Bác sĩ cảnh báo: Ngại mổ đầu năm vì kiêng kỵ, bệnh nhân sỏi thận đánh cược tính mạng
Sáng mùng 8 Tết Nguyên đán (24/2), tại Khoa Ngoại tiết niệu - Nam khoa, Bệnh viện E (Hà Nội), bác sĩ Mai Văn Lực đã tiếp nhận và tư vấn cho 3 trường hợp bệnh nhân có chung một tình trạng đáng báo động. Tất cả đều được siêu âm phát hiện sỏi niệu quản gây tắc nghẽn, dẫn đến thận bị ứ nước. Đây là bệnh lý cần được chụp cắt lớp vi tính (CT) hệ tiết niệu ngay lập tức để đánh giá chính xác mức độ tổn thương và có phương án can thiệp kịp thời, nhằm bảo tồn chức năng thận quý giá.
Tâm lý kiêng kỵ "đầu năm đụng dao kéo"
Tuy nhiên, khi nghe bác sĩ tư vấn về việc cần can thiệp sớm, các bệnh nhân lại tỏ ra lưỡng lự và e ngại. Một bệnh nhân chia sẻ thẳng thắn: "Đầu năm, tôi kiêng đụng dao kéo, để về nhà uống thuốc nam xem sỏi có tan không đã". Một bệnh nhân trẻ khác, quê ở Phú Thọ, cũng bày tỏ sự ngần ngại: "Em chưa đau lắm, để qua Rằm tháng Giêng rồi em xuống viện".
Trước tâm lý phổ biến này, bác sĩ Lực đã kiên nhẫn giải thích rõ những nguy cơ khôn lường. Ông nhấn mạnh rằng viên sỏi không biết "xem ngày" và không chờ đợi bất kỳ dịp lễ tết nào. Khi mắc kẹt trong niệu quản, sỏi sẽ chặn dòng chảy của nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Nước tiểu bị ứ đọng lâu ngày khiến bể thận giãn dần, nhu mô thận bị chèn ép và mỏng đi theo thời gian.
Nguy cơ nhiễm trùng huyết và mất thận
Nếu trì hoãn điều trị chỉ một đến hai tuần, tình trạng ứ nước có thể nhanh chóng chuyển thành ứ mủ, gây nhiễm trùng nặng, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng huyết đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Trong khi đó, việc tự ý sử dụng các loại thuốc lá, thuốc nam không rõ nguồn gốc không những không làm tan sỏi mà còn có thể khiến tổn thương thận tiến triển nặng hơn, làm mất đi cơ hội điều trị bảo tồn.
Sau khi được bác sĩ Lực tư vấn cặn kẽ và phân tích rõ ràng các nguy cơ, các bệnh nhân đã suy nghĩ lại và đồng ý tuân thủ chỉ định chuyên môn, sẵn sàng cho các bước thăm khám và can thiệp tiếp theo.
"Ngày đẹp nhất là cứu được bệnh nhân"
Bác sĩ Mai Văn Lực cho biết, trong những ngày đầu năm mới, ông thường xuyên gặp phải không ít trường hợp bệnh nhân bày tỏ tâm lý "ngại mổ" vì các quan niệm kiêng kỵ. Tuy nhiên, với các bác sĩ phẫu thuật, không có ngày nào đẹp bằng ngày cứu được bệnh nhân kịp thời. Trong y khoa, chỉ định chuyên môn luôn phải được đặt cao hơn bất kỳ quan niệm đỏ - đen nào trên tờ lịch.
Ông cũng chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: nhiều bệnh nhân thường chủ quan vì chưa xuất hiện cơn đau dữ dội. Nhưng với sỏi niệu quản gây tắc hoàn toàn, mức độ đau không phản ánh chính xác mức độ nguy hiểm của bệnh. Có những trường hợp chức năng thận đã suy giảm đáng kể nhưng triệu chứng chỉ âm ỉ, khiến người bệnh chủ quan. Khi đến viện quá muộn, thận không còn khả năng hồi phục và bác sĩ buộc phải đưa ra quyết định cắt bỏ - một hậu quả đáng tiếc có thể phòng tránh được.
Phương pháp hiện đại, ít xâm lấn
Hiện nay, các phương pháp can thiệp sỏi niệu quản đã trở nên tương đối an toàn và ít xâm lấn, chẳng hạn như:
- Nội soi tán sỏi ngược dòng
- Tán sỏi bằng laser
Thời gian nằm viện ngắn, quá trình hồi phục nhanh chóng. Quan trọng nhất là các phương pháp này giúp bảo tồn được chức năng thận - một cơ quan mỗi người chỉ có hai và không thể tái tạo.
Lời khuyên từ chuyên gia
Theo bác sĩ Lực, việc trì hoãn điều trị vì yếu tố tâm linh hay e ngại đầu năm "đụng dao kéo" thực chất là một sự đánh cược nguy hiểm với sức khỏe của chính mình. "Y học hiện đại dựa trên bằng chứng khoa học và diễn tiến bệnh lý, không phụ thuộc vào ngày tháng âm lịch", ông khẳng định.
Ông đưa ra lời khuyên thiết thực: "Ngày đẹp nhất để đi khám ngay khi bạn biết cơ thể mình có vấn đề". Với đội ngũ y bác sĩ, không có ngày xấu hay ngày tốt trong phòng mổ; điều quan trọng nhất là can thiệp có còn kịp để cứu người bệnh hay không.
Bác sĩ Lực nhấn mạnh thông điệp cuối cùng: "Sức khỏe không chờ qua Rằm và viên sỏi cũng không đợi ngày hoàng đạo. Khi cơ thể phát tín hiệu bất thường, lựa chọn đúng đắn nhất là đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn kịp thời".
