World Cup 2026 không chỉ là cuộc đua giữa các đội tuyển mà còn là thách thức chưa từng có từ thời tiết khắc nghiệt. Hình ảnh Erling Haaland cùng đồng đội Na Uy cởi trần nằm dài dưới nắng trên sân tập ở Mỹ đã thu hút sự chú ý, phản ánh nỗi lo về cái nóng mùa hè Bắc Mỹ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thể lực, sức khỏe và phong độ của cầu thủ.
Ngưỡng nhiệt báo động
Theo dự báo của Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ, phần lớn khu vực nước này sẽ ghi nhận nền nhiệt cao hơn mức trung bình trong tháng 6 và tháng 7, đúng thời điểm diễn ra World Cup. Với lịch thi đấu kéo dài, 48 đội tuyển không chỉ cạnh tranh với đối thủ mà còn phải thích nghi với điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Nhiều thành phố đăng cai có nguy cơ ghi nhận mức nhiệt cao bất thường. Miami được xem là điểm nóng đáng lo ngại nhất khi các trận đấu tại đây có khả năng vượt ngưỡng nhiệt an toàn. So với World Cup 1994, nhiệt độ tại hầu hết các sân vận động đều tăng đáng kể.
Chỉ số nhiệt cầu ướt và nguy cơ
Các nhà khoa học sử dụng chỉ số nhiệt cầu ướt (WBGT) để đánh giá mức độ căng thẳng của cơ thể khi vận động ngoài trời. FIFA quy định các trận đấu chỉ được xem xét tạm dừng hoặc hoãn khi WBGT đạt 32 độ C. Tuy nhiên, Liên đoàn Cầu thủ Chuyên nghiệp Quốc tế (FIFPRO) cho rằng ngưỡng này quá cao và khuyến nghị áp dụng quãng nghỉ làm mát khi WBGT vượt 26 độ C, hoãn thi đấu khi trên 28 độ C.
Dự báo mới nhất cho thấy khoảng 26 trận đấu tại World Cup 2026 có WBGT từ 26 độ C trở lên, 5 trận có thể chạm mốc 28 độ C, và 45 trận khác có xác suất 20% vượt ngưỡng này. Khả năng một trận đấu diễn ra trong điều kiện WBGT 30 độ C lên tới 25%. So với World Cup 1994, số trận vượt ngưỡng 26 độ C tăng 52%, vượt mốc 28 độ C tăng 75%.
Ông Theodore Keeping, chuyên gia về thời tiết cực đoan tại Imperial College London, nhận định khả năng WBGT vượt ngưỡng 28 độ C là cao hơn khả năng không xảy ra.
Tác động đến sức khỏe và phong độ
Nhiệt độ cao kéo dài làm tăng nguy cơ mất nước, căng thẳng nhiệt, chấn thương và các tình trạng cấp cứu y khoa. Khi thi đấu trong nắng nóng, cơ thể ưu tiên tỏa nhiệt, tim làm việc nhiều hơn, máu được điều hướng ra da thay vì cơ bắp, khiến cầu thủ nhanh mệt và khó duy trì cường độ cao.
Mất khoảng 2% trọng lượng cơ thể do đổ mồ hôi có thể làm suy giảm khả năng tập trung, phản xạ và ra quyết định. Trong những trường hợp nghiêm trọng, cầu thủ có thể đối mặt với kiệt sức do nhiệt hoặc sốc nhiệt, đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Tại Copa America 2024, trợ lý trọng tài Humberto Panjoj đã gục xuống sân khi WBGT ở mức 27,5 độ C, phải rời sân để chăm sóc y tế.
Giải pháp và khuyến nghị
Theo TS Donal Mullan, Miami và Monterrey là hai địa điểm đáng lo ngại nhất do sân vận động không có điều hòa không khí. Nhóm nghiên cứu khuyến nghị tránh tổ chức trận đấu vào khung giờ chiều tại Kansas City, Boston, New York và Philadelphia.
Bác sĩ Chris Mullington cho rằng khi nhiệt độ tăng cao, các đội bóng có xu hướng giảm cường độ, hạn chế pressing và chọn lối chơi thận trọng. Một nghiên cứu trên tạp chí Temperature ghi nhận WBGT càng cao, tổng quãng đường di chuyển và số pha chạy tốc độ cao của cầu thủ càng giảm. Nắng nóng không chỉ ảnh hưởng đến con người mà còn tác động đến cách trận đấu diễn ra.
