Mẹ bầu nên tăng bao nhiêu ký trong thai kỳ? Kiểm soát cân nặng để tránh biến chứng
Tăng cân trong thai kỳ là một yếu tố quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển toàn diện của thai nhi. Tuy nhiên, quan niệm "càng ăn nhiều càng tốt" đã lỗi thời và có thể dẫn đến nhiều rủi ro nghiêm trọng. Theo ThS.BS Nguyễn Thị Hồng Thắm từ khoa Phụ sản, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, mức tăng cân không có một con số chung cho tất cả thai phụ mà phụ thuộc chặt chẽ vào thể trạng trước khi mang thai.
Mức tăng cân theo thể trạng
Cụ thể, phụ nữ có chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức bình thường nên tăng khoảng 10-12 kg trong suốt thai kỳ. Đối với những mẹ có thể trạng gầy, mức tăng có thể dao động từ 12-15 kg để đảm bảo đủ dinh dưỡng. Ngược lại, thai phụ thừa cân hoặc béo phì chỉ nên tăng khoảng 8-10 kg, nhằm hạn chế nguy cơ biến chứng như đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp và tiền sản giật.
Phân bổ cân nặng qua các giai đoạn
Thai kỳ được chia thành ba giai đoạn chính: ba tháng đầu, ba tháng giữa và ba tháng cuối. Mức tăng cân cần được phân bổ hợp lý theo từng giai đoạn và theo dõi sát sao qua các lần khám thai định kỳ. Việc này giúp đảm bảo sự phát triển ổn định của thai nhi và sức khỏe của mẹ.
Nguy cơ của tăng cân quá mức hoặc thiếu cân
Theo bác sĩ Thắm, tăng cân quá mức có thể khiến thai phụ nặng nề, khó vận động, đồng thời làm tăng nguy cơ đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp và tiền sản giật. Thai nhi trong trường hợp này dễ bị quá to, dẫn đến chuyển dạ kéo dài, khó sinh thường và tăng tỷ lệ sinh mổ.
Ngược lại, nếu tăng cân không đủ, thai nhi có nguy cơ suy dinh dưỡng, chậm phát triển trong tử cung, thậm chí phải chấm dứt thai kỳ sớm để đảm bảo an toàn tính mạng.
Nguyên tắc dinh dưỡng quan trọng
Về dinh dưỡng, thai phụ cần đảm bảo đủ bốn nhóm thực phẩm cơ bản: đường bột, đạm, chất béo, cùng vitamin, khoáng chất và chất xơ. Đồ ngọt nên được hạn chế vì dễ gây tăng cân nhanh và làm gia tăng nguy cơ đái tháo đường thai kỳ. Tinh bột cần sử dụng ở mức vừa phải, cân đối với các nhóm chất còn lại.
Ngoài ra, việc tăng cường rau xanh và trái cây giúp bổ sung chất xơ, hạn chế táo bón; ăn chín, uống sôi, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và uống đủ nước cũng là những nguyên tắc không thể bỏ qua trong suốt thai kỳ.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Bác sĩ Thắm khuyến cáo thai phụ nên khám thai định kỳ đúng hẹn để được theo dõi cân nặng và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp theo từng cá thể. Điều này đảm bảo một thai kỳ an toàn, khỏe mạnh cho cả mẹ và bé, đồng thời ngăn ngừa các biến chứng tiềm ẩn.
