Nhịp sống nghiệt ngã của bệnh nhân suy thận ở TP.HCM: Chu kỳ bất tận giữa máy lọc máu
Khoa Thận nhân tạo tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh ở Thành phố Hồ Chí Minh luôn sáng đèn từ sáng sớm, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc. Những con người xa lạ nằm cạnh nhau, cùng lắng nghe tiếng máy lọc máu chạy đều đặn. Ở đây, mỗi người đều có một "lịch sống" cố định, không thể thay đổi, được định hình bởi căn bệnh suy thận mạn tính.
Cuộc sống bị ràng buộc bởi máy móc
Anh Dương Văn Lâm, 33 tuổi, quê gốc Gia Lai, là một trong số đó. Trước khi mắc bệnh, anh vào TP.HCM học tập và làm việc trong ngành xây dựng với công việc lao động nặng nhọc và chế độ ăn uống thất thường. Ở tuổi 30, anh nhận chẩn đoán suy thận giai đoạn cuối. Sau thời gian điều trị nội khoa, Lâm phải phẫu thuật tạo tay và bắt đầu chạy thận định kỳ. Ý định ghép thận từ bố không thể thực hiện do sức khỏe người hiến không đủ điều kiện.
Cuộc sống của anh từ đó gắn chặt với lịch chạy thận ba lần mỗi tuần, chủ yếu vào các ca sáng thứ Ba, Năm, Bảy. Chưa lập gia đình, anh Lâm làm lao động tự do và bảo vệ ca tối để phù hợp với lịch điều trị. Thu nhập mỗi tháng của anh khoảng 8-9 triệu đồng. Nhờ bảo hiểm y tế từ quê, chi phí chạy thận khoảng 3-4 triệu đồng, tổng chi tiêu sinh hoạt và viện phí vào khoảng 4-5 triệu đồng. Với anh, nỗi lo lớn nhất không chỉ là bệnh tật mà còn là áp lực tài chính hàng ngày.
Hành trình mệt mỏi kéo dài hàng thập kỷ
Ở một giường bệnh khác trong khoa, chị Lê Kim Phượng nằm lặng im, cơ thể gầy đi sau hơn 10 năm chạy thận. Những sợi dây lọc máu nối từ cánh tay chị vào máy đã trở nên quen thuộc đến mức như một phần của cơ thể. Ba lần mỗi tuần, chị rời Nhơn Trạch từ sáng sớm để kịp ca điều trị. Sau mỗi lần lọc máu, sức lực gần như cạn kiệt, chị chỉ có thể nằm yên khi trở về nhà.
Cuộc sống của người phụ nữ quê Đồng Nai trôi chậm rãi, dựa vào sự chăm sóc của con gái út và sự đùm bọc từ những người xung quanh. Những bệnh nhân thường mang theo túi đồ nhỏ gọn khi vào phòng chạy thận, bên trong chỉ có vài vật dụng cá nhân và thuốc men. Cuộc sống của họ được thu gọn trong những thứ cần thiết nhất, phản ánh sự giản dị và khó khăn.
Áp lực từ số lượng bệnh nhân ngày càng tăng
Dưới ánh đèn trắng, nhiều bệnh nhân thiếp đi ngay trên giường. Cơ thể họ bất động, hơi thở đều dần theo nhịp máy lọc máu. Sự mệt mỏi kéo dài khiến giấc ngủ đến tự nhiên, không cần gắng gượng. Trong vài giờ ngắn ngủi ấy, phòng bệnh yên lặng hơn thường lệ, chỉ còn tiếng máy chạy đều thay cho lời nói.
Máy chạy thận hoạt động liên tục nhiều ca trong ngày. Trước áp lực số lượng người bệnh ngày càng tăng, trung bình mỗi máy chạy thận tại bệnh viện hiện phải hoạt động 4 ca/ngày, thậm chí có thời điểm lên tới 5 ca, kéo dài đến đêm khuya. Ánh đèn trong khoa hiếm khi tắt sớm, ánh mắt nhiều người dõi theo dòng máu chảy trong ống dẫn. Không ai nói nhiều, mỗi người theo đuổi một dòng suy nghĩ riêng.
Thách thức trong công tác điều trị
Số giường bệnh hiếm khi trống. Người này rời đi, người khác lại vào, nhịp vận hành không có khoảng nghỉ. Điều dưỡng tranh thủ cập nhật hồ sơ điều trị trong khi phía sau là những bệnh nhân đang nằm chạy thận. Hiện Bệnh viện Lê Văn Thịnh có 42 máy chạy thận nhân tạo chu kỳ, đang điều trị định kỳ cho gần 300 bệnh nhân, chưa kể các trường hợp cấp cứu. Ngoài ra, đơn vị còn hỗ trợ vận hành 10 máy chạy thận tại Cần Giờ, đồng thời quản lý thêm hơn 300 bệnh nhân suy thận mạn.
Trao đổi với báo chí, bác sĩ chuyên khoa II Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh, cho biết số bệnh nhân chạy thận tại bệnh viện tăng trung bình 12-15% mỗi năm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ thực tế ngày càng nhiều người mắc suy thận mạn ở giai đoạn 3 và 4. Khi không được điều trị nội khoa tích cực, bệnh tiến triển nhanh, nhiều trường hợp chuyển sang giai đoạn cuối, buộc phải phụ thuộc vào chạy thận suốt đời.
Nhân viên y tế di chuyển liên tục giữa các giường bệnh, kiểm tra máy, điều chỉnh thông số, theo dõi từng biểu hiện nhỏ. Công việc lặp lại nhưng không cho phép sai sót, đòi hỏi sự tập trung cao độ. Mỗi ca chạy thận kéo dài, buộc người bệnh phải nằm bất động, thời gian trôi chậm cùng nhịp máy chạy đều bên cạnh.
Nhịp sống nghiệt ngã này không chỉ là câu chuyện của riêng anh Lâm hay chị Phượng, mà là thực tế chung của hàng trăm bệnh nhân suy thận tại TP.HCM, nơi máy móc và con người cùng nhau duy trì sự sống trong từng nhịp đập.
