Các bác sĩ Bệnh viện E (Hà Nội) vừa thực hiện thành công ca ghép thận tự thân cho một nam bệnh nhân 31 tuổi bị đa chấn thương nặng do tai nạn giao thông. Quả thận phải của bệnh nhân bị dập nát, đứt rời cuống mạch, tưởng chừng phải cắt bỏ, nhưng nhờ kỹ thuật ghép lại, chức năng thận đã được phục hồi hoàn toàn.
Ca chấn thương thận độ 5 phức tạp
Bệnh nhân nam 31 tuổi, ở Hà Nội, nhập viện vào sáng 20/5 trong tình trạng đa chấn thương nặng sau tai nạn giao thông. Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhân bị chấn thương ngực kín, chấn thương bụng kín, vỡ gan độ 3 và đặc biệt là chấn thương thận phải độ 5 - mức độ nặng nhất trong phân loại chấn thương thận.
Theo TS.BS Nguyễn Đình Liên, Trưởng khoa Phẫu thuật Thận tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E, đây là một trong những trường hợp đặc biệt phức tạp khi tổn thương xảy ra ngay tại rốn thận. Quả thận phải bị đứt rời cuống mạch, kèm huyết khối tĩnh mạch thận, khiến chức năng lọc máu mất đột ngột. Bệnh nhân đứng trước nguy cơ mất thận hoàn toàn và có thể bị chảy máu nghiêm trọng dẫn đến sốc mất máu, đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời.
Quyết định táo bạo: ghép thận tự thân
Ngay sau khi tiếp nhận bệnh nhân, Bệnh viện E đã kích hoạt hệ thống cấp cứu "báo động đỏ", huy động nhiều chuyên khoa tham gia hội chẩn để tìm phương án điều trị tối ưu. Thông thường, với các trường hợp chấn thương thận độ 5 kèm đứt cuống mạch và đến viện muộn, lựa chọn an toàn nhất là cắt bỏ quả thận tổn thương để cứu sống người bệnh. Tuy nhiên, các bác sĩ quyết định chọn phương án khó khăn hơn nhiều: ghép thận tự thân.
TS.BS Nguyễn Đình Liên giải thích: "Về bản chất, kỹ thuật này là đưa chính quả thận của người bệnh ra khỏi cơ thể để xử lý toàn bộ tổn thương mạch máu, sau đó ghép trở lại nhằm khôi phục chức năng. Áp lực lớn nhất là người bệnh đang trong tình trạng đa chấn thương nặng. Ca mổ đòi hỏi sự phối hợp tuyệt đối giữa các chuyên khoa và phải tận dụng từng phút trong 'giờ vàng' cấp cứu."
Kỹ thuật ghép lại tại hố thận
Sau hội chẩn liên chuyên khoa, ê-kíp do TS.BS Phan Thảo Nguyên, Phó Giám đốc Bệnh viện E, phụ trách điều hành Trung tâm Tim mạch, quyết định thực hiện kỹ thuật ghép thận tự thân ngay tại vị trí giải phẫu ban đầu của thận. Đây là điểm khác biệt lớn so với đa số ca ghép thận tự thân trước đây, vốn thường chuyển thận xuống hố chậu để ghép. Cách làm mới này giúp giảm tổn thương cho bệnh nhân và rút ngắn thời gian phẫu thuật, nhưng đòi hỏi độ chính xác rất cao do phẫu trường hẹp và sâu.
Khoảnh khắc căng thẳng nhất của ca mổ đến khi các bác sĩ hoàn tất những mũi khâu vi phẫu cuối cùng và mở kẹp mạch máu. Dòng máu đỏ tươi bắt đầu lưu thông trở lại qua hệ thống mạch mới được tái tạo. Quả thận từ màu xám nhợt do thiếu máu dần chuyển sang hồng hào. Không lâu sau đó, những giọt nước tiểu đầu tiên xuất hiện, báo hiệu cơ quan này đã sống lại.
Phục hồi kỳ diệu
Sau hơn 10 ngày điều trị hậu phẫu, sức khỏe người bệnh phục hồi tích cực. Các kết quả xét nghiệm sinh hóa và chẩn đoán hình ảnh cho thấy chức năng thận đã trở về bình thường. Hệ thống mạch máu được tái tạo lưu thông tốt, tưới máu cho thận được bảo đảm. Bệnh nhân có thể xuất viện trong những ngày tới.
