Từ ngày 1/7, nhiều chính sách y tế quan trọng chính thức có hiệu lực, mang lại lợi ích thiết thực cho hàng chục triệu người dân. Trong đó, nổi bật nhất là việc mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT) đối với khám chữa bệnh ngoại trú trái tuyến, triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử trên diện rộng, và thực thi Luật Phòng bệnh năm 2025.
Mở rộng BHYT ngoại trú trái tuyến
Theo quy định mới, người tham gia BHYT tự đi khám chữa bệnh ngoại trú không đúng nơi đăng ký ban đầu sẽ tiếp tục được hưởng 100% mức hưởng đối với các bệnh trong danh mục thông tuyến do Bộ Y tế quy định. Với các bệnh ngoài danh mục này, quỹ BHYT sẽ thanh toán 50% mức hưởng trong phạm vi quyền lợi của người tham gia. Trước đây, khám ngoại trú trái tuyến hầu như không được BHYT chi trả.
Bà Vũ Thu Hương (53 tuổi, thành phố Bắc Ninh), đang điều trị ung thư vú tại Bệnh viện K Trung ương, cho biết mỗi tháng bà phải tái khám, làm xét nghiệm và nhận thuốc duy trì. Bình quân mỗi lần đi khám, gia đình chi thêm từ vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng cho các khoản ngoài tiền thuốc. Quy định mới giúp giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh mạn tính phải theo dõi, điều trị dài ngày.
Hồ sơ sức khỏe điện tử và chuyển đổi số y tế
Từ ngày 1/7, tại TP Hồ Chí Minh, mỗi người dân có một hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất, gắn với mã định danh cá nhân, lưu giữ toàn bộ thông tin khám sức khỏe, khám chữa bệnh theo vòng đời. Hồ sơ này sẽ được kết nối với bệnh án điện tử tại các cơ sở y tế.
Theo Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, định hướng của ngành là chuyển từ chăm sóc bệnh nhân tại bệnh viện sang chăm sóc sức khỏe toàn dân tại cơ sở, lấy phòng bệnh làm chính, quản lý sức khỏe theo vòng đời và ứng dụng chuyển đổi số. PGS, TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, nhận định khi hồ sơ sức khỏe điện tử kết nối với bệnh án điện tử, bác sĩ có đầy đủ thông tin tiền sử bệnh, kết quả xét nghiệm, quá trình điều trị trước đó, giúp nâng cao chất lượng chẩn đoán, hạn chế chỉ định trùng lặp, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Luật Phòng bệnh 2025 và các chính sách dân số
Luật Phòng bệnh năm 2025 có hiệu lực từ 1/7, lần đầu tiên điều chỉnh công tác phòng bệnh bằng một đạo luật riêng, mở rộng từ phòng chống bệnh truyền nhiễm sang bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng và các yếu tố nguy cơ. Luật nhấn mạnh nguyên tắc lấy người dân làm trung tâm, ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số và nhóm yếu thế.
Cũng từ 1/7, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi được hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng; chính sách sàng lọc trước sinh và sơ sinh được mở rộng. Giai đoạn 2025-2026 ưu tiên phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo; từ 2027 mở rộng toàn bộ. PGS, TS Trịnh Thế Sơn, Giám đốc Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội (Học viện Quân y 103), cho rằng hỗ trợ chi phí sàng lọc giúp gia đình vùng khó khăn tiếp cận kỹ thuật hiện đại phát hiện sớm dị tật bẩm sinh, nâng cao chất lượng dân số.
Vaccine HPV vào chương trình tiêm chủng mở rộng
Bộ Y tế đưa vaccine phòng HPV vào Chương trình tiêm chủng mở rộng, đánh dấu bước tiến trong phòng chống ung thư cổ tử cung và các bệnh do virus HPV. Đồng thời, Bộ ban hành danh mục 103 bệnh bẩm sinh cần khuyến khích sàng lọc trước sinh và sơ sinh; bổ sung cơ chế hỗ trợ thuốc miễn phí cho một số nhóm bệnh nhân; hoàn thiện chính sách bồi thường tai biến sau tiêm chủng bắt buộc.
Chuẩn bị đồng bộ để chính sách đi vào cuộc sống
Bộ Y tế yêu cầu các địa phương, cơ sở khám chữa bệnh chủ động chuẩn bị nhân lực, cơ sở vật chất, công nghệ thông tin và quy trình chuyên môn. Các bệnh viện rà soát quy trình, cập nhật phần mềm thanh toán, tập huấn cán bộ. TP Hồ Chí Minh đi đầu triển khai khám sức khỏe toàn dân: chỉ sau một tháng, 108.895 người được khám (trung bình 3.378 người/ngày). Nền tảng Sức khỏe cộng đồng cập nhật dữ liệu của hơn 2,31 triệu người, đặt mục tiêu khám cho gần 15 triệu người vào cuối năm 2026.
Ông Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, cho biết: “Hồ sơ sức khỏe điện tử không chỉ là ứng dụng công nghệ mà là nền tảng chuyển từ quản lý bệnh sang quản lý sức khỏe, giúp dự báo mô hình bệnh tật, chủ động phòng bệnh và xây dựng chính sách dựa trên dữ liệu thực tế”.
Theo PGS, TS, BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y dược TP Hồ Chí Minh, kết nối dữ liệu sức khỏe giúp bác sĩ đưa quyết định điều trị chính xác hơn, hạn chế chỉ định không cần thiết, giảm chi phí và thời gian chờ đợi. Các bệnh viện tuyến Trung ương như Bạch Mai, K, E, Việt Đức cũng hoàn thiện bệnh án điện tử, nâng cấp hạ tầng, chuẩn hóa dữ liệu, đào tạo nhân lực để kết nối hệ thống dữ liệu sức khỏe quốc gia.
Ở lĩnh vực y tế dự phòng, các địa phương xây dựng kế hoạch triển khai Luật Phòng bệnh, chuẩn bị vaccine, vật tư, củng cố mạng lưới y tế cơ sở. Việc tăng mức hỗ trợ hàng tháng cho nhân viên y tế thôn bản từ 1/7 kỳ vọng giữ chân nhân lực, nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu. Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị để xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả, bền vững, mọi người dân tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu với chi phí hợp lý.
