Cảnh báo rối loạn tiêu hóa sau Tết: Dấu hiệu cần đi khám ngay
Sau dịp Tết Nguyên đán, nhiều người thường gặp phải tình trạng đầy hơi, khó tiêu, đau bụng âm ỉ hoặc rối loạn đại tiện. Nguyên nhân chính đến từ việc ăn uống thất thường, tiêu thụ quá nhiều món giàu đạm, dầu mỡ, cùng với việc sử dụng rượu bia không kiểm soát. Trong đa số trường hợp, các triệu chứng này chỉ kéo dài khoảng 2-3 ngày và sẽ giảm dần khi người bệnh quay lại chế độ ăn cân bằng, tăng cường rau xanh, trái cây, uống đủ nước và hạn chế đồ dầu mỡ.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Tuy nhiên, nếu rối loạn tiêu hóa kéo dài trên một tuần và không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã điều chỉnh chế độ ăn uống, bạn cần đi khám ngay để bác sĩ tìm ra nguyên nhân chính xác. Một số trường hợp khác cũng nên đi kiểm tra sớm, bao gồm đau bụng kéo dài kèm theo thay đổi thói quen đại tiện, phân bất thường như phân lỏng kéo dài, phân nhỏ dẹt, hoặc phân có nhầy. Các triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn, sụt cân nhanh dù không ăn kiêng cũng là dấu hiệu cảnh báo, có thể liên quan đến các bệnh lý tiêu hóa mạn tính hoặc tình trạng hấp thu kém.
Các dấu hiệu nguy hiểm cần lưu ý
Đặc biệt, nếu bạn gặp phải đau bụng dữ dội, đau quặn thắt liên tục ở vùng bụng dưới hoặc thượng vị (trên rốn), kèm theo bụng cứng, sốt cao, hoặc đi ngoài ra máu, đây có thể là biểu hiện của các vấn đề nghiêm trọng như viêm ruột thừa, viêm tụy, hoặc nhiễm trùng đường ruột. Những tình trạng này cần được kiểm tra và xử trí kịp thời để tránh các biến chứng nguy hiểm. Rối loạn tiêu hóa kéo dài còn có thể là triệu chứng của viêm dạ dày - tá tràng, loét dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản do ảnh hưởng từ rượu bia và thức ăn cay nóng. Một số trường hợp khác liên quan đến hội chứng ruột kích thích, ngộ độc thực phẩm, nhiễm ký sinh trùng, sỏi túi mật, viêm gan, hoặc viêm tụy.
Chẩn đoán và điều trị
Nếu các triệu chứng đi kèm với dấu hiệu như sụt cân, thiếu máu, đi ngoài ra máu hoặc phân đen, bác sĩ cần loại trừ các bệnh lý ác tính như ung thư dạ dày hoặc đại tràng. Quá trình chẩn đoán thường bao gồm việc xem xét các triệu chứng, tiền sử bệnh, thói quen ăn uống và khám lâm sàng. Tùy vào từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định thực hiện các xét nghiệm như xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, siêu âm ổ bụng, chụp X-quang, CT hoặc MRI bụng, hoặc nội soi dạ dày để xác định nguyên nhân chính xác.
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ của bệnh. Đối với các trường hợp rối loạn nhẹ, việc nghỉ ngơi và điều chỉnh chế độ ăn uống có thể giúp giảm triệu chứng. Nếu phát hiện tổn thương cần can thiệp, bác sĩ có thể chỉ định các thủ thuật như nội soi cầm máu tiêu hóa, cắt polyp, hoặc xử trí tắc nghẽn. Phẫu thuật được cân nhắc khi bệnh lý tiêu hóa không thể điều trị bằng phương pháp nội khoa hoặc nội soi can thiệp.
Phòng ngừa rối loạn tiêu hóa sau Tết
Để hạn chế rối loạn tiêu hóa sau Tết, mỗi người nên duy trì chế độ ăn uống điều độ, tăng cường rau xanh và chất xơ (khoảng 300-400 gram mỗi ngày), đồng thời uống đủ nước từ 1,5 đến 2 lít mỗi ngày. Hạn chế sử dụng rượu bia và các thực phẩm nhiều dầu mỡ. Duy trì vận động thường xuyên, chẳng hạn như đi bộ 30 phút mỗi ngày, có thể giúp cải thiện rõ rệt các triệu chứng. Một số trường hợp có thể sử dụng men vi sinh để hỗ trợ cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột. Khi có triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, hãy đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
ThS.BS Nguyễn Hoàng Oanh
Khoa Nội tiêu hóa, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
