TP.HCM triển khai kế hoạch phòng chống virus Nipah, đo thân nhiệt từ xa 100% hành khách nhập cảnh
Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (UBND TP.HCM) vừa chính thức ban hành kế hoạch toàn diện nhằm phòng ngừa và ứng phó với dịch bệnh do virus Nipah trên địa bàn thành phố. Một trong những biện pháp trọng tâm được nhấn mạnh là việc thực hiện đo thân nhiệt từ xa đối với 100% hành khách nhập cảnh tại tất cả các cửa khẩu hàng không và cảng biển, nhằm phát hiện sớm các trường hợp có dấu hiệu sốt hoặc triệu chứng nghi ngờ nhiễm bệnh.
Kiểm soát chặt chẽ tại cửa khẩu và giám sát cộng đồng
Theo kế hoạch chi tiết, công tác kiểm soát y tế tại các cửa khẩu sẽ được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả, đảm bảo vừa phát hiện sớm các ca bệnh tiềm ẩn, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập cảnh diễn ra thông suốt. Những trường hợp có biểu hiện bất thường về sức khỏe sẽ được khai thác kỹ lưỡng các yếu tố dịch tễ, đặc biệt chú trọng đến những người đến từ hoặc đã đi qua các khu vực được xác định có nguy cơ cao về virus Nipah.
Song song với biện pháp kiểm soát tại cửa khẩu, TP.HCM cũng tăng cường mạnh mẽ công tác giám sát dịch bệnh trong cộng đồng dân cư. Mục tiêu là phát hiện sớm nhất các ca nghi ngờ nhiễm bệnh và những trường hợp tiếp xúc gần có nguy cơ lây nhiễm. Các đội đáp ứng nhanh ở cấp thành phố và cấp phường, xã được củng cố và sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ then chốt như điều tra dịch tễ chi tiết, theo dõi chặt chẽ người tiếp xúc, và triển khai nhanh chóng các biện pháp kiểm soát lây nhiễm khi cần thiết.
Chuẩn bị năng lực điều trị và nâng cao chuyên môn y tế
Trong lĩnh vực điều trị, tất cả các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố được yêu cầu khẩn trương rà soát và củng cố nguồn lực, đảm bảo sẵn sàng về nhân lực, thuốc men, vật tư y tế, và trang thiết bị chuyên dụng để tiếp nhận, thu dung, và điều trị kịp thời các trường hợp nghi ngờ hoặc đã xác định mắc virus Nipah. Công tác phân tuyến điều trị hợp lý, cách ly nghiêm ngặt, hồi sức tích cực, và kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ được tăng cường nhằm bảo đảm an toàn tối đa cho cả người bệnh và đội ngũ nhân viên y tế.
Ngành y tế TP.HCM đồng thời tổ chức các đợt tập huấn chuyên sâu và cập nhật kiến thức chuyên môn về chẩn đoán, điều trị, và phòng chống nhiễm khuẩn cho toàn bộ hệ thống khám chữa bệnh. Năng lực xét nghiệm được nâng cao đáng kể, sẵn sàng thực hiện các kỹ thuật tiên tiến như PCR và giải trình tự gene để xác định chính xác virus Nipah theo đúng quy định của Bộ Y tế.
Đẩy mạnh truyền thông và phối hợp liên ngành
Công tác truyền thông nguy cơ cũng được đẩy mạnh nhằm giúp người dân nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ nhiễm bệnh, chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh cá nhân, và kịp thời đến cơ sở y tế khi có yếu tố nguy cơ. Thành phố yêu cầu thống nhất chặt chẽ thông điệp truyền thông, kiểm soát nghiêm ngặt thông tin liên quan đến dịch bệnh, tránh gây hoang mang không cần thiết trong cộng đồng.
Sở Y tế TP.HCM được xác định là cơ quan thường trực, chủ trì tham mưu và điều hành toàn diện công tác phòng chống dịch virus Nipah trên địa bàn. Các sở, ngành liên quan và chính quyền địa phương các cấp phải phối hợp chặt chẽ để triển khai hiệu quả các hoạt động giám sát, truyền thông, và xử lý tình huống dịch bệnh theo đúng chức năng và nhiệm vụ được phân công.
Bối cảnh và khuyến cáo từ chuyên gia
Động thái chủ động của TP.HCM được đưa ra trong bối cảnh Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mới đây xác nhận ca tử vong do nhiễm virus Nipah tại Bangladesh, và trước đó là hai nhân viên y tế tại bang Tây Bengal, Ấn Độ, cũng được xác nhận nhiễm loại virus này. Virus Nipah, được phát hiện lần đầu vào năm 1999, từng gây ra hơn 100 ca tử vong tại Malaysia và Singapore, và được WHO cùng Bộ Y tế Việt Nam xếp vào nhóm virus đặc biệt nguy hiểm do tỷ lệ tử vong cao.
Bệnh do virus Nipah gây viêm não cấp tính, suy hô hấp nhanh chóng, và có thể để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn cho khoảng 20% người sống sót, với tỷ lệ tử vong ở mức đáng báo động. Hiện tại, Việt Nam chưa ghi nhận bất kỳ ca mắc Nipah nào, nhưng Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần cảnh giác cao độ, tuyệt đối không ăn trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn, và tránh uống nhựa cây thốt nốt hoặc nhựa dừa sống.
Các chuyên gia y tế nhận định rằng virus Nipah lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của động vật hoặc người bệnh. Mặc dù khả năng lây lan qua đường hô hấp thấp hơn so với virus nCoV gây bệnh Covid-19, khiến nó khó gây ra một đại dịch quy mô lớn, nhưng mức độ nguy hiểm đối với từng ca bệnh cá nhân là rất lớn và cần được ứng phó kịp thời, quyết liệt.
