Trong quá trình thăm khám, các bác sĩ thường gặp những bệnh nhân có triệu chứng mệt mỏi kéo dài, phù tay chân nhưng chỉ đến khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng mới đi khám, thậm chí mắc bệnh thận mạn giai đoạn cuối. Tại Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, nhiều trường hợp vô tình phát hiện bệnh qua khám sức khỏe định kỳ tại cơ quan hoặc làm hồ sơ nhập học.
Nguyên nhân gây suy thận ở người trẻ
TS.BS Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu (Bệnh viện Bạch Mai), cho biết xu hướng trẻ hóa bệnh thận hiện nay liên quan đến nhiều yếu tố. Bên cạnh viêm cầu thận, thói quen ăn uống và sinh hoạt thiếu khoa học của người trẻ đang làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý chuyển hóa, từ đó dẫn đến bệnh thận mạn.
“Người trẻ hiện nay sử dụng quá nhiều đồ uống không rõ nguồn gốc, ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn như mì ăn liền với hàm lượng muối cao, đồng thời duy trì lối sống thiếu điều độ, không phù hợp với nhịp sinh học. Việc thức khuya, ít vận động dẫn đến thừa cân, béo phì. Đây đều là những yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý, trong đó có bệnh thận”, TS.BS Nghiêm Trung Dũng nhấn mạnh.
Khám sức khỏe định kỳ: cách phát hiện sớm hiệu quả
Theo các chuyên gia, giống như nhiều bệnh mạn tính khác, cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm bệnh thận là khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, không ít người vẫn chưa hình thành thói quen này, thậm chí ngại hoặc lười đến cơ sở y tế kiểm tra.
Dấu hiệu suy thận mạn dễ bị bỏ qua
ThS.BS nội trú Trương Công Thế Lực, Khoa Phẫu thuật Tiết niệu - Nam học và Y học giới, Bệnh viện Đại học Y Dược (cơ sở Linh Đàm), cho biết các triệu chứng của suy thận ở giai đoạn đầu thường rất mờ nhạt nên dễ bị bỏ qua. Nhiều bệnh nhân chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng, lúc đó bệnh đã tiến triển đến giai đoạn muộn.
Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi kéo dài, tăng huyết áp nhẹ hoặc xuất hiện phù nhẹ ở bàn tay, bàn chân. Theo bác sĩ Lực, những dấu hiệu này rất dễ nhầm lẫn với các vấn đề sức khỏe thông thường. Vì vậy, khi cơ thể xuất hiện những biểu hiện bất thường kéo dài, người dân nên đi khám sớm để được đánh giá và loại trừ nguy cơ bệnh thận.
Nguyên nhân thường gặp gây tổn thương thận
- Lạm dụng thuốc bổ, thực phẩm chức năng: Việc sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc dùng kéo dài không theo hướng dẫn có thể gây ảnh hưởng đến chức năng gan, thận.
- Ăn mặn, uống nhiều nước ngọt, rượu bia: Những thói quen này làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận và các rối loạn chuyển hóa ảnh hưởng đến chức năng thận.
- Uống không đủ nước: Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên cô đặc, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận và gây áp lực lên hệ tiết niệu.
Khuyến cáo để bảo vệ sức khỏe thận
Để bảo vệ sức khỏe thận, bác sĩ Lực khuyến cáo người trưởng thành nên duy trì lượng nước uống phù hợp, trung bình khoảng 2,5 lít mỗi ngày tùy thể trạng và mức độ hoạt động. Những người có tiền sử bệnh thận nên tái khám định kỳ 3–6 tháng/lần. Với người khỏe mạnh, nên kiểm tra chức năng thận ít nhất mỗi năm một lần.
Các xét nghiệm đơn giản như tổng phân tích nước tiểu, định lượng ure và creatinin máu có thể giúp đánh giá mức lọc cầu thận, từ đó phát hiện sớm các bất thường. Nếu kết quả bình thường, người dân có thể duy trì tần suất kiểm tra hằng năm.
Phần lớn các bệnh lý thận nếu được phát hiện sớm đều có thể kiểm soát hiệu quả. Điều quan trọng là người dân không nên chủ quan với những thói quen hằng ngày tưởng chừng vô hại nhưng có thể âm thầm gây tổn thương thận, bác sĩ Lực khuyến cáo.
