Hai loại ung thư nguy hiểm phổ biến ở nam giới là ung thư dương vật và ung thư tinh hoàn thường có triệu chứng sớm dễ bị bỏ qua. Nốt sùi ở quy đầu, vết loét kéo dài hoặc khối cứng bất thường trong tinh hoàn có thể là những dấu hiệu cảnh báo sớm.
Cảnh báo từ chuyên gia
Tại Hội thảo tập huấn chuẩn châu Âu về Nam khoa, TS.BS Mai Bá Tiến Dũng, Trưởng khoa Nam học, Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM), cho biết cả ung thư dương vật và ung thư tinh hoàn đều có điểm chung là ít triệu chứng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều bệnh nhân phát hiện bệnh khi đã tiến triển.
Dấu hiệu ung thư dương vật
Theo bác sĩ Dũng, dấu hiệu sớm của ung thư dương vật thường chỉ là một nốt nhỏ xuất hiện ở vùng quy đầu hoặc dưới da bao quy đầu. Tổn thương hơi sẩn lên nhưng không gây đau nên người bệnh dễ chủ quan hoặc tự điều trị. Đây chính là lý do nhiều trường hợp bị nhầm với viêm da, nấm hoặc mụn cóc sinh dục và tự mua thuốc bôi trong thời gian dài mà không đi khám.
Sau khoảng 6 tháng đến một năm, khối tổn thương có thể phát triển thành khối sùi lớn giống bông cải ở vùng quy đầu. Khi xuất hiện dấu hiệu này, bệnh thường đã ở giai đoạn khá muộn. Ở giai đoạn tiến triển, khối u có thể xâm lấn vào thân dương vật, gây loét, chảy dịch mùi hôi hoặc chảy máu. Hạch bẹn nổi to là dấu hiệu cảnh báo bệnh đã lan đến hệ bạch huyết vùng.
Triệu chứng ung thư tinh hoàn
Đối với ung thư tinh hoàn, triệu chứng phổ biến nhất là xuất hiện khối u hoặc vùng cứng bất thường trong tinh hoàn. Phần lớn người bệnh không cảm thấy đau hay khó chịu. Nhiều trường hợp chỉ tình cờ phát hiện bất thường khi tắm hoặc thay quần áo, thậm chí đến bệnh viện khi tinh hoàn đã to lên rõ rệt. Một số ít trường hợp có thể kèm theo cảm giác nặng tức vùng bìu, đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc lưng dưới khi bệnh đã di căn hạch sau phúc mạc. Ung thư tinh hoàn gặp chủ yếu ở nam giới trẻ trong độ tuổi 15-35, và là một trong số ít bệnh ung thư có tỷ lệ chữa khỏi cao nếu phát hiện ở giai đoạn sớm.
Khuyến cáo tự kiểm tra
Bác sĩ Dũng khuyến cáo nam giới nên duy trì thói quen tự kiểm tra cơ quan sinh dục định kỳ. Việc sờ nắn hai bên tinh hoàn có thể giúp phát hiện sớm các khối bất thường. Cách tự kiểm tra đúng là dùng hai tay lăn nhẹ từng tinh hoàn, chú ý phát hiện bất kỳ cục cứng, sưng to hoặc thay đổi về hình dạng so với bình thường. Thao tác này chỉ mất khoảng 1-2 phút thực hiện, tốt nhất sau khi tắm nước ấm vì lúc này bìu giãn ra, dễ phát hiện bất thường hơn. Đồng thời, cần lộn bao quy đầu để vệ sinh và quan sát những thay đổi ở vùng quy đầu, da bao quy đầu.
Nếu phát hiện nốt sùi, vết loét kéo dài, khối u hoặc tình trạng chảy máu bất thường, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám sớm.
Yếu tố nguy cơ và chẩn đoán
Theo báo cáo của bác sĩ Anna Ricapito, Đại học Foggia (Italy), ung thư dương vật là bệnh lý tương đối hiếm ở các quốc gia phát triển nhưng có tỷ lệ mắc cao hơn tại một số khu vực thuộc châu Á, châu Phi và Nam Mỹ. Những yếu tố nguy cơ chính gồm hẹp bao quy đầu, vệ sinh cá nhân kém, hút thuốc lá và nhiễm virus HPV.
Hơn 95% trường hợp ung thư dương vật là ung thư biểu mô tế bào vảy. Để xác định giai đoạn bệnh, các bác sĩ áp dụng hệ thống phân loại TNM nhằm đánh giá mức độ xâm lấn của khối u, tình trạng hạch vùng và khả năng di căn xa. Các kỹ thuật như siêu âm, MRI, CT hoặc PET-CT được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị.
Phương pháp điều trị
Theo các bác sĩ, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, ung thư dương vật có thể được điều trị bằng các phương pháp bảo tồn như cắt bỏ tổn thương, phẫu thuật Mohs, laser hoặc xạ trị. Mục tiêu của điều trị giai đoạn sớm không chỉ là loại bỏ khối u mà còn tối đa hóa việc bảo tồn chức năng và thẩm mỹ, giảm thiểu ảnh hưởng đến tâm lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Với những trường hợp tiến triển hơn, người bệnh có thể phải phẫu thuật cắt bán phần hoặc toàn bộ dương vật, kết hợp hóa trị hoặc xạ trị khi có di căn hạch hay tái phát.
