Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ thức ăn đường phố, đề xuất siết chặt quản lý
Trước tình trạng ngộ độc thực phẩm tiềm ẩn, Bộ Y tế đã đề nghị tăng cường quản lý an toàn thực phẩm đối với thức ăn đường phố tại các khu dân cư, lễ hội và điểm du lịch. Động thái này nhằm mục đích phòng ngừa ngộ độc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách hiệu quả.
Thực trạng và nguy cơ từ thức ăn đường phố
Theo Bộ Y tế, thức ăn đường phố bao gồm thực phẩm do người bán hàng rong, cơ sở lưu động hoặc các quầy hàng tại nơi công cộng chế biến và bán để ăn ngay hoặc sử dụng sau đó mà không cần chế biến thêm. Mặc dù thời gian qua, tại một số khu du lịch và phố ẩm thực, điều kiện vệ sinh đã được cải thiện đáng kể với khu chế biến gọn gàng, dụng cụ sạch sẽ và nhân viên sử dụng bảo hộ lao động, góp phần nâng cao vệ sinh và mỹ quan đô thị, nhưng vẫn còn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Bộ Y tế chỉ ra rằng, một số cơ sở nhỏ lẻ và hàng rong hoạt động tại vỉa hè, điểm công cộng và lễ hội thường thiếu trang thiết bị cần thiết, nước sạch không đảm bảo, khu vực rửa dụng cụ và thu gom rác thải chưa đạt tiêu chuẩn vệ sinh. Hơn nữa, người chế biến tại nhiều nơi chưa được tập huấn đầy đủ kiến thức về an toàn thực phẩm và không sử dụng đầy đủ bảo hộ lao động, làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh.
Nguyên nhân dẫn đến ngộ độc và biện pháp quản lý
Ngoài ra, việc sử dụng nguyên liệu giá rẻ, không rõ nguồn gốc, cùng với bảo quản thực phẩm sau chế biến không đúng cách và để lưu trữ quá lâu, đã góp phần làm phát sinh các vụ ngộ độc tập thể liên quan đến thức ăn đường phố. Hạn chế trong công tác quản lý và giám sát tại một số địa phương cũng là yếu tố khiến tình trạng này trở nên đáng lo ngại hơn.
Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Bộ Y tế đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát và yêu cầu cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm. Dù không thuộc diện phải cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, các cơ sở này vẫn phải đáp ứng các yêu cầu bắt buộc.
- Người trực tiếp chế biến phải được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và không mắc các bệnh truyền nhiễm như tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, lao phổi, tiêu chảy cấp trong thời gian kinh doanh.
- Địa điểm bán phải cách xa nguồn ô nhiễm, bố trí bàn, giá, kệ đảm bảo vệ sinh; dụng cụ ăn uống và chứa đựng thực phẩm phải an toàn, có biện pháp che chắn bụi bẩn, côn trùng và đủ nước sạch phục vụ chế biến.
- Nguyên liệu chế biến phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; phụ gia thực phẩm chỉ được sử dụng trong danh mục cho phép và sẵn sàng cung cấp thông tin phục vụ truy xuất khi xảy ra sự cố.
Chế tài xử phạt và trách nhiệm quản lý
Bộ Y tế nhấn mạnh rằng, mọi vi phạm sẽ bị xử phạt theo quy định. Cụ thể, mức phạt từ 500.000 đến 1 triệu đồng áp dụng với các hành vi như không có bàn kệ hợp vệ sinh, thức ăn không che đậy, không sử dụng găng tay khi tiếp xúc với thực phẩm chín. Mức phạt từ 1 đến 3 triệu đồng áp dụng khi sử dụng dụng cụ, bao bì không đảm bảo an toàn; người chế biến mắc bệnh truyền nhiễm; sử dụng nước không đạt chuẩn hoặc phụ gia không đúng quy định. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể bị buộc tiêu hủy thực phẩm.
Về trách nhiệm quản lý, Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm quản lý hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn. Trạm y tế xã, phường có nhiệm vụ hướng dẫn, giám sát điều kiện an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc và phối hợp xử lý khi xảy ra sự cố.
Biện pháp phối hợp và tuyên truyền
Bộ Y tế yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm tra và quản lý, đặc biệt là tại các khu vực lễ hội và điểm du lịch. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người bán và người tiêu dùng về chế biến và bảo quản thực phẩm an toàn.
Các địa phương cần tăng cường hậu kiểm, xử lý nghiêm mọi vi phạm và công khai thông tin để cảnh báo cộng đồng. Ngoài ra, lực lượng chức năng phải chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, tăng cường đánh giá nguy cơ, lưu mẫu và thu thập dữ liệu phục vụ công tác quản lý hiệu quả hơn.
