Nhiều người chỉ nghĩ đến thận khi xuất hiện phù nề, tiểu ít hay phải chạy thận. Tuy nhiên, ngay trong cuộc sống hàng ngày, cơ thể cũng phát ra những tín hiệu cho thấy cơ quan này đang khỏe.
Vai trò của thận trong cơ thể
Thận là một trong những cơ quan quan trọng nhất, đảm nhận nhiệm vụ lọc máu, đào thải chất thải, cân bằng nước và điện giải, đồng thời tham gia điều hòa huyết áp và sản xuất một số hormone thiết yếu.
Theo các chuyên gia, dù không thể đánh giá chính xác chức năng thận chỉ bằng cảm nhận chủ quan, một số dấu hiệu dưới đây có thể phần nào phản ánh thận đang hoạt động tốt.
Hơi thở không có mùi lạ vào buổi sáng
Nhiều người cho rằng hơi thở có mùi chỉ liên quan đến vệ sinh răng miệng hoặc bệnh lý tiêu hóa. Tuy nhiên, thận cũng đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ các chất thải chứa nitơ như urê ra khỏi máu. Khi chức năng thận suy giảm, các chất này tích tụ và chuyển hóa thành amoniac, gây mùi khai hoặc tanh. Ngược lại, nếu thức dậy với hơi thở bình thường, không có vị kim loại hay khô miệng kéo dài, đó có thể là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, hơi thở hôi có thể do nhiều nguyên nhân, không thể dùng để chẩn đoán bệnh thận.
Cơ thể ít mệt mỏi, duy trì năng lượng trong ngày
Sau một đêm ngủ đủ giấc, cảm giác tỉnh táo và làm việc cả ngày không kiệt sức không chỉ liên quan đến giấc ngủ mà còn phản ánh hoạt động của thận. Thận sản xuất hormone erythropoietin (EPO) kích thích tủy xương tạo hồng cầu, vận chuyển oxy đến các cơ quan. Khi thận suy giảm, sản xuất EPO giảm, dẫn đến thiếu máu, mệt mỏi, hoa mắt, giảm tập trung. Do đó, duy trì năng lượng ổn định là dấu hiệu gián tiếp cho thấy thận chưa bị ảnh hưởng đáng kể.
Làn da đủ ẩm, ít khô ráp
Thận khỏe mạnh giúp duy trì cân bằng nước, điện giải và khoáng chất, giúp da giữ độ ẩm tự nhiên, ít bong tróc. Ngược lại, bệnh thận mạn tính thường gây khô da, ngứa do rối loạn cân bằng khoáng chất và giảm đào thải độc tố. Tuy nhiên, da đẹp không đồng nghĩa thận khỏe, vì còn phụ thuộc vào tuổi tác, môi trường, chế độ ăn và chăm sóc da.
Thức dậy với khuôn mặt ít sưng phù
Khuôn mặt buổi sáng dễ phản ánh tình trạng giữ nước. Nếu thức dậy với khuôn mặt tươi tỉnh, mí mắt không sưng húp, đó là dấu hiệu cơ thể điều hòa dịch và đào thải nước hiệu quả. Khi thận suy giảm, cơ thể giữ muối và nước, gây phù mặt, mí mắt hoặc chân tay. Tuy nhiên, phù mặt cũng có thể do thiếu ngủ, ăn mặn, dị ứng hoặc bệnh lý khác.
Làm gì để bảo vệ thận?
Các chuyên gia khuyến cáo, dù có những dấu hiệu trên, mọi người vẫn nên kiểm tra sức khỏe định kỳ vì nhiều bệnh thận diễn tiến âm thầm. Để duy trì thận khỏe mạnh, mỗi người nên:
- Uống đủ 1,5-2 lít nước mỗi ngày, tùy thể trạng và vận động.
- Hạn chế ăn mặn, giảm thực phẩm chế biến sẵn.
- Kiểm soát huyết áp và đường huyết.
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tập thể dục thường xuyên.
- Không tự ý lạm dụng thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Theo các chuyên gia y tế, phát hiện sớm bất thường ở thận qua xét nghiệm máu, nước tiểu và khám định kỳ là cách hiệu quả nhất để phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.
