Đột quỵ từ lâu được xem là căn bệnh của tuổi già, nhưng xu hướng này đã thay đổi. Theo các chuyên gia, độ tuổi trung niên, đặc biệt là từ 40-50, đang trở thành nhóm có nguy cơ đột quỵ cao nhất. Sự gia tăng của béo phì, thực phẩm siêu chế biến, lối sống ít vận động và thiếu ngủ là những nguyên nhân chính.
Vì sao tuổi trung niên dễ bị đột quỵ?
Tiến sĩ Arvind Chandratheva, bác sĩ chuyên khoa đột quỵ tại Bệnh viện Đại học College London (Anh), cho biết: "Người ta sợ chết vì ung thư, nhưng họ sợ phải sống tiếp sau một cơn đột quỵ". Đột quỵ không chỉ gây tử vong mà còn để lại di chứng nặng nề, khiến người bệnh sống phụ thuộc trong nhiều thập kỷ.
Một trong những nguyên nhân hàng đầu là rung nhĩ – rối loạn nhịp tim phổ biến, ảnh hưởng đến 1/5 dân số. Theo tiến sĩ Nikhil Ahluwalia, người mắc rung nhĩ có nguy cơ đột quỵ cao gấp 5 lần người bình thường, và cứ 4 ca đột quỵ thì có 1 ca liên quan đến tình trạng này. Nhiều người không có triệu chứng rõ ràng, chỉ phát hiện khi đã bị đột quỵ.
Các yếu tố nguy cơ và cách phòng ngừa
Bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt
Thuốc lá là yếu tố nguy cơ rõ ràng nhất. Khói thuốc chứa hóa chất gây tổn thương mạch máu, tăng viêm và hình thành cục máu đông. Thuốc lá điện tử cũng không an toàn tuyệt đối, vẫn có thể gây tăng huyết áp.
Ăn nhạt và ưu tiên chế độ Địa Trung Hải
Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất. Nguồn muối chủ yếu đến từ thực phẩm chế biến sẵn. Chuyên gia khuyến nghị nấu ăn tại nhà, hạn chế muối, và áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải giàu rau xanh, trái cây, cá, dầu ô liu.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ từ tuổi 40
Cần đo huyết áp ít nhất hai lần mỗi năm. Huyết áp lý tưởng dưới 120/80 mmHg. Nếu huyết áp trên 140/90 mmHg ở phòng khám hoặc thường xuyên trên 135/85 mmHg tại nhà, cần gặp bác sĩ.
Hạn chế rượu bia, tránh chất kích thích
Uống nhiều rượu làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim. Cocaine có thể gây đột quỵ ngay ở người trẻ do tăng huyết áp đột ngột và co thắt mạch.
Vận động và ngủ đủ giấc
Người trưởng thành nên vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần với bài tập yêu thích. Ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm làm tăng nguy cơ tim mạch. Cải thiện giấc ngủ giúp giảm nguy cơ đột quỵ.
Theo giáo sư Ryoko Chiba, nguyên tắc sử dụng thuốc là “ngắn và cụ thể”: chỉ uống khi bệnh, ngừng khi khỏi. Nhưng để khỏe mạnh thực sự, cần thay đổi cả thói quen sống và suy nghĩ.
