Cảnh báo nguy cơ ngộ độc rượu dịp Tết: Dấu hiệu dễ nhầm lẫn với say thông thường
Trong không khí lễ hội của dịp Tết, việc sử dụng rượu bia thường gia tăng, kéo theo nguy cơ ngộ độc rượu mà nhiều người dễ nhầm lẫn với tình trạng say thông thường. PGS.TS.BS Lê Quốc Hùng, Trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới tại Bệnh viện Chợ Rẫy, cảnh báo rằng hiện tượng "say - tỉnh - nặng dần" kèm theo đau đầu dữ dội thường bị bỏ qua, dẫn đến mất thời điểm vàng trong cứu chữa.
Nguyên nhân và biểu hiện của ngộ độc rượu
Việc uống nhanh, uống nhiều cùng với sự xuất hiện của rượu không nhãn mác hoặc rượu sang chiết trong dịp Tết làm tăng đáng kể nguy cơ ngộ độc. Theo bác sĩ Hùng, nhiều trường hợp ban đầu có biểu hiện rất giống say rượu nhưng sau đó diễn tiến nhanh chóng, đặc biệt nguy hiểm khi uống phải rượu pha cồn công nghiệp methanol.
Trong công tác cấp cứu, các bác sĩ thường gặp hai tình huống chính:
- Ngộ độc ethanol: Xảy ra do uống quá nhiều rượu thông thường, với biểu hiện tăng dần từ cảm giác lâng lâng, nói chậm, loạng choạng đến lơ mơ và nôn ói. Trường hợp nặng có thể dẫn đến ngủ li bì, thở yếu và dễ sặc. Nếu ngừng uống và được theo dõi an toàn, tình trạng này thường cải thiện.
- Ngộ độc methanol: Thường gặp ở rượu không rõ nguồn gốc, với biểu hiện ban đầu có thể không rầm rộ nhưng sau khi tỉnh lại, người bệnh xuất hiện đau đầu tăng nhanh, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, lơ mơ tăng dần, thở nhanh sâu và nôn ói nhiều. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể hôn mê, tổn thương thị giác vĩnh viễn hoặc suy đa tạng.
Cách xử trí và khuyến cáo từ chuyên gia
Khi nghi ngờ ngộ độc rượu, ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an toàn và theo dõi sát sao mức độ tỉnh táo, nhịp thở và tình trạng nôn ói. Nếu người bệnh còn tỉnh, chỉ nên cho uống nước từng ngụm nhỏ và tuyệt đối không ép uống nhiều.
Bác sĩ Hùng nhấn mạnh một số khuyến cáo quan trọng:
- Không tự móc họng gây nôn vì dễ dẫn đến sặc.
- Không áp dụng các "mẹo giải rượu" như dùng chanh, cà phê hoặc nước tăng lực.
- Tuyệt đối không truyền dịch tại nhà, vì những phương pháp này không xử lý được ngộ độc mà còn làm chậm thời điểm đưa bệnh nhân đến bệnh viện.
Tín hiệu báo động đỏ cần cấp cứu ngay
Cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Lơ mơ tăng dần, gọi đáp kém hoặc ngủ li bì.
- Nôn nhiều không giữ được nước.
- Thở nhanh sâu, khó thở.
- Đau đầu dữ dội kèm theo nhìn mờ.
- Co giật, tay chân lạnh, tụt huyết áp hoặc kiệt sức.
Đặc biệt, người cao tuổi, người có bệnh nền và phụ nữ mang thai nên đi viện sớm ngay khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào.
Biện pháp phòng ngừa hữu hiệu
Để giảm thiểu nguy cơ ngộ độc rượu, biện pháp phòng ngừa hữu hiệu nhất là kiên quyết từ chối rượu không rõ nguồn gốc. Ngoài ra, cần lưu ý:
- Không uống rượu khi bụng đói.
- Không ép nhau uống trong các cuộc vui.
- Tuyệt đối không lái xe sau khi sử dụng rượu bia.
Quan trọng nhất, nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về nhịp thở, thị giác hoặc ý thức sau khi uống rượu, nạn nhân cần được đưa đi cấp cứu ngay lập tức thay vì giữ thói quen "ngủ qua đêm chờ tỉnh".
