Các nhà khoa học Mỹ vừa công bố nghiên cứu cho thấy axit béo omega-3 có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư tụy, mở ra hướng đi mới trong phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này.
Loại chất béo quan trọng hơn lượng chất béo
Trong nhiều năm, quan điểm phổ biến cho rằng ăn ít chất béo giúp giảm nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Cancer Discovery của Hiệp hội Nghiên cứu Ung thư Mỹ chỉ ra rằng loại chất béo mới là yếu tố quyết định. Tiến sĩ Christian Felipe Ruiz từ Trường Y Yale cho biết: "Tùy thuộc vào loại chất béo, kết quả có thể hoàn toàn khác nhau. Một số chất béo thúc đẩy ung thư, trong khi số khác lại ức chế mạnh mẽ".
Thử nghiệm trên chuột cho kết quả bất ngờ
Nhóm nghiên cứu đã xây dựng 12 chế độ ăn giàu chất béo với lượng calo tương đương, chỉ thay đổi nguồn chất béo, và thử nghiệm trên chuột mang đột biến gene dễ phát triển ung thư tụy. Kết quả cho thấy chuột ăn chế độ giàu axit oleic (chất béo không bão hòa đơn, MUFA) xuất hiện khối u nhanh hơn. Ngược lại, chế độ giàu axit béo không bão hòa đa (PUFA), đặc biệt là omega-3, làm chậm sự phát triển ung thư. Tiến sĩ Ruiz nhấn mạnh: "Khi cho chuột ăn khẩu phần giàu dầu cá, mức độ bệnh giảm khoảng 50% so với nhóm đối chứng".
Cơ chế ferroptosis
Các nhà khoa học tập trung vào hiện tượng ferroptosis - dạng chết tế bào do oxy hóa lipid. PUFA như omega-3 dễ bị oxy hóa, khiến tế bào ung thư dễ bị tiêu diệt. Trong khi đó, MUFA như axit oleic bảo vệ tế bào khỏi oxy hóa, vô tình tạo điều kiện cho ung thư phát triển. Ruiz giải thích: "Khi tỷ lệ MUFA tăng so với PUFA, gánh nặng bệnh tật tăng theo. Ngược lại, khi tỷ lệ giảm, bệnh giảm đáng kể".
Chưa thể áp dụng ngay trên người
Kết quả hiện mới dừng lại ở mô hình động vật, chưa được chứng minh trên người. Tuy nhiên, phát hiện này đặc biệt quan trọng với những người có nguy cơ cao như viêm tụy mạn tính, béo phì, đái tháo đường hoặc tiền sử gia đình. Nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục tìm hiểu liệu điều chỉnh thành phần chất béo có cải thiện tiên lượng bệnh nhân ung thư tụy hay không, và khả năng sử dụng tỷ lệ MUFA/PUFA trong máu làm dấu hiệu cảnh báo sớm.
