Dinh dưỡng Tết cho mẹ bầu: Chuyên gia khuyến cáo thực phẩm nên và không nên ăn
ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, Chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, nhấn mạnh rằng dinh dưỡng hợp lý trong dịp Tết không chỉ giúp thai phụ duy trì sức khỏe ổn định mà còn hỗ trợ thai nhi phát triển toàn diện. Ông đưa ra một số khuyến nghị cụ thể để xây dựng khẩu phần ăn cân đối và an toàn cho mẹ bầu trong những ngày lễ hội.
Ăn bánh chưng, bánh tét với lượng vừa phải
Bánh chưng và bánh tét là món ăn truyền thống chứa tinh bột từ nếp, protein trong đậu xanh và thịt mỡ heo, có thể tạo cảm giác no lâu. Tuy nhiên, bác sĩ Tùng khuyên mẹ bầu chỉ nên ăn khoảng 1/8 đến 1/6 chiếc bánh chưng, tương đương 100-150g, và tối đa một lần mỗi ngày. Đồng thời, cần giảm lượng cơm hoặc các loại tinh bột khác trong bữa ăn để tránh tình trạng tăng đường huyết, đầy hơi, khó tiêu và tăng cân nhanh chóng.
Tăng cường rau xanh và trái cây tươi
Các món ăn ngày Tết thường chứa nhiều gia vị, dầu mỡ, đường và tinh bột, dễ gây đầy bụng và khó tiêu. Do đó, mẹ bầu nên bổ sung nhiều rau xanh và trái cây tươi vào khẩu phần ăn để cân bằng dinh dưỡng và hỗ trợ hệ tiêu hóa. Các loại rau như cải, súp lơ, cà rốt, bí đỏ... giàu chất xơ và vitamin, giúp cải thiện chức năng tiêu hóa. Trong khi đó, cam, quýt, bưởi, chuối, xoài, táo cung cấp vitamin C, axit folic và các khoáng chất khác, góp phần tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ sự phát triển của thai nhi.
Ăn các loại hạt
Hạt là nguồn thực phẩm giàu chất béo không bão hòa, protein thực vật, vitamin và khoáng chất cần thiết trong thai kỳ. Cụ thể, hạt dưa và hạt bí đỏ có hàm lượng sắt, kẽm và magie cao, hỗ trợ quá trình tạo máu và duy trì năng lượng. Các loại đậu như đậu nành và đậu Hà Lan giàu đạm thực vật, canxi và folate, giúp hình thành tế bào và phát triển hệ xương của thai nhi. Ngoài ra, hạt sen và hạnh nhân có tác dụng tăng cường hệ tuần hoàn máu ở mẹ bầu.
Ưu tiên thịt nạc và cá
Thịt nạc từ bò, heo, gà cùng các loại cá như cá hồi, cá mòi, cá chép... chứa nhiều protein chất lượng cao, sắt, kẽm và choline, cần thiết cho sự phát triển cơ bắp, mô và não bộ của thai nhi. Mẹ bầu cần trung bình khoảng 60-75g protein mỗi ngày, tùy thuộc vào thể trạng và giai đoạn thai kỳ, để hỗ trợ tạo máu, tăng cường hệ miễn dịch, phát triển tuyến vú và tử cung. Đặc biệt, cá béo như cá hồi còn chứa nhiều DHA và omega-3, hỗ trợ quá trình hoàn thiện hệ thần kinh và thị giác của thai nhi.
Ăn thêm trứng
Trứng cung cấp protein chất lượng cao, choline, sắt cùng các vitamin A, D, B12 - những dưỡng chất quan trọng cho quá trình tạo máu và hỗ trợ phát triển não bộ thai nhi. Thai phụ nên ăn 4-5 quả trứng một tuần và đảm bảo nấu chín kỹ để an toàn.
Thực phẩm cần hạn chế hoặc tránh
Bác sĩ Tùng khuyến cáo phụ nữ mang thai nên hạn chế các món thịt nguội, chiên rán, đồ muối chua, các loại mứt, rượu bia, cà phê và đồ uống có gas. Dưa hành và dưa muối với hàm lượng muối cao có thể gây tích nước, phù nề và tăng nguy cơ tăng huyết áp. Ăn nhiều mứt và bánh kẹo dễ khiến mẹ bầu có nguy cơ tăng đường huyết và tăng cân. Các món như chả giò, nem rán, thịt kho, thịt nguội, lạp xưởng, xúc xích... chứa nhiều dầu mỡ và muối, sử dụng quá nhiều dễ gây khó tiêu.
Đặc biệt, phụ nữ mang thai tuyệt đối không được uống rượu bia vì cồn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển hệ thần kinh của bé. Cà phê và trà đặc chứa caffeine có thể làm tăng nhịp tim và gây mất ngủ. Bác sĩ Tùng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bổ sung ít nhất 2 lít nước mỗi ngày để hạn chế táo bón, giúp máu lưu thông và ngăn ngừa tình trạng thiếu ối hoặc cạn ối. Ngoài ra, thai phụ cần dành thời gian nghỉ ngơi đầy đủ và tránh thức khuya để đảm bảo sức khỏe tốt nhất trong suốt thai kỳ.
