Ngứa dai dẳng về đêm ở người lớn tuổi không chỉ đơn thuần do khô da mà có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm như bệnh gan, thận, tiểu đường hoặc ung thư da. Trước tình hình thời tiết thay đổi thất thường, các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan với triệu chứng tưởng chừng đơn giản này.
Nguyên nhân gây ngứa về đêm
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Đoàn Văn Lợi Em, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da Liễu TP.HCM, cơn ngứa rõ hơn vào ban đêm thường do hai nguyên nhân chính. Về mặt sinh lý, nồng độ cortisol máu (chất kháng viêm tự nhiên) giảm xuống, hàng rào bảo vệ da hoạt động kém ổn định, mạch máu giãn nở làm tăng nhiệt độ bề mặt da, khiến da dễ mất nước và trở nên khô hơn, từ đó tăng nguy cơ kích ứng và cảm giác ngứa. Về mặt tâm lý, ban đêm yên tĩnh, ít yếu tố gây xao nhãng khiến người bệnh tập trung hơn vào cảm giác ngứa, nên cơn ngứa được cảm nhận rõ và khó chịu hơn ban ngày.
Khi nào cần đi khám?
Bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết không phải cơn ngứa nào cũng đơn giản là khô da. Ngứa kéo dài, ngứa toàn thân hoặc ngứa không tìm thấy tổn thương da rõ ràng có thể liên quan đến nhiều bệnh lý như bệnh gan mật, bệnh thận, tiểu đường, rối loạn tuyến giáp, thiếu máu thiếu sắt, bệnh lý huyết học hoặc một số rối loạn toàn thân khác. Các dấu hiệu cần lưu ý và đi khám bao gồm: ngứa toàn thân không rõ nguyên nhân; sụt cân, sốt kéo dài, vã mồ hôi đêm, vàng da; nước tiểu sẫm màu, tiểu ít; phù, mệt nhiều, nổi hạch, thiếu máu; da xuất hiện nốt lạ, vết loét lâu lành hoặc tổn thương thay đổi nhanh về màu sắc, kích thước, hình dạng. Đây là những trường hợp không nên tự bôi thuốc kéo dài tại nhà.
Không tự ý bôi thuốc, đắp lá lên vết ngứa
Bác sĩ Đoàn Văn Lợi Em dẫn chứng trường hợp một bệnh nhân nam 70 tuổi đến khám tại Bệnh viện Da Liễu TP.HCM với vết loét nhiễm trùng, rỉ dịch nặng ở má phải. Ban đầu chỉ là một nốt sần nhỏ hơi ngứa, nhưng bệnh nhân đã tự đắp thuốc lá và bôi corticoid liên tục suốt 3 tháng thay vì đi khám. Khi nhập viện, vùng tổn thương viêm nhiễm đã nghiêm trọng, không thể xác định ranh giới khối u nên phải điều trị kháng sinh trước khi sinh thiết. Kết quả xác định là ung thư da. Việc tự điều trị đã làm lỡ thời điểm can thiệp tối ưu, khiến khối u xâm lấn sâu hơn, phải phẫu thuật rộng hơn và để lại di chứng thẩm mỹ nặng nề.
“Trong bối cảnh nắng nóng cực đoan do biến đổi khí hậu, ung thư da ở người lớn tuổi tại Việt Nam có xu hướng gia tăng. Đáng lo ngại là nhiều người thường chủ quan, đi khám muộn khi tổn thương đã ăn sâu hoặc di căn, gây khó khăn cho việc điều trị. Việc tự ý bôi corticoid hoặc đắp lá dân gian lên các nốt ngứa, nốt lạ càng làm ‘lu mờ’ hoặc biến đổi hoàn toàn tổn thương nguyên phát, khiến bệnh nặng hơn và gây khó khăn trong chẩn đoán”, bác sĩ Lợi Em cho hay.
Bác sĩ Dung nhấn mạnh, người bệnh không nên tự sắc uống các bài thuốc truyền miệng, không tự đắp lá lên vùng da trầy xước, rỉ dịch, nghi nhiễm trùng, nghi nấm lan rộng, vết loét lâu lành hoặc nốt lạ chưa được chẩn đoán. Với người đang dùng thuốc điều trị tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, bệnh gan, bệnh thận hoặc thuốc chống đông, việc dùng thêm thuốc thảo dược càng cần được bác sĩ xem xét để tránh tương tác và tác dụng không mong muốn.
