Một sản phụ 34 tuổi ở tuần thai thứ 37 bất ngờ bị nhồi máu cơ tim cấp do bóc tách động mạch vành tự phát, một biến cố tim mạch hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm trong thai kỳ. Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc đã thực hiện ca cấp cứu phức tạp, giành lại sự sống cho cả mẹ và bé.
Những dấu hiệu mờ nhạt cuối thai kỳ
Sản phụ N.T.N (34 tuổi) nhập viện cấp cứu tại BVĐK Hồng Ngọc trong tình trạng nôn nhiều, đau tức ngực sau xương ức kèm khó thở. Trước đó, thai kỳ của chị diễn ra ổn định, khiến các triệu chứng ban đầu dễ bị nhầm lẫn với những khó chịu thông thường ở giai đoạn cuối thai kỳ.
Ê-kíp cấp cứu nhanh chóng nhận thấy cơn đau ngực của sản phụ có tính chất bất thường. Quy trình đánh giá tim mạch khẩn cấp được kích hoạt đồng thời với hồi sức ban đầu. Theo BS.CKI Đinh Quốc Anh - Trưởng khoa Cấp cứu BVĐK Hồng Ngọc Phúc Trường Minh, điện tim ghi nhận hình ảnh ST chênh lên - dấu hiệu điển hình của nhồi máu cơ tim cấp. Các chỉ số men tim tăng vọt, trong khi siêu âm tim cho thấy chức năng co bóp cơ tim đã suy giảm nghiêm trọng.
Sản phụ nhanh chóng được xác định bị nhồi máu cơ tim cấp, nghi do bóc tách động mạch vành tự phát - biến cố tim mạch hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm trong thai kỳ. Trong tình huống này, mỗi quyết định điều trị đều là cuộc chạy đua với thời gian để bảo vệ sự sống của cả mẹ và con.
Cuộc hội chẩn “cân não” giữ sự sống cho cả mẹ và con
Ngay khi xác định sản phụ rơi vào tình trạng nguy kịch, BVĐK Hồng Ngọc lập tức kích hoạt báo động đỏ toàn viện. Các chuyên gia tim mạch can thiệp, hồi sức cấp cứu, sản khoa, gây mê hồi sức, sơ sinh và ê-kíp đặt tim phổi nhân tạo ECMO đồng thời có mặt.
Theo ThS.BS Nguyễn Đình Công - Phó khoa Tim mạch - Tim mạch can thiệp BVĐK Hồng Ngọc Phúc Trường Minh, nếu ưu tiên mổ lấy thai, việc tái thông mạch vành sẽ bị trì hoãn, khiến cơ tim tiếp tục tổn thương và người mẹ có thể ngừng tim bất cứ lúc nào. Trong khi đó, các bác sĩ sản khoa cũng đưa ra rủi ro: nếu can thiệp mạch vành trước, sản phụ phải dùng thuốc chống đông liều cao, làm tăng nguy cơ băng huyết khi sinh.
Áp lực càng tăng lên khi thai nhi đã 37 tuần tuổi và sẵn sàng chào đời. Tuy nhiên, chỉ một cơn co tử cung hoặc gắng sức nhẹ trong lúc chuyển dạ cũng có thể khiến tuần hoàn của người mẹ suy sụp.
Khi cơ hội cứu sống cả mẹ và con được tính bằng từng phút, ê-kíp đưa ra quyết định: mổ lấy thai khẩn cấp trước, sau đó lập tức can thiệp mạch vành để cứu tim cho mẹ. Phương án này giúp giảm nguy cơ băng huyết và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi sức - can thiệp tim mạch chuyên sâu ngay sau sinh.
Chạy đua với thời gian: Từ phòng mổ đến phòng can thiệp tim mạch
Ngay sau khi phương án điều trị được thống nhất, toàn bộ hệ thống cấp cứu bước vào trạng thái sẵn sàng cao nhất. Phòng mổ được thiết lập như một trung tâm hồi sức đặc biệt với đầy đủ thuốc cấp cứu, thiết bị hỗ trợ tim mạch và các phương án dự phòng cho mọi tình huống. Ê-kíp ECMO túc trực liên tục bên ngoài phòng mổ, sẵn sàng thiết lập hệ thống tim phổi nhân tạo nếu sản phụ đột ngột suy tim hoặc ngừng tuần hoàn.
Cuộc chạy đua thứ nhất - ca mổ lấy thai diễn ra, từng chỉ số huyết áp, nhịp tim đều được theo dõi sát sao. Theo BS.CKI Đoàn Ngọc Minh - Phó trưởng khoa Sản Phụ khoa BVĐK Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh, ưu tiên hàng đầu là rút ngắn thời gian phẫu thuật và kiểm soát chảy máu. Đường mổ dọc dưới rốn được lựa chọn để tiếp cận nhanh hơn, an toàn hơn, đồng thời lấy thai khẩn trương nhằm hạn chế nguy cơ bé bị ảnh hưởng bởi thuốc mê.
Em bé nặng khoảng 3.000 gram đã cất tiếng khóc chào đời an toàn. Nhưng cuộc chiến với "tử thần" vẫn chưa dừng lại. Sản phụ được chuyển thẳng sang phòng can thiệp tim mạch ngay sau đó. Kết quả chụp mạch vành xác nhận tình trạng bóc tách động mạch vành nghiêm trọng, làm cản trở dòng máu nuôi tim. Ê-kíp nhanh chóng đặt stent tái thông mạch máu, kịp thời khôi phục máu đến cơ tim trong thời điểm then chốt.
Sau can thiệp, sản phụ được theo dõi hồi sức chuyên sâu nhằm kiểm soát nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp và xuất huyết sau sinh. Ê-kíp sản khoa liên tục theo dõi tình trạng co hồi tử cung, sản dịch, vết mổ và nguy cơ nhiễm trùng hậu sản, trong khi em bé được chăm sóc đặc biệt tại khoa sơ sinh để theo dõi hô hấp và khả năng thích nghi sau sinh mổ. Nhờ quá trình theo dõi đa chuyên khoa chặt chẽ, nhiều ngày sau đó, cả mẹ và bé đều hồi phục tốt và xuất viện an toàn.
Thành công của ca cấp cứu không chỉ là chiến thắng về chuyên môn, mà còn là kết quả của sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều chuyên khoa, cùng tinh thần kiên trì không từ bỏ dù chỉ là cơ hội nhỏ nhất. Bởi trong cấp cứu, mỗi phút giây đều vô giá và mỗi quyết định kịp thời có thể giữ lại nhịp tim của người mẹ, đồng thời mở ra cơ hội chào đời an toàn cho em bé.
