Cầu thủ Nguyễn Đình Bắc bứt phá chiều cao sau tuổi 14: Bài học dinh dưỡng và lối sống cho thanh thiếu niên
Từng được xem là cầu thủ có thể hình khiêm tốn, Nguyễn Đình Bắc đã gây chú ý khi cao lên rõ rệt sau tuổi 14, trở thành một trong những gương mặt trẻ có thể trạng nổi bật của bóng đá Việt Nam. Sự “lột xác” về chiều cao của Đình Bắc không chỉ đến từ tập luyện mà còn gắn liền với quá trình ăn uống, sinh hoạt được điều chỉnh bài bản trong giai đoạn dậy thì.
Chiều cao không hoàn toàn do di truyền quyết định
Trường hợp của Đình Bắc cho thấy chiều cao không hoàn toàn “đóng khung” bởi di truyền. Nếu được chăm sóc đúng cách, thanh thiếu niên vẫn có thể bứt phá mạnh mẽ ở những năm cuối của tuổi tăng trưởng. Trao đổi với chuyên gia, bác sĩ Bùi Thị Duyên, Phó chủ nhiệm khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Quân Y 175 (TP.HCM), cho biết thực tế hiện nay không ít thanh thiếu niên ăn uống đủ bữa, thậm chí dư năng lượng, nhưng khẩu phần lại nghèo vi chất.
Việc thiếu vitamin D, canxi, kẽm do ít tiếp xúc ánh nắng, hạn chế vận động ngoài trời hoặc không được tầm soát sớm khiến nhiều trẻ bỏ lỡ cơ hội tăng chiều cao. Bác sĩ Duyên cảnh báo: “Thiếu hụt vi chất ở tuổi thiếu niên không chỉ làm chậm phát triển xương mà còn có thể khiến sụn tăng trưởng đóng sớm. Khi đó, dù sau này có bù đắp dinh dưỡng cũng rất khó cải thiện chiều cao”.
Dinh dưỡng và lối sống: Yếu tố then chốt trong giai đoạn vàng
Điều này lý giải vì sao có những trẻ cao lên rõ rệt sau tuổi 14, 15 trong khi nhiều bạn bè cùng trang lứa gần như không thay đổi chiều cao suốt nhiều năm. Ngoài dinh dưỡng, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học cũng làm giảm tiềm năng tăng trưởng. Việc ăn kiêng, cắt giảm đạm trong giai đoạn dậy thì, thức khuya kéo dài hay ngủ không đủ giấc đều ảnh hưởng tiêu cực đến hệ xương.
Theo các nghiên cứu, hormone tăng trưởng được tiết ra mạnh nhất trong khung giờ từ 22h đến 2h sáng. Trẻ thường xuyên ngủ muộn sẽ làm giảm đáng kể lượng hormone này. Bên cạnh đó, thói quen lạm dụng nước ngọt có gas có thể làm tăng đào thải canxi qua nước tiểu, ảnh hưởng đến mật độ xương. Ít vận động, thiếu các môn thể thao có tính chất kéo giãn như bơi lội, bóng rổ, bóng đá hay nhảy dây cũng khiến xương không được kích thích để phát triển chiều dài.
Lời khuyên từ chuyên gia để tối ưu hóa chiều cao
Từ góc độ chuyên môn, bác sĩ Duyên nhấn mạnh cha mẹ vẫn có thể hỗ trợ con tối đa trong “giai đoạn vàng cuối cùng” phát triển chiều cao. Trẻ cần được đảm bảo khẩu phần ăn đủ năng lượng, giàu protein, canxi, vitamin D, kẽm và các vi chất thiết yếu; ưu tiên thực phẩm tự nhiên, hạn chế đồ chế biến sẵn.
Việc bổ sung vitamin hay thực phẩm chức năng cần có tư vấn y tế, tránh tự ý sử dụng. Song song đó, trẻ nên ngủ trước 22h, ngủ đủ 8-9 giờ mỗi ngày, duy trì vận động thể thao thường xuyên và hạn chế nước ngọt, đồ ăn nhanh. Theo dõi chiều cao định kỳ, tầm soát thiếu vi chất khi trẻ tăng trưởng chậm cũng giúp can thiệp kịp thời.
Bác sĩ Duyên kết luận: “Chiều cao không chỉ do di truyền quyết định. Di truyền tạo nên ‘trần nhà’, nhưng dinh dưỡng và lối sống mới là yếu tố quyết định trẻ có chạm được trần đó hay không”. Từ câu chuyện của Đình Bắc, các chuyên gia cho rằng nếu được nuôi dưỡng và rèn luyện đúng cách, thanh thiếu niên Việt Nam hoàn toàn có cơ hội bứt phá chiều cao, ngay cả sau tuổi 14.
