Chuyên gia Bạch Mai hướng dẫn bệnh nhân ung thư đón Tết an toàn
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Cẩm Phương - Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai vừa đưa ra những khuyến cáo quan trọng cho người bệnh ung thư trong dịp nghỉ Tết Nguyên đán sắp tới. Theo chuyên gia này, việc duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và tuân thủ lịch điều trị là yếu tố then chốt giúp bệnh nhân có sức khỏe ổn định.
Dinh dưỡng: Ưu tiên đồ tươi sống, tránh thực phẩm nhạy cảm
Bác sĩ Phương nhấn mạnh, người bệnh ung thư tuyệt đối không để cơ thể rơi vào tình trạng "đói" năng lượng. Thay vì cố gắng ăn ba bữa lớn như thông thường, bệnh nhân nên chia nhỏ thành 5-6 bữa mỗi ngày nếu cảm thấy mệt mỏi. Ưu tiên hàng đầu là các loại thực phẩm tươi sống, được nấu chín kỹ để đảm bảo an toàn vệ sinh và dễ tiêu hóa.
Đặc biệt, cần thận trọng với một số nhóm thực phẩm "nhạy cảm" trong ngày Tết:
- Hạn chế các món muối chua như dưa hành, cà pháo vì chứa nhiều muối, dễ gây đầy bụng và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.
- Tránh xa thực phẩm chế biến sẵn như giò chả, lạp xưởng do chúng thường chứa chất bảo quản, có thể gây hại cho gan và đường ruột, nhất là với bệnh nhân đang truyền hóa chất.
- Tuyệt đối không sử dụng rượu bia, dù chỉ một ly chúc Tết nhỏ, vì chất cồn làm giảm tác dụng của thuốc điều trị và tăng gánh nặng lên cơ thể.
Tuân thủ lịch điều trị và chuẩn bị thuốc dự phòng
Một điểm quan trọng được bác sĩ Phương nhắc đi nhắc lại là bệnh nhân không được tự ý bỏ thuốc hoặc lùi lịch truyền hóa chất quá lâu. Việc này có thể làm mất đi "thời cơ vàng" trong việc khống chế tế bào ác tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả điều trị.
Trước kỳ nghỉ Tết, người bệnh nên chủ động nhờ bác sĩ tư vấn và kê sẵn các loại thuốc xử lý tại nhà khi gặp tác dụng phụ nhẹ, bao gồm:
- Thuốc chống nôn
- Thuốc hỗ trợ tiêu hóa
- Thuốc giảm đau thông thường
Đồng thời, luôn giữ số điện thoại của khoa/phòng điều trị để liên hệ ngay khi cần thiết.
Nghỉ ngơi hợp lý và phòng tránh nguy cơ lây nhiễm
Dịp Tết thường đi kèm với thời tiết thay đổi thất thường và lịch trình di chuyển, thăm hỏi dày đặc. Bác sĩ Phương khuyến cáo, nếu cảm thấy mệt mỏi, bệnh nhân nên ưu tiên nghỉ ngơi thay vì cố gắng tham gia các buổi tiệc tùng xã giao. Một giấc ngủ ngon có giá trị hơn nhiều so với việc gắng sức giao lưu.
Do hệ miễn dịch của người bệnh ung thư thường yếu hơn bình thường, việc đến những nơi đông người tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm các bệnh đường hô hấp. Vì vậy, cần luôn mang theo khẩu trang và giữ ấm cổ, ngực khi ra ngoài.
Xử lý kịp thời các tác dụng phụ thường gặp
Kỳ nghỉ Tết kéo dài có thể khiến tâm lý người bệnh lo lắng khi gặp phải các phản ứng phụ mà không có bác sĩ bên cạnh. Bác sĩ Phương đưa ra hướng dẫn cụ thể cho từng tình huống:
- Nếu bị nôn hoặc buồn nôn: Không nên cố ép ăn các món nhiều dầu mỡ. Thay vào đó, hãy nhấp một chút trà gừng ấm, ăn các món thanh đạm như cháo trắng, súp nhẹ và sử dụng thuốc chống nôn theo đơn đã kê trước.
- Nếu bị tiêu chảy do chế độ ăn thay đổi: Uống bù nước bằng Oresol và chỉ ăn đồ nấu chín.
- Nếu gặp táo bón: Tăng cường uống nước lọc và bổ sung các loại quả mềm như thanh long, đu đủ.
Cuối cùng, bác sĩ Phương nhắn nhủ: "Hãy cho phép bản thân được nghỉ ngơi hoàn toàn trong 1-2 ngày đầu năm nếu cảm thấy mệt mỏi, suy nhược. Điều này không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối, mà là cách để cơ thể tích lũy năng lượng cho hành trình điều trị dài phía trước."
