Cuộc chiến sinh tử trong phòng thí nghiệm giữa làn đạn
Trong căn phòng thí nghiệm lạnh lẽo tại Kiev, làn khói trắng tỏa nghi ngút khi chiếc bình chứa khổng lồ được mở ra. Bên trong là những ống nghiệm siêu nhỏ chứa đầy các mẫu tinh trùng đông lạnh - những hy vọng cuối cùng về tương lai di truyền của một dân tộc đang đứng trước bờ vực của sự tuyệt chủng.
Lời gửi gắm cuối cùng từ tiền tuyến
Maxim, người lính 35 tuổi phục vụ trong lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine, vừa tận dụng kỳ nghỉ phép ngắn ngủi để cùng vợ đến một phòng khám tại thủ đô. Anh không ngần ngại khi nói về việc gửi mẫu tinh dịch để trữ đông, với hy vọng nếu mình hy sinh ngoài chiến trường, vợ anh vẫn có thể hồi sinh tương lai bằng đứa con của họ.
"Đàn ông nước tôi đang ngã xuống. Vốn gene của Ukraine đang dần biến mất. Đây là vấn đề sống còn của cả dân tộc", Maxim chia sẻ qua điện thoại từ một địa điểm bí mật gần mặt trận phía Đông.
Dịch vụ này hoàn toàn miễn phí, nằm trong chương trình hỗ trợ đặc biệt dành cho quân nhân tại ngũ được quốc hội Ukraine chính thức phê duyệt ngân sách và khung pháp lý từ năm 2023. "Những người lính đang bảo vệ tương lai của dân tộc nhưng họ lại có nguy cơ mất đi tương lai của chính mình", bà Oksana Dmitrieva, đại biểu quốc hội và người đồng soạn thảo dự luật, khẳng định.
Cuộc khủng hoảng nhân khẩu học trầm trọng
Ukraine đang phải đối mặt với một thảm họa nhân khẩu học chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Cuộc xung đột không chỉ cướp đi sinh mạng của hàng chục ngàn người đàn ông trẻ khỏe nhất mà còn khiến hàng triệu phụ nữ phải rời bỏ quê hương. Tại Kiev vào mùa đông này, cái lạnh tê tái bao trùm những tòa nhà thiếu điện do các đợt tập kích tên lửa, càng làm tăng thêm vẻ hiu quạnh của một quốc gia đang vơi dần bóng dáng trẻ nhỏ.
Theo thống kê từ các trung tâm y tế:
- Số lượng phụ nữ mang thai nhập viện đã giảm đi một nửa kể từ khi chiến tranh bùng nổ
- Khoảng 60% bệnh nhân đang phải điều trị bằng thuốc chống trầm cảm
- Nhiều người mắc "hội chứng trì hoãn cuộc đời" khi hoãn lại mọi quyết định lớn, bao gồm cả việc sinh con
Những cuộc đấu tranh pháp lý đầy nước mắt
Thực tế pháp lý ban đầu từng vấp phải sự phản đối dữ dội khi các chính trị gia yêu cầu tiêu hủy toàn bộ mẫu lưu trữ sau khi người hiến tặng qua đời. Sự bất cập này chỉ thực sự bị phanh phui khi góa phụ của một người lính bị ngăn cản dùng tinh trùng đông lạnh của chồng để sinh con.
Katerina Malyshko và chồng, Vitaly, đã dành nhiều năm để tìm kiếm một đứa con. Cuối năm ngoái, họ có 3 phôi đông lạnh và Katerina đã sẵn sàng cho thủ thuật chuyển phôi. Nhưng sau đó, Vitaly đã ngã xuống trong một đợt oanh kích bằng bom dẫn đường.
Nỗi đau mất chồng càng thêm chồng chất khi phòng khám thông báo cô không có quyền sử dụng số phôi đó. Sau 6 tháng ròng rã đấu tranh pháp lý, cuối cùng thẩm phán đã tuyên thắng kiện cho cô.
"Tôi ngồi đọc bản án mà trào nước mắt. Đó là gia đình của chúng tôi. Chúng tôi đã chờ đợi và chịu đựng quá nhiều chỉ để có được khoảnh khắc này", Katerina nhớ lại với giọng nghẹn ngào.
Thay đổi nhận thức và những đề xuất táo bạo
Trước áp lực của thực tế đau lòng, luật đã được sửa đổi theo hướng nhân văn hơn. Hiện nay, mọi mẫu vật của quân nhân sẽ được bảo quản miễn phí trong vòng 3 năm sau khi họ hy sinh, cho phép vợ hoặc bạn đời của họ có quyền sử dụng nếu có văn bản đồng thuận của người lính lúc còn sống.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay vẫn là tâm lý e dè của nam giới. Bà Oksana Kholikova, giám đốc một phòng khám tại Kiev, tiết lộ nhiều quân nhân đã nghẹn ngào tìm đến bà để cầu cứu vì không còn khả năng sinh hoạt vợ chồng hay thụ thai tự nhiên do áp lực chiến trường.
Maxim đề xuất một giải pháp táo bạo: Quy định lưu trữ tinh trùng nên trở thành thủ tục bắt buộc khi nhập ngũ, tương tự việc lấy mẫu DNA nhận dạng. "Đàn ông chúng tôi thường sẽ không hành động nếu không có một sự thúc đẩy rõ ràng", anh giải thích.
Hy vọng giữa tuyệt vọng
Một trung tâm y học sinh sản nhà nước ở Kiev đã bắt đầu tiếp nhận các quân nhân vào chương trình "trữ đông tinh trùng" từ tháng 1. Dù hiện tại số lượng đăng ký còn khiêm tốn, giới chuyên môn tin rằng nhu cầu sẽ tăng vọt khi thông tin được phổ biến rộng rãi hơn.
Bà Oksana Holikova, Giám đốc trung tâm, chia sẻ: "Chúng tôi dự báo nhu cầu sẽ rất lớn và đặt kỳ vọng cao vào chương trình này. Đây không chỉ là vấn đề y học mà còn là vấn đề sinh tồn của cả một dân tộc."
Trong dãy hành lang tĩnh lặng của trung tâm, chỉ có duy nhất đứa trẻ sơ sinh đang ê a trong nôi và một sản phụ đang chờ sinh - hình ảnh hiếm hoi giữa một đất nước đang khát khao những tiếng khóc trẻ thơ. Nhưng trong những ống nghiệm đông lạnh kia, hy vọng về một tương lai Ukraine vẫn âm thầm được bảo tồn, chờ ngày được đánh thức.
