Máy lạnh thường được xem là 'cứu tinh' trong những ngày hè nóng bức, nhưng nếu không được vệ sinh đúng cách, nó có thể trở thành mối nguy hiểm tiềm ẩn cho sức khỏe. Nhiều trường hợp phải nhập viện cấp cứu vì viêm phổi nặng sau khi sử dụng máy lạnh bẩn, thậm chí có nguy cơ tử vong.
Nguy cơ 'phổi trắng' từ máy lạnh bẩn
Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương ở Trung Quốc, các ca bệnh viêm phổi nặng liên quan đến máy lạnh gia tăng đáng kể. Bệnh nhân thường có triệu chứng sốt cao, ho dữ dội sau thời gian dài ở trong phòng máy lạnh. Kết quả chụp X-quang cho thấy phổi xuất hiện các vùng trắng lớn, dấu hiệu của tình trạng viêm phổi nặng, còn gọi là 'phổi trắng'.
Vi khuẩn Legionella: Thủ phạm nguy hiểm
Nguyên nhân gây bệnh không phải do máy lạnh tự thân, mà là vi khuẩn Legionella pneumophila. Loại vi khuẩn này ưa môi trường ấm và ẩm, phát triển mạnh trong khoảng nhiệt độ 25-46 độ C, đặc biệt trong nước tù đọng. Máy lạnh không được vệ sinh định kỳ tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi: nước ngưng tụ tích tụ lâu ngày, lưới lọc và dàn tản nhiệt bám bụi bẩn, không gian kín ẩm. Khi máy hoạt động, vi khuẩn theo luồng khí lạnh phát tán dưới dạng hạt khí dung siêu nhỏ, xâm nhập sâu vào phổi người hít phải.
Triệu chứng và biến chứng của bệnh
Nhiễm Legionella có thể biểu hiện ở hai dạng: Sốt Pontiac (thể nhẹ) với triệu chứng giống cảm cúm như sốt, đau cơ, mệt mỏi, thường tự khỏi. Viêm phổi do Legionella (thể nặng) nguy hiểm hơn, với sốt cao, ho, khó thở, đau cơ. Nếu không điều trị kháng sinh kịp thời, phổi có thể bị lấp đầy dịch viêm, dẫn đến suy hô hấp, nhiễm trùng huyết, suy đa tạng và tử vong.
Những thiết bị khác cũng tiềm ẩn nguy cơ
Vi khuẩn Legionella không chỉ tồn tại trong máy lạnh mà còn có thể xuất hiện ở bình nước nóng, vòi sen, đường ống nước lâu ngày, máy tạo độ ẩm. Bình nước nóng và vòi sen nếu không vệ sinh định kỳ, cặn và nước đọng bên trong dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển. Đường ống nước sau thời gian ngưng sử dụng, nước tù đọng có thể chứa vi khuẩn và phát tán khi dùng lại. Máy tạo độ ẩm nếu không thay nước thường xuyên, hơi nước phun ra có thể mang theo vi khuẩn.
Phòng bệnh hơn chữa bệnh
Phòng ngừa là yếu tố then chốt để tránh nhiễm Legionella. Trước khi sử dụng máy lạnh sau thời gian dài không hoạt động, cần vệ sinh kỹ thiết bị. Các bộ phận cần vệ sinh gồm: lưới lọc (tháo ra, rửa sạch bằng nước và dung dịch vệ sinh), dàn tản nhiệt (sử dụng dung dịch chuyên dụng, tránh làm biến dạng), cửa gió và cánh quạt (vệ sinh sâu, có thể cần kỹ thuật viên chuyên nghiệp). Vòi sen nên tháo và ngâm với dung dịch giấm trắng khoảng 1 giờ để loại bỏ cặn. Bình nước nóng cần vệ sinh định kỳ mỗi 1-2 năm. Máy tạo độ ẩm cần thay nước mỗi ngày, ưu tiên dùng nước tinh khiết hoặc nước cất, vệ sinh định kỳ hàng tuần.
Máy lạnh mang lại sự thoải mái trong mùa hè, nhưng nếu sử dụng thiếu kiểm soát và không vệ sinh đúng cách, nó có thể trở thành nguồn phát tán vi khuẩn nguy hiểm. Chỉ cần dành thêm chút thời gian làm sạch thiết bị trước khi bật, bạn đã góp phần giảm đáng kể rủi ro cho sức khỏe của chính mình và gia đình.
