Anh T.H.T (26 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) chia sẻ rằng trước đây anh luôn cố gắng ngồi thẳng lưng, mở rộng vai và ngực khi làm việc để tránh tình trạng gù lưng và đau lưng. Tuy nhiên, chỉ sau 15 đến 20 phút, anh vẫn cảm thấy đau lưng và buộc phải đổi tư thế khác.
Cô N.T.B.N (46 tuổi, nội trợ tại TP.HCM, có bệnh nền thoát vị đĩa đệm) cho biết: “Tôi thường ngồi xem điện thoại, thỉnh thoảng được con cái nhắc nhở nên ngồi thẳng hoặc đeo đai nịt lưng để giảm áp lực lên cột sống. Nhưng dù áp dụng, tôi vẫn thấy không cải thiện mấy, nên tôi thường đứng lên đi lại, làm vài việc vặt để giãn lưng rồi mới ngồi tiếp”.
Việc giữ nguyên một tư thế đúng quá lâu cũng có thể gây hại cho cột sống, theo các chuyên gia.
Bác sĩ cảnh báo: Ngồi đúng tư thế quá lâu cũng có hại
Theo bác sĩ Nguyễn Trường Vĩ, Khoa Ngoại Thần kinh Cột sống, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), ngồi đúng tư thế giúp giảm áp lực lên cột sống, nhưng không phải là yếu tố duy nhất quyết định việc có bị đau lưng hay không. Đau lưng còn liên quan đến nhiều nguyên nhân khác như ngồi quá lâu, ít vận động khiến cơ lưng và bụng suy yếu, căng thẳng kéo dài, hoặc các bệnh lý sẵn có như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm.
Bác sĩ Trường Vĩ cho biết thêm, thừa cân và ăn uống dư thừa năng lượng cũng làm tăng tải lên đĩa đệm và khớp cột sống. Một số thói quen xấu như hút thuốc lá có thể thúc đẩy thoái hóa cột sống sớm ở người trẻ. Khi hệ cơ nâng đỡ cột sống không đủ khỏe, cột sống vẫn phải chịu áp lực lớn dù ngồi đúng tư thế.
Ngoài ra, nhiều người nghĩ mình ngồi đúng nhưng vẫn có các sai lệch nhỏ như cúi đầu về phía màn hình, rướn cổ, với tay liên tục, cúi người bấm điện thoại, hoặc sử dụng bàn ghế không phù hợp với chiều cao cơ thể. Những thói quen này lâu dài có thể làm tăng áp lực lên cột sống cổ, lưng và các nhóm cơ nâng đỡ cột sống.
“Giữ nguyên một tư thế đúng quá lâu cũng có thể gây hại cho cột sống. Khi cơ thể bất động nhiều giờ, áp lực lên đĩa đệm, khớp và cơ quanh cột sống tăng dần; các cơ vùng cổ, vai, lưng phải hoạt động liên tục nên dễ co cứng, giảm tuần hoàn máu và gây đau mỏi. Đồng thời, bất động kéo dài còn làm giảm sự linh hoạt tự nhiên của cột sống. Vì vậy, quan trọng không phải là cố giữ một tư thế chuẩn suốt nhiều giờ mà là duy trì tư thế phù hợp, kết hợp thay đổi tư thế và đứng dậy vận động thường xuyên”, bác sĩ Vĩ nhấn mạnh.
Người làm việc văn phòng không nên ngồi liên tục quá 45 đến 60 phút mà cần đứng dậy đi lại, vận động hoặc duỗi cơ để giảm áp lực lên cột sống.
Các thói quen nhỏ gây tác động xấu đến cột sống
Theo bác sĩ Vĩ, có nhiều thói quen tưởng chừng nhỏ nhưng lại khiến cột sống phải chịu tải lệch và áp lực tích tụ theo thời gian, bao gồm:
- Vắt chéo chân: Làm khung chậu nghiêng, cột sống thắt lưng xoay và mất cân bằng, dễ gây đau lệch một bên hoặc căng cơ hông - thắt lưng.
- Rướn cổ hoặc cúi đầu về phía màn hình: Đầu người trưởng thành nặng khoảng 4-5 kg, khi cúi ra trước, lực tác động lên cột sống cổ tăng lên nhiều lần, khiến vùng cổ - vai - gáy dễ bị quá tải.
- Tỳ một bên tay, ngồi nghiêng người, chống cằm hoặc dồn trọng lượng sang một bên: Làm tải trọng phân bố không đều, các nhóm cơ phải hoạt động lệch nhau.
- Ngồi quá sát màn hình, bàn ghế không phù hợp chiều cao, ít vận động trong nhiều giờ liên tục.
Điều nguy hiểm là các thói quen trên thường không gây đau ngay lập tức mà âm thầm tạo áp lực tích lũy lên cột sống theo thời gian.
Khi nào cần đi khám?
Nếu đau lưng kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc ngày càng nặng, người bệnh không nên chủ quan. Cần đặc biệt lưu ý khi cơn đau kèm các dấu hiệu như:
- Đau lan xuống mông hoặc chân, tê bì tay chân, yếu cơ.
- Đau tăng khi ho hoặc hắt hơi.
- Đau nhiều về đêm, không giảm khi nghỉ ngơi.
- Rối loạn đại tiểu tiện (ở trường hợp nặng).
Theo bác sĩ Trường Vĩ, đây có thể là dấu hiệu của thoát vị đĩa đệm, chèn ép rễ thần kinh hoặc thoái hóa cột sống. Nếu đã nghỉ ngơi, thay đổi tư thế hay tập luyện nhưng cơn đau không cải thiện, người bệnh nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân. Phát hiện sớm các vấn đề cột sống sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn và hạn chế nguy cơ tiến triển mạn tính.
Lời khuyên cho dân văn phòng
Bác sĩ Nguyễn Trường Vĩ khuyến cáo người làm việc văn phòng không nên ngồi liên tục quá 45-60 phút mà cần đứng dậy đi lại, vận động hoặc duỗi cơ để giảm áp lực lên cột sống. Nên sử dụng bàn ghế phù hợp, ưu tiên ghế công thái học để hỗ trợ độ cong sinh lý tự nhiên của lưng và phân bố áp lực tốt hơn khi ngồi lâu. Màn hình máy tính cần đặt ngang tầm mắt để tránh cổ và lưng chịu lực bất thường kéo dài.
Dân văn phòng cũng nên duy trì cân nặng hợp lý, tập tăng sức mạnh cơ lưng - bụng để hỗ trợ cột sống. Các môn như bơi lội cũng có lợi nhờ giúp cơ thể vận động và kéo giãn nhẹ nhàng, hạn chế co cứng do ngồi nhiều.
