. Cơ thể lúc này giống như một động cơ quá tải, dễ dẫn đến sốc nhiệt và suy đa tạng.
Dấu hiệu cảnh báo say nắng cần nhận biết sớm
Say nắng thường không xảy ra hoàn toàn đột ngột mà có những dấu hiệu báo trước như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, chuột rút, tim đập nhanh hoặc mệt lả bất thường. Một số người còn xuất hiện tình trạng da nóng đỏ, lú lẫn hoặc hành vi bất thường. Nếu xuất hiện các triệu chứng này trong thời tiết nóng, cần nhanh chóng rời khỏi nơi oi bức để tới chỗ thoáng mát hoặc có điều hòa, đồng thời làm mát cơ thể càng sớm càng tốt. Có thể dùng khăn lạnh lau người, chườm đá ở cổ, nách, bẹn hoặc uống nước bổ sung điện giải nếu người bệnh còn tỉnh táo. Trong trường hợp người bệnh lơ mơ, co giật hoặc bất tỉnh, cần gọi cấp cứu ngay lập tức và tuyệt đối không cố cho uống nước để tránh sặc.
4 thói quen nguy hiểm cần tránh trong mùa hè
Lao động nặng hoặc tập thể dục dưới trời nắng
Các bác sĩ cho biết phần lớn trường hợp say nắng xảy ra khi cơ thể phải vận động cường độ cao trong thời tiết oi bức. Công nhân xây dựng, shipper, người bốc vác hay những người chạy bộ, chơi thể thao ngoài trời là nhóm có nguy cơ cao. Điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn cảm thấy bình thường trước khi đột ngột ngã quỵ do thân nhiệt tăng quá nhanh.
Ở lâu trong môi trường nóng, kín và thiếu thông gió
Không gian bí bách như phòng trọ chật hẹp không có điều hòa, nhà xưởng kín hoặc ô tô đỗ dưới nắng có thể khiến nhiệt tích tụ nhanh chóng. Theo các chuyên gia, nhiệt độ trong xe hơi có thể vượt 50°C chỉ sau vài phút đóng kín. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền đặc biệt dễ gặp nguy hiểm trong những môi trường này.
Vận động ngoài trời sau khi dùng đồ uống có cồn
Nhiều người cho rằng dùng bia hoặc các loại đồ uống có cồn giúp giải nhiệt, nhưng thực tế cồn lại khiến cơ thể mất nước nhanh hơn và làm giảm khả năng điều hòa thân nhiệt. Vì vậy, việc chơi thể thao, chạy bộ, đi xe đường dài hoặc lao động nặng dưới nắng sau khi sử dụng đồ uống có cồn có thể làm nguy cơ say nắng tăng lên đáng kể.
Mặc quần áo bí bách, mang vác nặng khi di chuyển ngoài trời
Trang phục tối màu, không thấm hút mồ hôi hoặc việc mang ba lô nặng trong thời gian dài có thể cản trở quá trình tản nhiệt của cơ thể. Những người di chuyển liên tục ngoài trời, đặc biệt dưới thời tiết nắng gắt, rất dễ bị tích nhiệt mà không nhận ra.
Bài viết được tổng hợp từ nguồn tin của báo Phụ Nữ Mới và Cafebiz.
