Một trường hợp viêm não tự miễn hiếm gặp với triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn với rối loạn tâm thần vừa được Bệnh viện Nguyễn Trãi cứu sống sau hơn 2 tháng điều trị tích cực.
Bệnh nhân bị chẩn đoán nhầm là rối loạn tâm thần
Bệnh nhân T. nhập viện trong tình trạng rối loạn ý thức nặng, ngủ li bì và ý thức suy giảm. Tại Khoa Nội Thần kinh Bệnh viện Nguyễn Trãi, các bác sĩ nhận thấy những dấu hiệu bất thường không phù hợp với một bệnh lý tâm thần đơn thuần. Kết quả xét nghiệm sau đó đã xác định thủ phạm là viêm não tự miễn kháng thụ thể NMDA. Đây là căn bệnh hiếm gặp, khi hệ miễn dịch nhầm lẫn và tấn công chính các tế bào não. Bệnh thường khởi phát bằng những triệu chứng tâm thần, dễ khiến người bệnh bị chẩn đoán nhầm trước khi tổn thương thần kinh tiến triển nghiêm trọng.
Diễn biến nguy kịch và hành trình điều trị
Trong quá trình điều trị, bệnh nhân liên tục sốt cao 39-40 độ C, rơi vào trạng thái lơ mơ, xuất hiện các cơn co giật toàn thân dồn dập cùng cử động loạn động vùng mặt. Biến chứng suy hô hấp nặng, tụt huyết áp và sốc nhiễm khuẩn khiến tính mạng người bệnh nhiều lần nguy kịch. Bệnh nhân được chuyển khẩn cấp sang Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Kim Bảo, ê kíp điều trị đã triển khai đồng thời nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu: đặt nội khí quản, thở máy, sử dụng thuốc vận mạch duy trì tuần hoàn, kết hợp thay huyết tương nhiều đợt nhằm loại bỏ các kháng thể tự miễn tấn công não bộ. Các thuốc chống động kinh liều cao cũng được sử dụng để kiểm soát cơn co giật kéo dài. Do nằm hồi sức lâu ngày và sức đề kháng suy giảm, bệnh nhân mắc thêm nhiễm khuẩn bệnh viện nặng do các chủng vi khuẩn đa kháng thuốc nguy hiểm như Klebsiella pneumoniae và Acinetobacter baumannii. Dựa trên kháng sinh đồ, các bác sĩ đã sử dụng kháng sinh thế hệ mới với phác đồ cá thể hóa để kiểm soát nhiễm trùng.
Khi đáp ứng với điều trị miễn dịch ban đầu còn hạn chế, một cuộc hội chẩn liên viện đã được tổ chức khẩn cấp. Sau khi cân nhắc, các chuyên gia quyết định sử dụng Rituximab - liệu pháp miễn dịch bậc cao được xem là "vũ khí cuối" trong điều trị viêm não tự miễn nặng.
Kỳ tích hồi phục sau hơn 2 tháng
Sau hơn 2 tháng kiên trì điều trị, điều kỳ diệu đã xảy ra. Từ một bệnh nhân hôn mê sâu, phụ thuộc hoàn toàn vào máy thở và các thiết bị hỗ trợ sự sống, bệnh nhân T. dần lấy lại ý thức. Các cơn co giật chấm dứt, tri giác cải thiện rõ rệt và bệnh nhân được cai máy thở thành công. Ngày xuất viện, bệnh nhân tỉnh táo, giao tiếp tốt và tự thở bình thường.
Khuyến cáo từ bác sĩ
Theo bác sĩ Bùi Ngọc Tân, viêm não tự miễn là bệnh lý hiếm gặp nhưng hoàn toàn có thể bị bỏ sót do biểu hiện ban đầu rất giống rối loạn tâm thần. Người bệnh có thể đột ngột thay đổi tính cách, kích động, la hét, mất ngủ, ngủ li bì hoặc xuất hiện các cơn co giật mà trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.
Khi người thân, đặc biệt là người trẻ tuổi, xuất hiện những dấu hiệu bất thường về hành vi hoặc ý thức, gia đình không nên chủ quan mà cần đưa đến các cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh để được thăm khám và chẩn đoán sớm. Việc phát hiện muộn có thể khiến bệnh tiến triển nặng, để lại di chứng thần kinh nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Điều trị viêm não tự miễn là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì của cả người bệnh lẫn gia đình. Sau khi xuất viện, bệnh nhân cần tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị, dùng thuốc đúng chỉ định và tái khám định kỳ để theo dõi nguy cơ tái phát cũng như đánh giá quá trình phục hồi.
