Một đoạn clip ghi lại cảnh sơ cứu trẻ đuối nước tại bể bơi gần Bệnh viện Đại học Y Hà Nội (cơ sở Hoàng Mai) đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Điều khiến nhiều bác sĩ cấp cứu lo ngại không chỉ là tai nạn đuối nước mà còn là cách sơ cứu hoàn toàn sai, có thể làm mất đi "thời gian vàng" cứu sống nạn nhân.
Quan niệm sai lầm nguy hiểm
PGS.TS.BS Hoàng Bùi Hải, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu - Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết ông cảm thấy đau lòng khi chứng kiến nhiều người dốc ngược trẻ với mục đích cho nước chảy ra khỏi phổi. Theo PGS Hải, đây là quan niệm sai lầm đã tồn tại nhiều năm nhưng đến nay vẫn được không ít người áp dụng.
Đuối nước là tình trạng ngừng thở do đường hô hấp bị nước xâm nhập, dẫn đến thiếu oxy. Điều quan trọng nhất lúc này không phải tìm cách đưa nước ra ngoài mà là nhanh chóng khôi phục hô hấp và tuần hoàn.
Nghiệm pháp Heimlich và dốc ngược không có giá trị
"Nghiệm pháp Heimlich hay việc dốc ngược nạn nhân để tống nước ra khỏi phổi đều không có giá trị theo các nghiên cứu. Những động tác này chỉ làm mất thời gian quý giá trong khi từng phút trôi qua, não và tim đều bị thiếu oxy", PGS Hải nhấn mạnh.
Theo ông, ngay khi đưa nạn nhân lên khỏi mặt nước, cần ưu tiên kiểm tra xem người bệnh còn thở và còn tuần hoàn hay không để tiến hành hồi sinh tim phổi (CPR) càng sớm càng tốt.
Hướng dẫn sơ cứu đuối nước đúng cách
PGS Hải hướng dẫn người chứng kiến cần nhanh chóng gọi hỗ trợ và đưa nạn nhân lên nơi an toàn.
- Nếu nạn nhân không tự thở, cần thực hiện ngay hai nhịp thổi ngạt đủ mạnh để lồng ngực phồng lên. Trường hợp người bệnh vẫn không tỉnh, phải tiến hành ép tim ngoài lồng ngực kết hợp thổi ngạt theo tỷ lệ 30 lần ép tim và 2 lần thổi ngạt.
- Tốc độ ép tim nên đạt khoảng 100-120 lần mỗi phút và duy trì liên tục cho đến khi nhân viên y tế tiếp nhận hoặc nạn nhân có dấu hiệu hồi phục.
- Trong suốt quá trình cấp cứu, cần hạn chế tối đa việc gián đoạn ép tim. Nếu tại hiện trường có máy khử rung tim tự động (AED), cần sử dụng theo hướng dẫn. Người xung quanh nên cởi bỏ quần áo ướt, giữ ấm cơ thể cho nạn nhân để hạn chế hạ thân nhiệt.
- Ngay cả khi người bệnh đã tỉnh lại hoặc tự thở được, vẫn cần đưa đến bệnh viện bằng xe cấp cứu vì nước đã hít vào phổi có thể gây suy hô hấp muộn.
Phòng ngừa đuối nước mùa hè
Theo PGS Hải, mùa hè là thời điểm số ca đuối nước gia tăng khi nhiều gia đình đưa trẻ đi bơi hoặc vui chơi tại ao, hồ, sông, suối và bãi biển. Những nhóm có nguy cơ cao gồm trẻ nhỏ không có người lớn giám sát, người không biết bơi, người quá tự tin vào khả năng bơi lội, sử dụng rượu bia trước khi xuống nước hoặc mắc các bệnh động kinh, rối loạn nhịp tim, đột quỵ, nhồi máu cơ tim.
Để phòng ngừa tai nạn, chuyên gia khuyến cáo trẻ dưới 4 tuổi không nên xuống bể bơi; trẻ em ở mọi lứa tuổi phải luôn có người lớn đủ khả năng giám sát. Mỗi người nên bơi cùng bạn, sử dụng phao cá nhân khi cần và tuyệt đối không bơi sau khi uống rượu bia. Ngoài ra, các bể bơi cần có nhân viên được đào tạo kỹ năng cứu hộ và sơ cứu, đồng thời việc học bơi, kỹ năng an toàn dưới nước và hồi sinh tim phổi nên được phổ cập rộng rãi trong trường học và cộng đồng.
