Hành trình 163 năm của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TPHCM
Ngày 13 tháng 2 năm 1861 đánh dấu một mốc quan trọng trong lịch sử y tế Sài Gòn khi Nhà thương Chợ Quán chính thức mở cửa đón những bệnh nhân đầu tiên bên dòng Kênh Tàu Hủ lịch sử. Ngay từ những ngày đầu thành lập, cơ sở y tế này đã đảm nhận vai trò tiếp nhận và điều trị cho các thương binh từ trận đánh đại đồn Kỳ Hòa cùng nhiều trận chiến khác tại khu vực Sài Gòn-Gia Định.
Những bước chuyển mình sau năm 1975
Sau sự kiện lịch sử năm 1975, bệnh viện được Ban Y tế Xã hội miền Nam tiếp quản và chính thức lấy lại tên gọi Bệnh viện Chợ Quán. Đến ngày 4 tháng 8 năm 1979, theo Quyết định số 903 của Bộ Y tế, bệnh viện được giao nhiệm vụ chuyên khoa về lĩnh vực Truyền nhiễm, với trọng trách phụ trách điều trị, phòng chống dịch bệnh và đào tạo chuyên môn cho Thành phố Hồ Chí Minh cùng các tỉnh thành phía Nam.
Quá trình phát triển và đổi tên
Năm 1989, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định đổi tên thành Trung tâm Bệnh nhiệt đới, trực thuộc Sở Y tế thành phố. Bảy năm sau, vào năm 1996, bệnh viện được xếp hạng bệnh viện loại 1, trở thành cơ sở chuyên khoa sâu về Truyền nhiễm hàng đầu của thành phố và khu vực miền Nam. Đến năm 2002, bệnh viện chính thức mang tên Bệnh viện Bệnh nhiệt đới như chúng ta biết đến ngày nay.
Với bề dày lịch sử, bệnh viện đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công nhận là bệnh viện lâu đời nhất Việt Nam. Trong suốt quá trình hoạt động, bệnh viện đã nhận được nhiều danh hiệu cao quý:
- Huân chương Lao động hạng Nhất (2007)
- Huân chương Độc lập hạng Ba (2012)
- Danh hiệu Anh hùng Lao động (2015)
- Huân chương Lao động hạng Ba (2021)
- Nhiều Bằng khen của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
Di tích lịch sử đặc biệt trong khuôn viên
Một điểm đặc biệt ít người biết đến là đây chính là bệnh viện duy nhất của Việt Nam có một trại giam nằm bên trong khuôn viên. Trại giam Chợ Quán từng là nơi giam giữ nhiều nhà cách mạng kiên trung, trong đó có đồng chí Trần Phú - Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã hy sinh tại đây vào ngày 6 tháng 9 năm 1931.
Ngoài đồng chí Trần Phú, nhiều nhà cách mạng khác cũng từng bị giam giữ tại nơi này, bao gồm:
- Trần Não
- Hà Huy Tập
- Trần Bạch Đằng
- Nguyễn Văn Trỗi
Năm 1988, khu trại giam Chợ Quán đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia, trở thành một phần không thể tách rời trong di sản lịch sử của bệnh viện. Sự tồn tại song hành giữa cơ sở y tế hiện đại và di tích lịch sử cách mạng đã tạo nên nét độc đáo riêng có của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh.
