Bộ Y tế yêu cầu tăng cường an toàn thực phẩm cho thức ăn đường phố
Bộ Y tế vừa có văn bản gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm trong hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố. Mục tiêu chính là phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước những nguy cơ tiềm ẩn từ loại hình kinh doanh này.
Thực trạng và nguy cơ từ thức ăn đường phố
Theo định nghĩa từ Bộ Y tế, thức ăn đường phố bao gồm các loại thực phẩm do người bán hàng rong, cơ sở lưu động hoặc quầy hàng tại nơi công cộng, lễ hội chế biến và bán để ăn ngay hoặc sử dụng sau đó mà không cần chế biến thêm. Trong thời gian qua, tại một số khu du lịch và phố ẩm thực, điều kiện vệ sinh đã được cải thiện đáng kể. Các khu vực chế biến được sắp xếp gọn gàng, dụng cụ sạch sẽ, nhân viên sử dụng đồ bảo hộ lao động, góp phần nâng cao vệ sinh và mỹ quan đô thị.
Tuy nhiên, Bộ Y tế cũng chỉ ra rằng vẫn còn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Một số cơ sở nhỏ lẻ và hàng rong hoạt động tại vỉa hè, điểm công cộng, lễ hội thiếu trang thiết bị cần thiết và nguồn nước sạch. Khu vực rửa dụng cụ và thu gom rác thải chưa bảo đảm vệ sinh, trong khi người chế biến tại nhiều nơi chưa được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và không sử dụng đầy đủ đồ bảo hộ lao động.
Nguyên nhân và hậu quả của vi phạm
Ngoài ra, việc sử dụng nguyên liệu giá rẻ, không rõ nguồn gốc; bảo quản thực phẩm sau chế biến không đúng cách, để lưu trữ quá lâu cùng với hạn chế trong công tác quản lý, giám sát tại một số địa phương đã làm phát sinh các vụ ngộ độc tập thể liên quan đến thức ăn đường phố. Những sự cố này gây lo ngại sâu sắc trong xã hội và đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.
Yêu cầu và biện pháp từ Bộ Y tế
Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Bộ Y tế đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát và yêu cầu cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm. Dù không thuộc diện phải cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, các cơ sở này vẫn phải đáp ứng các yêu cầu bắt buộc sau:
- Người trực tiếp chế biến phải được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và không mắc các bệnh truyền nhiễm như tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, lao phổi, tiêu chảy cấp trong thời gian kinh doanh.
- Địa điểm bán phải cách xa nguồn ô nhiễm, bố trí bàn, giá, kệ bảo đảm vệ sinh; dụng cụ ăn uống, chứa đựng thực phẩm phải an toàn, có biện pháp che chắn bụi bẩn, côn trùng và đủ nước sạch phục vụ chế biến.
- Nguyên liệu chế biến phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; phụ gia thực phẩm chỉ được sử dụng trong danh mục cho phép và sẵn sàng cung cấp thông tin phục vụ truy xuất khi xảy ra sự cố.
Chế tài xử phạt và trách nhiệm quản lý
Bộ Y tế nhấn mạnh rằng mọi vi phạm sẽ bị xử phạt theo quy định. Cụ thể, mức phạt từ 500.000 đến 1 triệu đồng áp dụng với các hành vi như không có bàn kệ hợp vệ sinh, thức ăn không che đậy, không sử dụng găng tay khi tiếp xúc với thực phẩm chín. Mức phạt từ 1 đến 3 triệu đồng áp dụng khi sử dụng dụng cụ, bao bì không bảo đảm an toàn; người chế biến mắc bệnh truyền nhiễm; sử dụng nước không đạt chuẩn hoặc phụ gia không đúng quy định. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể bị buộc tiêu hủy thực phẩm.
Về trách nhiệm quản lý, Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm quản lý hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn. Trạm y tế xã, phường có nhiệm vụ hướng dẫn, giám sát điều kiện an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc và phối hợp xử lý khi xảy ra sự cố.
Kết luận và khuyến nghị
Bộ Y tế yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm tra, quản lý, đặc biệt là tại khu vực lễ hội và điểm du lịch. Đồng thời, cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người bán và người tiêu dùng về chế biến, bảo quản thực phẩm an toàn. Các địa phương phải tăng cường hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm và công khai thông tin để cảnh báo cộng đồng. Ngoài ra, lực lượng chức năng cần chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, tăng cường đánh giá nguy cơ, lưu mẫu và thu thập dữ liệu phục vụ công tác quản lý hiệu quả hơn.
