Nhật Bản đối mặt với khủng hoảng nhân khẩu học khi số trẻ sơ sinh giảm năm thứ 10 liên tiếp
Theo số liệu từ Bộ Y tế Nhật Bản công bố ngày 26-2-2026, tổng cộng có 705.809 trẻ được sinh ra tại quốc gia này trong năm 2025, giảm 2,1% so với năm 2024. Đây là năm thứ 10 liên tiếp số trẻ sinh ra tại Nhật Bản giảm, phản ánh xu hướng nhân khẩu học đáng báo động.
Chi tiết số liệu nhân khẩu học năm 2025
Số liệu này bao gồm trẻ sinh ra tại Nhật Bản là công dân Nhật Bản, trẻ sinh tại Nhật Bản là người nước ngoài, cũng như trẻ sinh ở nước ngoài có cha mẹ là công dân Nhật Bản. Trong khi đó, số cặp đôi kết hôn trong năm 2025 là 505.656, tăng 1,1%, còn số vụ ly hôn giảm 3,7% xuống còn 182.969 trường hợp.
Về số ca tử vong, năm 2025 ghi nhận 1.605.654 ca, giảm 13.030 ca (tương đương 0,8%) so với năm 2024. Bộ Nội vụ Nhật Bản ước tính tổng dân số nước này tính đến tháng 2-2026 là 122,86 triệu người, giảm 0,47% (tức 580.000 người) so với một năm trước đó.
Hậu quả của dân số già hóa và suy giảm
Nhật Bản - nền kinh tế lớn thứ tư thế giới - là một trong những nước có tỉ suất sinh thấp nhất toàn cầu và dân số đang suy giảm, già hóa nhanh chóng. Điều này dẫn đến hàng loạt vấn đề nghiêm trọng, bao gồm thiếu hụt lao động trầm trọng, chi phí an sinh xã hội tăng vọt và số người trong độ tuổi lao động đóng thuế ngày càng ít.
Tình trạng này càng làm trầm trọng thêm khoản nợ khổng lồ của Nhật Bản, quốc gia hiện có tỉ lệ nợ công cao nhất trong số các nền kinh tế lớn. Số liệu năm ngoái cho thấy số người từ 100 tuổi trở lên gần chạm mốc 100.000 người, trong đó gần 90% là phụ nữ.
Tác động đến cộng đồng nông thôn và các biện pháp ứng phó
Dân số giảm cũng đang ảnh hưởng sâu sắc đến các cộng đồng nông thôn. Số lượng nhà bỏ hoang ở Nhật Bản hiện nay vào khoảng 4 triệu căn. Theo một nghiên cứu gần đây, hơn 40% các đô thị có nguy cơ biến mất do thiếu dân cư.
Các nhà lãnh đạo Nhật Bản qua nhiều nhiệm kỳ - gồm cả bà Takaichi Sanae, nữ thủ tướng đầu tiên của nước này - đã cam kết tăng tỉ suất sinh, nhưng đạt được rất ít kết quả. Chính quyền thành phố Tokyo thậm chí đã phát triển ứng dụng hẹn hò riêng, yêu cầu người dùng nộp giấy tờ chứng minh tình trạng độc thân và ký cam kết sẵn sàng kết hôn.
Bà Takaichi phát biểu trước quốc hội nước này tuần trước: "Tỉ suất sinh giảm và dân số thu hẹp là một tình trạng khẩn cấp âm thầm, mà sẽ dần làm xói mòn sức sống của đất nước chúng ta."
Thách thức về nhập cư và bối cảnh chính trị
Việc gia tăng nhập cư có thể giúp đảo ngược xu hướng dân số giảm và các vấn đề liên quan trên thị trường lao động. Tuy nhiên, dưới sức ép của Đảng Sanseito theo chủ trương "người Nhật trên hết", bà Takaichi thuộc Đảng Dân chủ tự do (LDP) đã cam kết sẽ áp dụng các biện pháp cứng rắn hơn đối với vấn đề nhập cư.
Trong bối cảnh này, Đài Loan đã chúc mừng bà Takaichi tái cử và kêu gọi tăng cường hợp tác, dẫn đến phản ứng từ Trung Quốc. Lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức mong muốn hòn đảo này và Nhật Bản sẽ tiếp tục tăng cường quan hệ đối tác, trong khi Bắc Kinh chỉ trích Tokyo vì những phát biểu về Đài Loan.
