Bệnh viện Bạch Mai cứu sống bệnh nhân đột tử do cầu cơ mạch vành hiếm gặp
Vào ngày 17/3/2026, Trung tâm Cấp cứu A9 thuộc Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận một trường hợp cấp cứu đáng chú ý. Bệnh nhân là nam giới, 44 tuổi, sinh năm 1982, với tiền sử sức khỏe tốt, không hút thuốc và không có bệnh lý tim mạch trước đó. Người này tự đi bộ vào trung tâm do cảm thấy đau tức ngực nhẹ, không có dấu hiệu báo trước nghiêm trọng.
Diễn biến bất ngờ và xử trí khẩn cấp
Khi khám lâm sàng ban đầu, các chỉ số sinh tồn của bệnh nhân đều ổn định: mạch đập 90 lần/phút, huyết áp 120/80mmHg, không ghi nhận rối loạn nhịp tim hay tiếng thổi bất thường. Điện tâm đồ chỉ cho thấy hình ảnh ST chênh không điển hình ở các chuyển đạo trước tim, chưa đủ để chẩn đoán tổn thương mạch vành hay nhồi máu cơ tim. Do đó, bệnh nhân được chỉ định làm xét nghiệm máu cơ bản và định lượng troponin T, với kế hoạch nếu kết quả bình thường sẽ cho về nhà theo dõi.
Tuy nhiên, trong lúc chờ đợi kết quả xét nghiệm, tình huống bất ngờ xảy ra. Bệnh nhân đột ngột ngã khuỵ, mất ý thức và rơi vào tình trạng ngừng tuần hoàn. Ngay lập tức, các bác sĩ tại Trung tâm Cấp cứu A9 đã tiến hành ép tim khẩn cấp. Monitor ghi nhận rung thất, một loại rối loạn nhịp tim nguy hiểm. Bệnh nhân được sốc điện ba lần, đặt nội khí quản và tiếp tục hồi sinh tim phổi. Sau khoảng 15 phút nỗ lực, mạch của bệnh nhân đã trở lại và tuần hoàn tự nhiên được tái lập.
Nguyên nhân sâu xa và can thiệp kịp thời
Nhận định nguyên nhân có thể do tim mạch gây rung thất, ê-kíp bác sĩ đã hội chẩn khẩn và quyết định chuyển bệnh nhân đi chụp và can thiệp mạch vành ngay lập tức. Kết quả chụp mạch vành đã phát hiện một tổn thương hiếm gặp: cầu cơ động mạch liên thất trước LAD kèm theo hẹp tới 99% đoạn mạch vành sau cầu cơ. Tổn thương này được xác định là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến rối loạn nhịp thất ác tính. Bệnh nhân đã được đặt stent LAD thành công để khôi phục lưu thông máu.
Sau can thiệp, bệnh nhân được chuyển về phòng hồi sức, thực hiện hạ thân nhiệt chỉ huy trong 48 giờ, kết hợp an thần, thở máy và hỗ trợ huyết động. Kết thúc liệu trình, bệnh nhân tỉnh táo, được rút ống nội khí quản và hồi phục hoàn toàn mà không để lại di chứng nào.
Giải thích y khoa về cầu cơ mạch vành
Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, cơ chế bệnh sinh chính trong trường hợp này là hiệu ứng huyết động của cầu cơ mạch vành. Thông thường, hầu hết người bệnh có cầu cơ không biểu hiện triệu chứng do máu vào động mạch vành chủ yếu ở thì tâm trương, khi không bị chèn ép. Tuy nhiên, ở thì tâm thu, mạch vành bị chèn ép làm giảm dòng chảy tạm thời. Đoạn sau cầu cơ, dòng máu tăng tốc và tạo xoáy, gây tổn thương nội mạc, viêm và tích tụ mảng xơ vữa.
Ngoài ra, cầu cơ còn tạo ra cơ chế bẫy huyết động. Khi gắng sức hoặc stress, cầu cơ co mạnh hơn, làm rối loạn dòng chảy, có thể dẫn đến thiếu máu cục bộ, thậm chí gây loạn nhịp ác tính và đột tử. Trong trường hợp này, bệnh nhân bị hẹp nặng LAD sau cầu cơ, vùng cơ tim thiếu máu lớn, kết hợp với co thắt mạch vành và mảng xơ vữa không ổn định đã gây thiếu máu cấp tính, dẫn đến rung thất đột ngột.
Những điểm đáng lưu ý và bài học rút ra
Điểm đặc biệt của ca bệnh này là bệnh nhân không có yếu tố nguy cơ rõ ràng, triệu chứng lâm sàng mơ hồ và điện tâm đồ không điển hình. Kết quả troponin ban đầu ở mức 9,6, trong giới hạn bình thường, và chỉ được trả về sau khi bệnh nhân đã ngừng tuần hoàn. Biểu hiện đầu tiên của bệnh nặng chính là rung thất và ngừng tuần hoàn, cho thấy đây là trường hợp thiếu máu cơ tim đang hình thành, biểu hiện bằng rối loạn nhịp thất ác tính trước khi các marker tim tăng cao.
Trường hợp trên nhấn mạnh một thực tế quan trọng: người trẻ tuổi không đồng nghĩa với nguy cơ thấp, vẫn có thể gặp phải tổn thương mạch vành nguy hiểm như cầu cơ kèm xơ vữa khu trú. Những tổn thương này rất khó phát hiện nếu chỉ dựa vào điện tâm đồ và xét nghiệm máu thông thường. Thông thường, bác sĩ có thể cho bệnh nhân về nhà hoặc theo dõi tại cơ sở y tế địa phương, nhưng nếu xảy ra ngừng tuần hoàn mà không được xử trí kịp thời, hậu quả có thể là tử vong.
Qua đây, Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo cần nâng cao cảnh giác với các triệu chứng tim mạch dù nhẹ, đặc biệt ở người trẻ, và tăng cường ứng dụng các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu để phát hiện sớm những bất thường tiềm ẩn.
