Bệnh thận mạn và suy thận giai đoạn cuối đang có xu hướng trẻ hóa, trong khi nhiều dấu hiệu cảnh báo sớm lại dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn. Anh N.V.H. (32 tuổi, Hà Nội) suốt 3 tháng qua thường xuyên thức dậy 2-3 lần mỗi đêm để đi tiểu. Nghĩ rằng do uống nhiều nước và áp lực công việc, anh không đi khám. Sau đó, anh bắt đầu thấy mệt mỏi kéo dài, mặt và chân hơi phù vào buổi sáng. Khi xuất hiện đau đầu và huyết áp tăng cao bất thường, anh mới đến bệnh viện. Kết quả cho thấy chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng, được chẩn đoán mắc bệnh thận mạn giai đoạn cuối và phải chuẩn bị lọc máu.
Bệnh thận mạn đang trẻ hóa
Theo TS.BS Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận - Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh thận mạn tính là thách thức lớn với hệ thống y tế. Đáng lo ngại, bệnh không còn chỉ gặp ở người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Tỷ lệ mắc bệnh thận mạn và suy thận giai đoạn cuối ngày càng gia tăng, liên quan chặt chẽ đến sự bùng phát của các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, cùng với thừa cân béo phì và lối sống hiện đại.
Nguyên nhân trẻ hóa
TS Dũng cho rằng ngoài các bệnh lý viêm cầu thận, sự gia tăng rối loạn chuyển hóa đóng vai trò quan trọng. Nhiều người trẻ có thói quen ăn nhiều đồ chế biến sẵn, thức ăn nhanh, tiêu thụ lượng muối cao, ít vận động và sinh hoạt không điều độ. Những yếu tố này làm gia tăng thừa cân, béo phì, đái tháo đường và tăng huyết áp, từ đó thúc đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng thận.
Dấu hiệu cảnh báo sớm thường bị bỏ qua
Bệnh thận mạn thường diễn tiến âm thầm. Ở giai đoạn đầu, phần lớn người bệnh không có biểu hiện rõ ràng. Nhiều trường hợp chỉ tình cờ phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ. Khi đã xuất hiện phù, tăng huyết áp khó kiểm soát, suy tim, thiếu máu, buồn nôn thì chức năng thận thường đã suy giảm đáng kể. Các dấu hiệu sớm nhưng dễ bị bỏ qua gồm: tiểu đêm nhiều lần, nước tiểu có bọt kéo dài, tiểu ra máu, thay đổi số lượng nước tiểu hoặc tăng huyết áp ở người trẻ tuổi.
Khuyến cáo từ chuyên gia
TS Dũng khuyến cáo người dân nên khám sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần. Xét nghiệm nước tiểu là phương pháp đơn giản, chi phí thấp nhưng giúp phát hiện sớm nhiều bất thường liên quan đến bệnh thận. Đối với người thuộc nhóm nguy cơ cao, cần thực hiện thêm các xét nghiệm đánh giá chức năng thận như đo mức lọc cầu thận và khám chuyên khoa để phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm, kéo dài thời gian điều trị bảo tồn và giảm nguy cơ phải chạy thận nhân tạo. Khi xuất hiện các bất thường về đường tiểu, người dân nên đi khám chuyên khoa sớm để được đánh giá chức năng thận và điều trị kịp thời.
