Thời tiết oi bức không chỉ gây mệt mỏi mà còn làm tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người trên 50 tuổi và người mắc bệnh nền. BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai - cho biết thời tiết nắng nóng cực đoan làm tăng đáng kể nguy cơ sức khỏe, đặc biệt cho nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường và đặc biệt là người có tiền sử đột quỵ.
Nguyên nhân nguy cơ đột quỵ tăng cao ngày nắng nóng
Mất nước nghiêm trọng
Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh chóng. Mất nước làm tăng độ nhớt của máu, giảm thể tích tuần hoàn, buộc tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu. Điều này làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông - nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ do thiếu máu cục bộ.
Quá tải hệ tim mạch
Cơ thể phải làm việc cật lực để hạ nhiệt (toát mồ hôi, giãn mạch máu ngoại vi) gây áp lực lớn lên hệ tim mạch vốn đã tổn thương sau đột quỵ hoặc đang bị suy yếu do các bệnh nền khác. Điều này có thể dẫn đến cơn đau tim, suy tim, hoặc tăng huyết áp đột ngột - yếu tố nguy cơ cao gây đột quỵ tái phát.
Rối loạn điều hòa thân nhiệt
Người cao tuổi và người có hệ thần kinh đã bị tổn thương (sau đột quỵ) thường khó điều chỉnh thân nhiệt hiệu quả trước sự thay đổi nhiệt độ đột ngột, dễ dẫn đến kiệt sức vì nóng hoặc sốc nhiệt - một tình trạng cấp cứu nguy hiểm đến tính mạng.
Ảnh hưởng của thuốc
Một số loại thuốc thường dùng sau đột quỵ hoặc cho bệnh tim mạch (như thuốc lợi tiểu, một số thuốc huyết áp) có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mất nước hoặc cản trở khả năng thích ứng với nhiệt của cơ thể.
Gia tăng tình trạng viêm và stress oxy hóa
Nhiệt độ cao có thể làm trầm trọng thêm các quá trình viêm và stress oxy hóa trong cơ thể, vốn là những yếu tố liên quan đến tổn thương mạch máu và nguy cơ đột quỵ.
Những thói quen làm tăng nguy cơ đột quỵ ngày nắng nóng
Nhiều người có những thói quen tưởng chừng vô hại nhưng lại có thể làm gia tăng nguy cơ đột quỵ trong mùa hè. Việc uống quá ít nước là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất. Khi cơ thể thiếu nước, máu sẽ đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối và gây tắc mạch máu não. Bên cạnh đó, thói quen tắm nước lạnh ngay sau khi đi ngoài trời nắng về hoặc di chuyển đột ngột từ môi trường nóng sang lạnh có thể khiến mạch máu co thắt đột ngột, ảnh hưởng đến huyết áp và tuần hoàn não. Nhiều người cũng có thói quen làm việc quá sức trong điều kiện thời tiết nắng gắt, khiến cơ thể nhanh chóng rơi vào trạng thái kiệt sức, mất nước hoặc sốc nhiệt. Việc ngủ trong phòng kín, thiếu thông gió hay sử dụng nhiều rượu bia cũng làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch và đột quỵ.
Làm gì để phòng ngừa đột quỵ trong mùa nắng nóng?
Các chuyên gia khuyến cáo mỗi người nên chủ động uống đủ khoảng 2-2,5 lít nước mỗi ngày, tùy theo thể trạng và mức độ vận động. Không nên đợi đến khi khát mới uống vì lúc đó cơ thể đã bắt đầu thiếu nước. Trong những ngày nắng nóng, nên hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 10 giờ đến 16 giờ. Nếu bắt buộc phải làm việc ngoài trời, cần trang bị đầy đủ mũ, áo chống nắng và nghỉ ngơi hợp lý. Mọi người cũng không nên tắm ngay sau khi vừa đi nắng về mà cần nghỉ ngơi để cơ thể ổn định nhiệt độ trước. Không gian sống nên được giữ thông thoáng, mát mẻ để hạn chế tình trạng tăng thân nhiệt. Đối với người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh tim mạch, việc kiểm soát tốt bệnh lý là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ đột quỵ. Đồng thời, nên duy trì tập luyện thể dục với cường độ phù hợp, hạn chế rượu bia và các chất kích thích. Đặc biệt, người cao tuổi cần được theo dõi sát trong những ngày nắng nóng kéo dài. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, méo miệng, yếu liệt tay chân, nói khó hoặc chóng mặt đột ngột, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức vì đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ.
