Theo các chuyên gia y tế, bệnh thủy đậu không chỉ gây ra những biến chứng cấp tính nguy hiểm mà còn tiềm ẩn nguy cơ tái phát thành bệnh zona nhiều năm sau đó. Tại hội thảo khoa học về bệnh thủy đậu diễn ra chiều 6/6, GS.TS Phan Trọng Lân, Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, nhấn mạnh: "Ở một số đối tượng như trẻ nhỏ, thanh thiếu niên, phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch, thủy đậu có thể dẫn đến các biến chứng như bội nhiễm da, viêm não, viêm phổi".
Bệnh thủy đậu và khả năng lây lan cao
Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus varicella-zoster gây ra, có khả năng lây lan nhanh qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp. Tỷ lệ lây nhiễm lên đến 90% ở những người chưa có miễn dịch. Bệnh thường xuất hiện thành dịch ở trẻ em lứa tuổi đi học.
Vaccine là biện pháp phòng ngừa hiệu quả
GS.TS Phan Trọng Lân cho biết, vaccine là một trong những biện pháp hiệu quả nhất trong y tế công cộng. Vaccine thủy đậu đã được sử dụng hơn 30 năm, song các khuyến cáo mới về cách sử dụng, liều dùng, bảo quản và công nghệ sản xuất vẫn liên tục được cập nhật. "Việc tiêm chủng không chỉ bảo vệ cá nhân người được tiêm mà còn góp phần bảo vệ những người chưa đủ tuổi tiêm, người chống chỉ định hoặc chưa có miễn dịch đầy đủ. Khi tỷ lệ tiêm chủng không đủ cao, nguy cơ bùng phát dịch sẽ gia tăng, kéo theo chi phí điều trị lớn và ảnh hưởng đến kinh tế - xã hội", ông nhấn mạnh.
Xu hướng dịch chuyển sang người lớn
PGS.TS Phạm Quang Thái, Phó Trưởng khoa Kiểm soát Bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, cho biết tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, bệnh thủy đậu có xu hướng dịch chuyển sang người lớn, gia tăng đột biến mức độ nghiêm trọng và biến chứng. Đây là bệnh có mức độ lây lan rất cao, thậm chí lây trong giai đoạn ủ bệnh chưa có triệu chứng. Một người mắc bệnh có thể lây cho 12-18 người.
Tình hình thủy đậu tại Việt Nam
Ở Việt Nam, thủy đậu liên tục nằm trong top 5 bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất. Thống kê cho thấy, số ca mắc đạt đỉnh điểm vào năm 2018 với hơn 60.000 ca được báo cáo. Năm 2022, số ca bệnh giảm, tuy nhiên, từ năm 2023 lại có xu hướng tăng trở lại. Điều đó cho thấy nguy cơ bùng phát dịch vẫn hiện hữu nếu không duy trì tỷ lệ tiêm chủng phòng bệnh cao và đồng đều trong cộng đồng.
Nguy cơ tái hoạt động gây bệnh zona
PGS Thái nhấn mạnh: "Bên cạnh nguy cơ gây biến chứng nghiêm trọng, sau khi khỏi bệnh, virus không hoàn toàn biến mất mà có thể tồn tại trong các tế bào thần kinh ở trạng thái tiềm ẩn. Khi cơ thể suy giảm miễn dịch hoặc sức khỏe yếu đi, virus có thể tái hoạt động và gây bệnh zona. Vì vậy, nếu không có biện pháp phòng ngừa hiệu quả, gánh nặng do virus thủy đậu gây ra sẽ còn kéo dài trong cộng đồng nhiều năm sau đó".
