Unitree Robotics IPO: Robot hình người Trung người Trung Quốc thách thức thị trường với lợi nhuận khủng
Trong khi nhiều công ty robot hình người toàn cầu vẫn vật lộn trong phòng thí nghiệm hoặc đốt tiền tỷ để duy trì hoạt động, Unitree Robotics từ Hàng Châu, Trung Quốc, đã chính thức nộp đơn phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Sự kiện này không chỉ là một thương vụ tài chính đơn thuần, mà còn là bài kiểm tra thực tế về sự sẵn sàng của thị trường đối với tương lai nơi robot hiện diện trong đời sống hàng ngày.
Lợi nhuận ấn tượng giữa bão thua lỗ
Unitree không còn là cái tên xa lạ, đặc biệt sau khi gây sốt với màn trình diễn robot nhảy múa trên truyền hình quốc gia Trung Quốc đầu năm 2025. Ngay cả CEO Nvidia Jensen Huang cũng từng giới thiệu robot của hãng để minh họa cho kỷ nguyên "AI vật lý". Vào ngày 20/3, công ty đã nộp hồ sơ niêm yết lên Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải, nhằm huy động 4,2 tỷ nhân dân tệ (khoảng 610 triệu USD), số vốn này sẽ được đầu tư vào nghiên cứu phát triển và mở rộng năng lực sản xuất.
Theo Ethan Qi, Giám đốc điều hành tại Counterpoint Research, thị trường Trung Quốc hiện có hơn 100 công ty robot hình người. IPO của Unitree được dự báo sẽ khởi đầu cho làn sóng thanh lọc, chỉ những doanh nghiệp có tiềm lực mạnh mới có thể tồn tại. Điểm khác biệt lớn nhất giúp Unitree tự tin tiến tới IPO là khả năng sinh lời. Trong khi đối thủ UBTech Robotics, công ty robot hình người đầu tiên lên sàn năm 2023, liên tục báo lỗ từ năm 2020, bản cáo bạch 363 trang của Unitree lại cho thấy một bức tranh tài chính sáng sủa.
Năm 2025, công ty đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh 600 triệu nhân dân tệ (90 triệu USD), tăng trưởng ấn tượng 674,3% so với năm 2024. Doanh thu cũng tăng vọt từ 392 triệu nhân dân tệ lên 1,71 tỷ nhân dân tệ (khoảng 250 triệu USD) trong cùng kỳ. Đáng chú ý, cơ cấu thị trường có sự dịch chuyển rõ rệt: nếu giai đoạn 2022-2024, xuất khẩu chiếm hơn 55% doanh thu, thì đến năm 2025, thị trường nội địa Trung Quốc đã vươn lên dẫn đầu, dù giá trị xuất khẩu vẫn tăng gấp đôi, phản ánh nhu cầu nội địa bùng nổ mạnh mẽ.
Robot hình người vươn lên dẫn đầu
Mặc dù robot hình người thu hút nhiều sự chú ý, nhưng robot bốn chân từng là nguồn doanh thu chính của Unitree trong những năm qua. Từ năm 2022 đến tháng 9/2025, công ty đã xuất xưởng hơn 30.000 robot bốn chân. Tuy nhiên, năm 2025 đánh dấu cột mốc lịch sử khi robot hình người lần đầu tiên đóng góp tới 51,5% doanh thu cốt lõi, so với con số khiêm tốn chỉ 1,9% vào năm 2023.
Điều thú vị là hơn 70% số robot hình người bán ra trong năm ngoái được sử dụng cho mục đích nghiên cứu và giáo dục. Điều này cho thấy Unitree đang chiếm lĩnh thị phần ngay từ "gốc", nơi các kỹ sư và nhà khoa học tương lai làm quen với công nghệ của họ. Một trong những rào cản lớn nhất là giá bán: năm 2023, một robot của Unitree có giá trung bình khoảng 593.400 nhân dân tệ (85.000 USD), nhưng chỉ sau một năm, con số này đã giảm xuống còn 167.600 nhân dân tệ (25.000 USD).
Dù giảm giá sâu, biên lợi nhuận gộp của Unitree vẫn cải thiện lên mức gần 60%, nhờ khả năng tự chủ trong phát triển và sản xuất các thành phần cốt lõi, giúp tối ưu hóa chi phí. Mức giá 25.000 USD này đang tiến rất gần tới mục tiêu "rẻ hơn một chiếc xe hơi" (khoảng 20.000 USD) mà tỷ phú Elon Musk từng hứa hẹn cho Optimus của Tesla.
Tham vọng và thách thức phía trước
Unitree không giấu giếm tham vọng sản xuất 75.000 robot hình người và 115.000 robot bốn chân mỗi năm trong 5 năm tới. Hiện tại, họ đang nắm giữ khoảng 1/3 thị phần doanh số robot hình người toàn cầu. Tuy nhiên, con đường này không chỉ trải đầy hoa hồng. Công ty thừa nhận những rủi ro từ địa chính trị và chính sách thương mại, với khoảng 20% chuỗi cung ứng nguyên liệu thô phụ thuộc vào nhập khẩu.
Đặc biệt, bộ não và khả năng tính toán của robot vẫn phụ thuộc lớn vào hệ thống chip và phần mềm của Nvidia. IPO này của Unitree sẽ là "thước đo" chuẩn xác nhất: liệu các nhà đầu tư có đủ kiên nhẫn chờ đợi ngày robot hình người thay thế công nhân trong nhà máy hoặc hỗ trợ gia đình? Câu trả lời có lẽ sẽ được phản ánh qua bảng điện tử của sàn chứng khoán Thượng Hải trong thời gian tới.
