Một người đàn ông 35 tuổi ở Trung Quốc bất ngờ phát hiện mình bị suy thận mạn tính sau khi đi khám sức khỏe định kỳ. Anh Trần, làm việc văn phòng, thường xuyên tăng ca và có hai thói quen kéo dài nhiều năm: nhịn tiểu và uống nước ngọt có ga thay nước lọc. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinin máu của anh lên tới hơn 400 µmol/L, báo hiệu chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, có nguy cơ phải lọc máu trong tương lai.
Nhịn tiểu thường xuyên – thói quen nguy hiểm
Theo các chuyên gia, nhịn tiểu kéo dài là một trong những thói quen gây hại cho hệ tiết niệu và thận. Khi bàng quang chứa đầy nước nhưng không được làm rỗng kịp thời, áp lực trong đường tiết niệu tăng lên, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu và viêm bể thận. Ngoài ra, nhịn tiểu thường xuyên có thể ảnh hưởng đến huyết áp, và tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương thận mạn tính. Mặc dù nhiều người cho rằng nhịn tiểu vài lần không đáng lo, nhưng nếu thói quen này lặp đi lặp lại trong nhiều năm, tổn thương tích lũy có thể làm suy giảm chức năng lọc của thận. Đặc biệt vào mùa hè, khi cơ thể mất nhiều nước qua mồ hôi, nước tiểu trở nên cô đặc hơn, việc nhịn tiểu càng làm tăng gánh nặng cho hệ tiết niệu.
Uống nước ngọt thay nước lọc – nguy cơ tiềm ẩn
Anh Trần uống ít nhất hai chai nước ngọt mỗi ngày. Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo rằng việc tiêu thụ thường xuyên đồ uống chứa nhiều đường làm tăng nguy cơ béo phì, rối loạn chuyển hóa, tăng axit uric máu và tiểu đường. Đường fructose trong nước ngọt được chuyển hóa tại gan, có thể làm tăng sản xuất axit uric. Khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao kéo dài, các tinh thể urat có thể lắng đọng tại thận, gây tổn thương chức năng thận. Hơn nữa, hội chứng chuyển hóa, tiểu đường và tăng huyết áp – những bệnh lý liên quan đến tiêu thụ nhiều đường – đều là các yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến bệnh thận mạn. Ngay cả đồ uống dùng chất tạo ngọt nhân tạo cũng không nên lạm dụng, vì một số nghiên cứu cho thấy chúng có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột và gián tiếp tác động đến quá trình chuyển hóa. Quan trọng hơn, việc quen với vị ngọt khiến nhiều người ngày càng ít uống nước lọc, dẫn đến thiếu nước kéo dài, làm tăng gánh nặng cho thận.
Bảo vệ thận từ những việc đơn giản
Bệnh thận mạn tính không còn là căn bệnh chỉ gặp ở người cao tuổi. Sự gia tăng của tăng huyết áp, tiểu đường, béo phì cùng lối sống ít vận động, thức khuya và chế độ ăn nhiều đường đang khiến ngày càng nhiều người trẻ đối mặt với nguy cơ suy giảm chức năng thận. Điều nguy hiểm là nhiều người duy trì các thói quen gây hại trong nhiều năm mà không hay biết. Các chuyên gia khuyến cáo người trưởng thành nên uống đủ nước mỗi ngày, trừ khi có chỉ định hạn chế từ bác sĩ. Nước tiểu màu vàng nhạt là dấu hiệu cơ thể được cung cấp nước đầy đủ. Bên cạnh đó, cần hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, giảm muối và đường, tránh thức khuya và không nhịn tiểu khi có nhu cầu. Khám sức khỏe định kỳ với xét nghiệm nước tiểu và kiểm tra creatinin máu giúp phát hiện sớm các bất thường về thận.
