Cảnh báo nguy cơ ngộ độc thực phẩm cao trong và sau Tết
Phân tích về nguy cơ trong và sau Tết, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết nguy cơ ngộ độc thường cao hơn những thời điểm khác trong năm. Vào những ngày nghỉ lễ dài, người dân tiêu thụ thực phẩm nhiều hơn, nguồn cung đưa ra thị trường cũng rất lớn, trong đó có cả sản phẩm được kiểm soát tốt và chưa tốt.
Ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến ngộ độc thực phẩm
Bác sĩ Nguyên giải thích, ngộ độc thực phẩm là tình trạng bệnh xuất hiện sau khi ăn phải thực phẩm có chứa chất độc hoặc vi sinh vật gây hại. Nguyên nhân đa dạng nhưng có thể chia thành ba nhóm chính:
- Vi sinh vật và độc tố của vi sinh vật: Chủ yếu là vi khuẩn, đây là nhóm phổ biến nhất.
- Thực phẩm có sẵn chất độc: Như nấm độc, cá nóc, hoặc các sinh vật lạ ít khi được dùng làm thực phẩm.
- Thực phẩm bị nhiễm hóa chất: Có thể xảy ra ở bất kỳ khâu nào từ sản xuất đến chế biến, bao gồm hóa chất bảo vệ thực vật, chất bảo quản, phụ gia.
Bác sĩ lưu ý, các bệnh do hóa chất thường kín đáo, gây hậu quả chậm và lâu dài nên khó phát hiện.
Nguy cơ từ nguồn nguyên liệu và thói quen tích trữ
Bác sĩ Nguyên phân tích, nguy cơ lớn nhất nằm ngay từ nguồn nguyên liệu đầu vào đến khâu sản xuất. Hiện nay, ngoài chuỗi sản xuất chính thức, còn nhiều thực phẩm được sản xuất theo quy mô nhỏ, tự phát, người dân mua qua mạng hoặc "người quen". Nguồn thực phẩm này rất khó kiểm chứng về an toàn.
Đặc biệt, dịp Tết, nhiều gia đình nấu sẵn, tích trữ thực phẩm nhiều ngày và nấu đi nấu lại nhiều lần, đây là sai lầm phổ biến. Bác sĩ khuyến cáo:
- Cố gắng tối đa việc ăn chín, uống sôi, hoặc bóc vỏ, gọt vỏ.
- Chế biến xong nên ăn sớm, không để ngoài môi trường quá lâu.
- Bảo quản đúng nhiệt độ, thực phẩm sống và chín phải tách riêng.
- Ở Việt Nam, thực phẩm giàu đạm như thịt, cá chỉ cần để ngoài vài giờ là có nguy cơ hỏng.
Cảnh báo nguy cơ từ rượu giả và dấu hiệu ngộ độc
Bác sĩ Nguyên đặc biệt lưu ý cảnh báo về tình trạng ngộ độc rượu giả chứa methanol, thường xảy ra trước và sau Tết khi người dân uống rượu không rõ nguồn gốc. Ngộ độc methanol cực kỳ nguy hiểm, có thể gây mù mắt, tổn thương não và tỷ lệ tử vong cao.
Về dấu hiệu ngộ độc, bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan. Dấu hiệu điển hình là từ hai người trở lên cùng ăn một loại thực phẩm và có triệu chứng giống nhau như đau bụng, nôn, tiêu chảy trong vài giờ đến vài ngày sau ăn. Cần đi cơ sở y tế ngay nếu có các dấu hiệu nặng như nôn nhiều, sốt cao, đau bụng dữ dội, hoặc biểu hiện thần kinh, tim mạch.
Bác sĩ cũng nhấn mạnh, ngộ độc thực phẩm mạn tính do phơi nhiễm hóa chất kéo dài rất khó chẩn đoán, có thể dẫn đến bệnh gan, thận, thần kinh, thậm chí ung thư.
