GS Phạm Nhật An: Chăm sóc trẻ không chỉ chữa bệnh mà cần dự phòng sớm
Theo GS.TS.BS Phạm Nhật An, chăm sóc trẻ em ngày nay không dừng lại ở việc điều trị triệu chứng, mà cần hướng tới chẩn đoán chính xác căn nguyên, dự báo nguy cơ và dự phòng sớm để cải thiện chất lượng cuộc sống. Với gần 50 năm kinh nghiệm trong ngành Nhi, ông đã điều trị thành công hàng nghìn ca bệnh nhi phức tạp, từ những trường hợp hiếm gặp đến các bệnh lý khó chẩn đoán.
Những ca bệnh điển hình và phương pháp tiếp cận hiện đại
Một bệnh nhi 4 tuổi tại Tuyên Quang từng sốt và phát ban kéo dài, được điều trị tại nhiều cơ sở nhưng không xác định được nguyên nhân. Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng, GS An đã chẩn đoán chính xác hội chứng tự viêm – một bệnh lý hiếm, dễ nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng thông thường như sốt phát ban hay tay chân miệng. Hay trường hợp trẻ 5 tuổi mắc ký sinh trùng nội tạng, sau nhiều tháng điều trị không hiệu quả tại địa phương, gia đình đưa từ Kiên Giang ra Hà Nội và được ông chữa khỏi. Nhiều ca lao hiếm gặp và viêm màng não với biểu hiện kín đáo cũng được ông phát hiện sớm trong 24 giờ đầu, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu di chứng.
Định hướng phát triển Nhi khoa theo mô hình y học 4P
Ở tuổi ngoài 70, GS An vẫn tích cực khám chữa bệnh và định hướng chuyên môn. Hiện ông đảm nhiệm vai trò Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam và Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Truyền nhiễm. Từ khi đồng hành cùng Vinmec, ông đã định hướng phát triển chuyên ngành Nhi theo mô hình y học 4P: Predictive (dự đoán), Preventive (phòng ngừa), Personalized (cá thể hóa), và Participatory (tham gia). Ông nhấn mạnh: "Đây là mô hình phù hợp với trẻ em, nhóm đối tượng có sự phát triển liên tục về thể chất, miễn dịch và tâm sinh lý".
Nâng cao năng lực và xây dựng hồ sơ sức khỏe dài hạn
Dưới sự định hướng của GS An, chuyên ngành Nhi tại Vinmec được tăng cường năng lực thông qua các chương trình đào tạo liên tục và phát triển mũi nhọn chuyên sâu như chăm sóc trẻ sinh cực non, nội soi tiêu hóa can thiệp, điều trị bệnh lý nội tiết và di truyền. Ông đang xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe trẻ em chủ động, chú trọng y học dự phòng và phát hiện bệnh sớm. Các chương trình sàng lọc sơ sinh giúp nhận diện sớm nhiều bệnh lý bẩm sinh như suy giáp, rối loạn chuyển hóa di truyền, và các hội chứng Down, Patau, Edward, Turner. Ở giai đoạn phát triển sau này, tầm soát tăng trưởng và đánh giá nguy cơ dậy thì sớm đóng vai trò then chốt để can thiệp kịp thời. GS An khẳng định: "Cần hướng tới việc xây dựng hồ sơ sức khỏe dài hạn, theo dõi sự phát triển của các em trong suốt quá trình lớn lên, thay vì chỉ giải quyết vấn đề ở một lần thăm khám".
Hành trình từ gian khó đến đóng góp cho y học hiện đại
GS Phạm Nhật An là sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội năm 1970, trong bối cảnh chiến tranh đầy biến động. Quyết định thi vào ngành Y xuất phát từ tâm nguyện của mẹ và nỗi day dứt về cái chết của cha sau hơn ba năm điều trị không rõ nguyên nhân. Dù phải sơ tán liên tục và học trong điều kiện thiếu thốn, ông vẫn duy trì thành tích xuất sắc, thi đỗ thủ khoa kỳ thi nội trú và nghiên cứu sinh, sau đó được đào tạo tại Bulgaria. Những năm ở châu Âu giúp ông xây dựng nền tảng học thuật vững chắc để trở về cống hiến cho Nhi khoa Việt Nam. Trong sự nghiệp, ông từng đảm nhiệm các vị trí quan trọng như Phó hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, và Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Sức khỏe Trẻ em. Sau khi nghỉ hưu năm 2017, ông tiếp tục gắn bó với Vinmec trong vai trò Chủ tịch Hội đồng Chuyên ngành Nhi, theo đuổi mục tiêu giúp trẻ em Việt Nam được chăm sóc sức khỏe tốt hơn, sánh ngang với các nước phát triển.
