Dưa muối ngày Tết: Món ăn truyền thống nhưng cần thận trọng với sức khỏe
Trong mâm cỗ ngày Tết cổ truyền, bên cạnh những món ăn đặc trưng như bánh chưng, bánh tét, lạp xưởng hay nem rán, dưa muối và củ kiệu thường xuất hiện như một phần không thể thiếu để giúp chống ngán. Với vị chua đặc trưng nhờ quá trình lên men tự nhiên, dưa muối không chỉ kích thích vị giác mà còn hỗ trợ tiêu hóa khi cơ thể nạp nhiều đạm, tinh bột và chất béo trong dịp lễ hội.
Những nguy cơ tiềm ẩn từ lượng muối cao trong dưa muối
Theo ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1 tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, dù dưa muối có chứa lợi khuẩn, vitamin và chất xơ, nhưng nó lại chứa một lượng muối (natri) rất lớn. Chế độ ăn nhiều natri có thể không phù hợp với những người mắc các bệnh mạn tính, gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Các bệnh mạn tính cần tránh ăn dưa muối
Tăng huyết áp: Chế độ ăn nhiều natri khiến cơ thể giữ nước, làm tăng thể tích tuần hoàn và dẫn đến huyết áp cao. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành khỏe mạnh nên tiêu thụ dưới 2.300 mg natri mỗi ngày, trong khi người tăng huyết áp hoặc có nguy cơ tim mạch nên hạn chế ở mức ≤ 1.500 mg natri. Một bát nhỏ dưa muối có thể chứa 500-600 mg natri, gần bằng một phần ba ngưỡng khuyến nghị cho người bệnh.
Bệnh tim mạch: Ăn mặn kéo dài không chỉ làm tăng huyết áp mà còn thúc đẩy xơ vữa động mạch, buộc tim phải hoạt động nhiều hơn. Đối với người đã mắc bệnh mạch vành, suy tim hoặc rung nhĩ, chế độ ăn nhiều muối có thể làm tăng nguy cơ suy tim mất bù, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Bệnh gan và thận: Thận là cơ quan chính điều hòa natri trong cơ thể. Khi nạp quá nhiều muối, thận phải làm việc quá tải, dễ dẫn đến suy thận tiến triển nhanh, gây phù và tăng huyết áp khó kiểm soát. Ở người bị xơ gan, ăn mặn làm tăng nguy cơ giữ nước, phù và cổ trướng, khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn.
Bệnh dạ dày: Dưa muối có độ mặn và độ axit cao, có thể kích thích niêm mạc dạ dày, làm nặng thêm các tình trạng như viêm dạ dày, loét dạ dày - tá tràng và trào ngược dạ dày - thực quản. Ngoài ra, dưa muối ăn khi còn non, chưa lên men hoàn toàn, có thể chứa nhiều nitrit. Trong môi trường axit của dạ dày, nitrit chuyển hóa thành nitrosamine – một chất làm tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa nếu sử dụng lâu dài.
Đái tháo đường: Mặc dù ăn mặn không trực tiếp làm tăng đường huyết, nhưng nó có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa, gián tiếp gây khó khăn trong việc kiểm soát đường huyết. Chế độ ăn nhiều natri cũng liên quan đến việc tăng nguy cơ biến chứng tim mạch và thận ở người mắc bệnh đái tháo đường.
Lời khuyên an toàn khi thưởng thức dưa muối
Theo bác sĩ Kiều, người khỏe mạnh vẫn có thể thưởng thức dưa muối với lượng vừa phải, nhưng cần tuân thủ một số nguyên tắc quan trọng để đảm bảo an toàn:
- Rửa dưa muối qua nước sạch 1-2 lần để giảm bớt muối và độ chua.
- Không ăn quá nhiều, mỗi lần chỉ nên dùng khoảng 30-50 g, tối đa 2-3 lần một tuần.
- Không sử dụng dưa muối làm món chính, mà chỉ ăn kèm với các món khác.
- Tránh ăn dưa còn xanh, cay hăng hoặc chưa lên men kỹ; chỉ nên chọn dưa đã ngả vàng, giòn, có vị chua dịu và mùi thơm tự nhiên.
- Hạn chế ăn dưa muối bán sẵn vì khó kiểm soát lượng muối; nếu có thể, nên tự muối tại nhà để điều chỉnh gia vị và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Những lưu ý này không chỉ giúp tận hưởng hương vị truyền thống của dưa muối trong ngày Tết mà còn bảo vệ sức khỏe một cách hiệu quả, đặc biệt là đối với những người có bệnh lý nền.
