Theo Thạc sĩ Bác sĩ Phạm Văn Dương, chuyên gia từ khoa Nội Tổng hợp tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, hiện tượng này thường được gọi là "hội chứng lười sau Tết", phản ánh trạng thái uể oải và giảm động lực phổ biến sau một kỳ nghỉ dài. Nhiều người đã thay đổi nhịp sinh hoạt đáng kể trong dịp Tết, bao gồm thức khuya, sử dụng rượu bia, ăn uống thất thường và di chuyển nhiều. Đồng hồ sinh học vốn quen với lịch trình làm việc cố định bị xáo trộn mạnh mẽ, dẫn đến khi quay lại guồng quay công việc, cơ thể chưa kịp thích nghi, gây ra cảm giác mệt mỏi, giảm tập trung và phản xạ chậm chạp.
Nguyên nhân và biểu hiện của hội chứng lười sau Tết
Khi đã quen với trạng thái nghỉ ngơi thoải mái trong dịp Tết, việc đột ngột trở lại với các nhiệm vụ đòi hỏi kỷ luật cao dễ khiến não bộ phản ứng bằng sự trì hoãn và né tránh. Bác sĩ Dương đã tư vấn cho một bệnh nhân tên Mai Anh, người gặp phải tình trạng này, bằng cách điều chỉnh giờ ngủ và chia nhỏ công việc thành các phần quản lý được. Sau khoảng một tuần, chị Mai Anh dần lấy lại nhịp làm việc bình thường và không còn cảm thấy hụt hơi như trước.
Chị Mai Anh chia sẻ với bác sĩ về các triệu chứng uể oải và cảm giác trống rỗng trong tuần đầu tiên đi làm lại sau Tết. Bác sĩ Dương lưu ý rằng phần lớn tình trạng uể oải này sẽ giảm dần sau vài ngày đến một tuần nếu người bệnh chủ động điều chỉnh lại giờ ngủ, chế độ ăn uống và nhịp độ làm việc. Tuy nhiên, nếu các biểu hiện này kéo dài trên hai tuần, kèm theo mất ngủ triền miên, tim đập nhanh, lo âu quá mức, buồn bã hoặc giảm hứng thú với mọi hoạt động, đó có thể là dấu hiệu của rối loạn thích nghi, thậm chí là trầm cảm nhẹ.
Phân biệt giữa uể oải thông thường và rối loạn thích nghi
Khác với sự uể oải thông thường sau kỳ nghỉ, rối loạn thích nghi có thể ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất lao động và các mối quan hệ xã hội. Người bệnh thường dễ cáu gắt, giảm giao tiếp và hiệu quả công việc giảm sút đáng kể. Bác sĩ Dương nhấn mạnh rằng việc nhận biết sớm các dấu hiệu này là rất quan trọng để can thiệp kịp thời.
Lời khuyên từ chuyên gia để vượt qua hội chứng lười sau Tết
Bác sĩ Dương khuyên mọi người nên quay lại làm việc với mức năng suất vừa phải, sau đó tăng dần cường độ, tránh tạo áp lực chạy theo các chỉ số KPI quá đột ngột. Bắt đầu bằng những nhiệm vụ nhỏ và dễ hoàn thành sẽ giúp não bộ lấy lại cảm giác kiểm soát và tự tin. Đồng thời, việc điều chỉnh lại giờ ngủ trước khi đi làm ít nhất 2-3 ngày, hạn chế sử dụng rượu bia, và thiết lập danh sách công việc theo thứ tự ưu tiên là những bước thiết thực để phục hồi.
- Vận động nhẹ nhàng hàng ngày, chẳng hạn như đi bộ hoặc tập yoga, có thể giúp cải thiện tâm trạng và năng lượng.
- Tiếp xúc với ánh sáng mặt trời vào buổi sáng sớm góp phần tái lập đồng hồ sinh học tự nhiên của cơ thể.
- Ăn uống đúng giờ và đầy đủ chất dinh dưỡng để hỗ trợ quá trình phục hồi thể chất và tinh thần.
Nếu chỉ là cảm giác thiếu hứng thú thoáng qua, đó thường là phản ứng bình thường và sẽ tự biến mất. Tuy nhiên, nếu cơ thể và tâm trí rơi vào trạng thái kiệt sức kéo dài, người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán và điều trị phù hợp. Độc giả có thể gửi câu hỏi về các vấn đề sức khỏe thần kinh thông qua các kênh tư vấn chuyên môn để nhận được sự hỗ trợ từ bác sĩ.
